Яшав – сынавдур

Яшав – сынавдур

Яшав – сынавдур

Инсанны оьмюрю сынавлардан оьте туруп гетегенни билме тарыкъдыр. Байлыкъда яшайгъанда да, ярлылыкъны башдан гечирегенде де – экиси де сынавдур. Яшавунда гёрген яхшылыкълар саялы, инсан шу ва герти дюньяда жавап тутажакъ. Эки де дюньяда къатты жавапгъа тартылмас учун, Аллагь ﷻ берген байлыкъны адам яхшы ишлеге, агьлюсюню ва оьзюню гьайын этмек учун харжлама герек. Амма малын терс ишлеге бакъдырса, Есибизни такъсырын олай адам герти дюньяда йимик, шунда да гёрежек. Яшавда болагъан шолай сынавну мисалларын яхшылыкъ ва яманлыкъ булан байлангъан кююн кёп гелтирмеге бола.

 

Нечик алай да, сынавлар инсанны шу дюньягъа геливю булан, тувгъандокъ башлана. Неге десе, лап тыныш алмагъа башлагъан мюгьлетинден тутуп адам гьар-тюрлю масъалалар булан ёлугъа. Эгер инсан Есибиз буюргъан ёл булан алгъа бара буса, ону яшаву енгил ва рагьат болажакъ, неге тюгюл огъар Яратгъаныбызны кёмеги даим болажакъ.

Бизин эсибизге гелеген кюйде, шу дюнья талайлыкъны ва берекетни татувун билип яшамакъ учун берилген. Амма къадарыбызгъа гёре о-бу ниъматлардан къуру къалсакъ, насип излей туруп ва байлыкъ учун сав оьмюрюбюзню йиберебиз.

Кёплерибизни оьмюрю шолай оьтме де оьтедир – талайлыкъгъа етермен деген умут булан, шу дюньяны яхшылыкъларыны артындан чабывгъа берилип. Олай адамлар шу гюнню эсен-аман битдирейим деген ой булан яшай. Аваралардан ва масъалалардан толгъан яшавну нечик узатма герекни, ругь парахатлыкъгъа нечик етишмеге болагъанны хыйлыланы бир англаву да ёкъ. Ич яшаву гелишли тюгюл буса, адамны башы къайгъыдан чыкъмай. Натижада олайланы оьмюрюн аччылыкъ безей, гьар гюнлюк турушу битмейген къыйынлыкъгъа айлана.

Къыйынлы гьал тувгъанда кёбюсю гезик биз не этегенни билмей къалабыз, къолларыбыз салланып, маслагьат тапмай пашман болабыз. Гьакъыкъатда буса, къыйынлы гьалдан чыгъыв мунаман деп гёз алдыбызда, шогъар агьамият берсе бола. Яшавубузну бар кююнде къабул этмеге тарыкъбыз: Аллагьны ﷻ къадарына баш ийсек, Яратгъаныбызгъа таби болгъанлардан боларбыз. Пайхаммарлар – Есибизни Элчилери – яшавда ёлугъагъан бир масъаланы да ачыкъ этмей къоймагъан. Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа болагъан бары да ёлларын пайхаммарлар адам урлукъгъа англатып гетген. Шо саялы биз динибизни ахтарсакъ, билсек, алимлени сёзюне къулакъ ассакъ, яшларыбызны гьалал-гьарам дегенни айырып болардай дурус тарбиялап болсакъ, яшавубуз онглу болур, тюзелмей къалмас. Шогъар етимшеге болсакъ, инаныгъыз, айлана якъ бизге башгъачалай болуп гёрюнер. Талайлыкъ бу дюньяда да болмагъа болагъанны англаву гелир.

 

Патимат Гьасанова

 

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...