Яшав – сынавдур

Яшав – сынавдур

Яшав – сынавдур

Инсанны оьмюрю сынавлардан оьте туруп гетегенни билме тарыкъдыр. Байлыкъда яшайгъанда да, ярлылыкъны башдан гечирегенде де – экиси де сынавдур. Яшавунда гёрген яхшылыкълар саялы, инсан шу ва герти дюньяда жавап тутажакъ. Эки де дюньяда къатты жавапгъа тартылмас учун, Аллагь ﷻ берген байлыкъны адам яхшы ишлеге, агьлюсюню ва оьзюню гьайын этмек учун харжлама герек. Амма малын терс ишлеге бакъдырса, Есибизни такъсырын олай адам герти дюньяда йимик, шунда да гёрежек. Яшавда болагъан шолай сынавну мисалларын яхшылыкъ ва яманлыкъ булан байлангъан кююн кёп гелтирмеге бола.

 

Нечик алай да, сынавлар инсанны шу дюньягъа геливю булан, тувгъандокъ башлана. Неге десе, лап тыныш алмагъа башлагъан мюгьлетинден тутуп адам гьар-тюрлю масъалалар булан ёлугъа. Эгер инсан Есибиз буюргъан ёл булан алгъа бара буса, ону яшаву енгил ва рагьат болажакъ, неге тюгюл огъар Яратгъаныбызны кёмеги даим болажакъ.

Бизин эсибизге гелеген кюйде, шу дюнья талайлыкъны ва берекетни татувун билип яшамакъ учун берилген. Амма къадарыбызгъа гёре о-бу ниъматлардан къуру къалсакъ, насип излей туруп ва байлыкъ учун сав оьмюрюбюзню йиберебиз.

Кёплерибизни оьмюрю шолай оьтме де оьтедир – талайлыкъгъа етермен деген умут булан, шу дюньяны яхшылыкъларыны артындан чабывгъа берилип. Олай адамлар шу гюнню эсен-аман битдирейим деген ой булан яшай. Аваралардан ва масъалалардан толгъан яшавну нечик узатма герекни, ругь парахатлыкъгъа нечик етишмеге болагъанны хыйлыланы бир англаву да ёкъ. Ич яшаву гелишли тюгюл буса, адамны башы къайгъыдан чыкъмай. Натижада олайланы оьмюрюн аччылыкъ безей, гьар гюнлюк турушу битмейген къыйынлыкъгъа айлана.

Къыйынлы гьал тувгъанда кёбюсю гезик биз не этегенни билмей къалабыз, къолларыбыз салланып, маслагьат тапмай пашман болабыз. Гьакъыкъатда буса, къыйынлы гьалдан чыгъыв мунаман деп гёз алдыбызда, шогъар агьамият берсе бола. Яшавубузну бар кююнде къабул этмеге тарыкъбыз: Аллагьны ﷻ къадарына баш ийсек, Яратгъаныбызгъа таби болгъанлардан боларбыз. Пайхаммарлар – Есибизни Элчилери – яшавда ёлугъагъан бир масъаланы да ачыкъ этмей къоймагъан. Аллагьны ﷻ разилигин нечик къазанмагъа болагъан бары да ёлларын пайхаммарлар адам урлукъгъа англатып гетген. Шо саялы биз динибизни ахтарсакъ, билсек, алимлени сёзюне къулакъ ассакъ, яшларыбызны гьалал-гьарам дегенни айырып болардай дурус тарбиялап болсакъ, яшавубуз онглу болур, тюзелмей къалмас. Шогъар етимшеге болсакъ, инаныгъыз, айлана якъ бизге башгъачалай болуп гёрюнер. Талайлыкъ бу дюньяда да болмагъа болагъанны англаву гелир.

 

Патимат Гьасанова

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Уьюбюзню къолларыбыз булан безендиребиз

Уьйню безендирмек учун кёп харж чыгъарта турмакъ борч тюгюл. Ожакъны ичин къол тюпдеги, простой материаллар булан исбайы гёрюнюшлю, багъыйлы ва къужурлу алай да арив этмеге бола.   Кагъыздан ва картондан этилгенлери. Тамаша гёрюнсе де, ренкли кагъыздан ва картондан уьйню ичин безендиреген...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...