Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Расулуллагьны малы

 

Расулуллагь сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ», «битмек») деген аты булангъы сюнгюсю (копьё) болгъан. Олай да башгъасы да болгъан, ону аты буса – «Аль-Байзаа» («акъ») болгъан.

 

Пайхаммарны ﷺ къалкъаны (щит) да болгъан, ону аты «Аз-Зафну» яда «Аз-Закну» болгъан.

Пайхаммарны ﷺ бир нече аты да болгъан. Шо атланы бириси къызгъылт тюслю, «Аль-Муртажиз» деген аты булан болгъан. Олай да къара тюслюсю де болгъан, ону аты «Ас-Сакбу» («чалт») болгъан. Расулуллагь ﷺ урушда алгъан бу биринчи ат болгъан. Ерни (седло) де оьз аты болгъан, огъар Пайхаммар ﷺ «Ар-Ражжа» («аталанмакъ») деген ат берген.

Имам аль-Бухари гьадислени жыйым китабында Амр бин аль-Харисден гелеген бу гьадисни гелтире: «Шу дюньядан гетгенде Расулуллагьны ﷺ савутундан, къачырындан ва топуракъ гесегинден бир малы да къалмагъан. Шо топуракъ гесекни де ол оьзюнден сонг садагъа гьисапда оьлешмекни васият этген».

Пайхаммарны ﷺ «Физза» («гюмюш») деген аты булангъы къачыры (мул) болгъан. Бу къачырны огъар Фарват бин Амр адь-Жузами савгъат этген. Сонг-сонг Пайхаммар ﷺ бу гьайванны Абу Бакргъа берген. Хунайн (Маккадан 27 чакъырым аридеги ер) къазаватны вакътисинде Пайхаммар ﷺ шо къачырны уьстюнде болгъан.

Пайхаммарны ﷺ «Аль-Касва» деген аты булангъы тиши тюеси болгъан. Расулуллагь ﷺ шону Абу Бакрдан 800 дирхамгъа сатып алгъан. Бу тюе Пайхаммар ﷺ герти дюньягъа гёчген сонг да болгъан ва Абу Бакр халипа болгъан заманда оьлген. Бу гьайван Мадинадагъы «Аль-Бакъи» деген къабурланы ювугъунда парахатына отлап тургъан.

Пайхаммарны ﷺ «Аль-Казза» («къуругъан») деген аты булангъы гиччи халиси болгъан. Пайхаммарны ﷺ бир гиччи сюнгюсю де болгъан, огъар «Ан-Намира» («тиши къаплан») деген ат берилген. Оьзге сюнгюлерден эсе, бу эки керенге къысгъа болгъан ва ону итти ериндеги «тишлери» башында тюгюл, тюбюнде болгъан.

Пайхаммарны ﷺ «Аль-Мудиллат» («йыбандырагъан») деген аты булангъы гюзгюсю болгъан. Пайхаммар ﷺ оьзю булан ичине гюзгю, таракъ, къайчы ва сивак салагъан къутукъ юрюте болгъан. Бу къутукъ такъалыбакъаны «къапгъачындан» (панцирь) этилген болгъан. Пайхаммарны ﷺ шо къутугъуну ичинде сурьма да болгъан, ол шону ятгъанча гёзлерине уьчер керен сюрте болгъан.

Имам аль-Бухари гьадислени жыйым китабында Сахл бин Саъад ас-Саиди етишдирген бу гьадисни гелтире: «Пайхаммарны ﷺ «Аль-Ляхиф» («шаршав», «ювургъан») деген аты болгъан. Ону башгъа атлары да болгъан, шоланы бирисини аты «Аз-Зарибу» («яр») болгъан. Шогъар бу ат мазаллы экенге берилген. Шондан къайры, «Аль-Лизаз» («ювукълашмакъ») дегениси де болгъан. Булай ат берилмекни маънасы – бу ат шонча да бек чалт чаба болгъан, гьатта уьстюндеги адам гьайванны къаркъарасына сыланып къала болгъан.

Пайхаммарны ﷺ тепсиге ошашлы уллу агъач хадирасы болгъан. «Аль-Гъарраъ» («ажайып») деген бу хадирагъа ашайгъанда аш салына болгъан. Пайхаммарны ﷺ Хазрат дейген тиштайпа къуллукъчусу болгъан.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...