Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы гелеген номерде)
Расулуллагьну ﷺ сёйлейген кюю ва иннемей туруву
Айшадан булай етишген: «Пайхаммарны ﷺ сёзю, сизинки йимик, чалт, бёлюнмейген сёз тюгюл эди. Ону сёйлейген кюю ачыкъ, маъналы ва огъар тынглайгъан гьар ким де ол айтагъанны унутмай эди» (ат-Тирмизи).
Жабир бин Абдулла булай хабарлагъан: «Пайхаммар ﷺ сёйлейген кюю тегиш (плавный) эди» (Абу Давуд). Демек, огъар тынглайгъан адам гьар авазны ачыкъ эшите ва гьарпланы санама болгъан.
«Аль-явму ва ллайлату» деген китабында имам ан-Насаи Айшаны бу сёзлерин гелтире: «Расулуллагьны ﷺ сёйлейген кюю шонча да ачыкъ эте, гьатта огъар тынглагъан гьар инсан шону унутмай эсинде сакълай эди (араб да, араб тюгюл де)».
Анас бин Малик булай айтгъан: «Пайхаммар ﷺ нени буса да айтагъанда шону уьч керен такрарлай болгъан (тынглайгъанлар бир айтгъанда эсинде сакълама болмай къалмас деген мурат булан). Шолайлыкъ булан гьар ким де эшитгенин эсинде тынч сакълай болгъан (эшитгенинде шекленмей). Адамланы алдына чыгъагъанда буса, уьч керен салам бере болгъан (оланы янына къошулма тилейгенде йимик)» (аль-Бухари, Агьмат).
Абдулла бин Салам булай хабар берген: «Адамлар булан хабарламакъ учун, оланы янында олтурагъанда, Пайхаммар ﷺ кёкге багъып гёзлерин кёп гётере болгъан (Есибизден вагьйу боларгъа умут булан)» (аль-Байгьакъи, Абу Давут).
Айша етишдиргени йимик, Пайхаммар ﷺ нени буса да гьакъында айтагъанда, ону сёйлейген кюю шонча да дилбар ва рагьат эди, гьатта тынглайгъан адам санама сюйсе, ону сёзлериндеги бары да гьарпланы санама болар эди (аль-Бухари, Муслим).
Олай да, Пайхаммар ﷺ Яратгъаныбызны аламатларыны гьакъында ойлаша туруп, иннемей турма да кёп сюе болгъан. Гьажатлыкъ ёкъ заманда ол сёйлемей эди. Пайдасыз сёз юрютегенлеге ол айып эте болгъан.
Пайдасы ёкъ затланы айтмасдан, Пайхаммар ﷺ тилин бек сакълай болгъан. «Кашф уль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шарани язагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ аз сёйлей болгъан, сёйлесе де тарыкъ болагъанда сёйлей ва айтагъаны гьар инсангъа етишсин учун, бир айтгъанын уьч керен такрарлап айта болгъан.
Эрши сёз айтмакъдан Пайхаммар ﷺ бек арек болгъан. Бу ва герти дюнья учун пайда чыкъмайгъан бош хабар этегенлени ушутмайгъанын билдире болгъан. Мунда бугьтан ва гъибатны гьакъында айтылмай, олар олай да къадагъа этилген. Шолай лакъырланы Пайхаммар ﷺ бютюнлей гери ура болгъан.
Расулуллагь ﷺ Аллагьны ﷻ даим эсгере (зикир охуй) болгъан. Гьар эки абатындан, ол Есибизни макътайгъаны эшитиле болгъан.
(Давамы. Башы алдагъы
номерлерде)
