Палестинагъа Есибиз парахатлыкъ берсин деп тилейбиз
Палестинагъа Есибиз парахатлыкъ берсин деп тилейбиз
Нечесе йыллар юрюлюп турагъан эришивлюк янгыдан хозгъалгъан. Шо бойдагъы агьвалатлар сав регионну да, бютюн дюньяны да гьалек эте. Къырылып турагъан халкъны эби ёкъ ва гюнден-гюн кёп болуп тура.
Бу питнени башлангъаны элли йылдан артыкъ бола: жугьатлар оьзлеге пачалыкъ къурмагъа сюе, нечесе минглер булан палестин топуракъгъа гёчмеге башлай, Палестинаны бёлмеге къарар чыгъаргъан ООН-ну гьукмусу, биринчи арап-израил дав ва ондан сонггъу битмейген тюртюшювлер. Тарихге терен гетмейик, бу белгили ишлер.
Биревлеге бу – топуракъ учун дав, башгъалагъа – азатлыгъы учун къаршы турув. Амма нечик болса да, эки де якъдан адам оьле, гюнагьсыз халкъ, къатынлар ва яшлар къырыла. Минглер булангъы адамлар уьйлерин къоюп къачагъан гьалда.
Бугюн Палестинада болуп турагъан ишлер тарихде болгъан бир-бир агьвалатлагъа ошашлы. Биринчи крестовый походну ва елевчюлер 1099-нчы йыл Иерусалимни къолгъа алгъан кюйне эсге алайыкъ. Аты айтылгъан къоччакъ Салагь ад-Дин Иерусалимни азат этгенчеге, бу шагьар 1187-нчи йылгъа ерли оланы къолунда тургъан.
Шо вакътини заманында Иерусалимни айланасында бусурманлар ва бусурман пачалыкълар болгъан. Амма шолай болса да, бусурманлар бирикмеген саялы, бу шагьар душманланы къолунда къалып тургъан. Салагь ад-Дин башлап этмеге урунгъан иши – бирикдирив, бусурманланы динине, илмугъа къайтарыв, халкъда яхшы къылыкълар оьсдюрюв болгъан.
Айлана якъда хыйлы бусурман пачалыкъ бар буса да, бирикмек саялы Палестина ичиндеги гючюне таянмагъа болмай – кёп йылланы узагъында о бир-нече гюплени таъсирини тюбюнде. Олар гьатта барысы да бусурманлар, бир тилде сёйлейген араплар ва ватаны бир буса да, бир ерге жыйылып сёйлешмеге, бирикмеге бажармайлар.
Ойлашып къарагъыз, бу якъларда янгы арагъа чыкъгъан Израил бош ерден лап алдынлы пачалыкъланы бирисине ерли оьсген, ядерный савуту булангъы гючлю асгери де бар. Израилни айланасындагъы бусурман халкълар яшайгъан уьлкелер илмуда ва техникада не йимик алгъа барыв гёрген, негер етишмеге болгъан? Илмуну даражасы не гьалдадыр онда? Олардагъы жагьил адамланы умутлары не зат булан байлавлу ва яш адамланы пачалыгъына этеген пайдасы нечикдир? Шу соравлагъа жавап тапсакъ, палестин халкъны ва бютюн бусурманланы бугюнгю гьалы не затдан экенин англамагъа боларбыз.
Шо саялы къан тёгювню токътатмакъ агьамиятлы. Яман буса да парахат яшавлукъ, давдан къолай. Сав дюнья биригип, шонда болуп турагъан оьчлюкню бир тавушдан токътатмагъа герек.
Арада тувма болагъан питнеге ёл къойма бирт де ярамас! Яманлыкъ ёрайгъанлар эчки терисиндеги бёрюлер йимик, олар языкъсынагъан болуп гёрюне ва бусурманланы къыйынлыкъларына юреги авруйгъанда йимиклер. Амма гьакъыкъатда буса, олар бизин арты ёкъ питнеге, бары да дюньягъа къаршы турувгъа, давгъа тарытмагъа гьаракат эте.
Адамланы митинглеге чыгъартагъан чакъырывлар чалына, гьар якъдан «жигьат» деген сёз чалына, оьч алма тарыкъ деп авазлар бола. Амма шолай чакъырывлар этегенлер адамлагъа не болажакъны ойлашмай, халкъ оьлсе да къайырмай ва оьзлени ишин узата.
Есибиз питнелерден аман сакъласын бизин ва Палестинада жан бергенлени женнет бавланы даражасына етмек булан сююндюрсюн. Бу дав тез токъталмакъны гьакъында Яратгъаныбыздан тилейик ва бусурманлар оьз топурагъында эсен-аман яшасын деп дуа этейик. Аллагьу таала барыбызгъа да яхшылыкъ берсин!
Гьасан Магьмудов,
«Ас-Салам» газетни баш редактору
