Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы гелеген номерде)
Пайхаммар ﷺ сююнеген кюйню гьакъында айтса, ону бети толгъан ай гече шавла берегендей нюрлене болгъан. Не затгъа буса да сююнегенде, ону бети гюзгюдей йыртыллап йибере болгъан. Кюлейгенде ону тишлери гечени къарангысында яшмын йыртыллайгъанда йимик ярыкъ бере болгъан.
Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ кюлеме башлайгъанда, тишлерини ярыгъы, тамлагъа гюн шавла тийгендей, йыртыллай болгъан. Шо гьакъда оьз жыйым асарларында ат-Тирмизи, ад-Дарамийю ва аль-Байгьакъи билдире.
Пайхаммарны ﷺ къайгъылары бирини артында бири башлана болгъан. Эгер не буса да ону сююндюрегенде, кюлемекни орнунда ол иржайып къоя болгъан. Расулуллагь ﷺ дертин яшырып, асгьабаланы арасында иржайып, оланы юреклериндеги умутну беклешдирме къарай болгъан.
Абдулла ибну аль-Харис булай хабарлай: «Пайхаммар ﷺ йимик шончакъы кёп иржаягъан дагъы биревню де гёрмегенмен» (ат-Тирмизи). Дагъы да ол айтагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ кюлемей, янгыз иржайып къоя болгъан.
Айшадан гелегенни имамлар аль-Бухари ва Муслим булай гелтире: «Пайхаммар ﷺ авзун ачып кюлейгенин бирт де гёрмегенмен».
Расулуллагь ﷺ нени буса да хабарлайгъанда, иржая туруп айта болгъан. «Кашф уль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шаарани язагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ бар ерде асгьабалар къычырып кюлемей, янгыз иржайып къоя болгъан. Шолайлыкъ булан Пайхаммаргъа ﷺ ошавлу болуп, огъар гьюрмет эте. Пайхаммар ﷺ бар ерде олар башларына къушлар къонуп, шолар учуп гетежекден къоркъагъандай юваш олтура болгъан.
Кюлейгенде Пайхаммар ﷺ авзун къолу булан яба болгъан. Ол авзун ачып ва къычырып кюлемекден сакълана ва шолайлыкъ бек сийрек болгъан. Адамланы арасында ол лап сюйкюмлю ва оьр даражалы инсан болгъан.
Амма шону булан бирче бир-бир гьадислерде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ тишлери гёрюнеген кюйде де кюлей болгъан.
Абу Заррдан белгили йимик, Пайхаммар ﷺ булай хабарлагъан: «Женнетге ким биринчи гирежегин ва жагьаннемден ким ахырынчы чыгъажагъын мен, озокъда, билемен. Сорав алынагъан гюн пелен адамны гелтирип, Есибиз малайиклерине: “Ол этген бары да гиччи гюнагьланы гёрсетигиз огъар”, – дежек. Ону уллу гюнагьларын яшыражакъ. Огъар: “Муна сен этген бары да гиччи гюнагьларынг”, – деп айтажакъ. Ол уллу гюнагьлары да ачыкъ болажакъдан къоркъуп ва ичинден Есибиз оьзюнден гечерге ва рагьму этерге умут булан, бары да этген ишлерине мюкюр болажакъ. Ва Есибиз Аллагь ﷻ малайиклерине: “Гьар этген яман ишини орнунда огъар бирер яхшы иш савгъат этигиз”, – деп буюражакъ. Шо заман ол адам: “Мунда гёрсетилмей къалгъан, мени уллу гюнагьларым да бар эди…”, – деп айтажакъ». Хабарыны артында Абу Зарр булай къоша: «Шо гьакъда айтагъанда, Пайхаммар ﷺ азув тишлери гёрюнеген кюйде бек кюледи» (ат-Тирмизи).
Абдуллагь ибну Масъуддан гелтирилген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай хабарлагъан: «Жагьаннемден ким ахырынчы къутулажагъын мен, озокъда, билемен. Дёрт аякъланып жагьаннемден чыкъгъан шо эргишиге: “Женнетге бар”, – дежек. Ол женнетге баражакъ ва бары да халкъ оьз ерлерин тутгъанны гёрежек. Ва ол: “Гьей Есим, бары да адамлар оьз ерлерин тутгъан”, – деп айтажакъ. Огъар: “Сен (Ер юзюнде) тургъан еринг эсингдеми?” – деп сорав бережек. Ол: “Эсимде”, – деп жавапланажакъ. Огъар: “Не сюйсенг тиле”, – деп билдирежек. Ол жаны сюйгенни тилежек ва огъар: “Сен сюйген бары да зат берилежек сагъа ва он къат артыкъ этилип де”, – деп айтылажакъ. Ол: “Сен магъа иришхат этемисен? Сен чи – бары да затны Пачасысан”, – деп айтажакъ». Хабарыны шо ерине етишгенде Пайхаммар ﷺ шонча да бек кюлеген, гьатта ону азув тишлери гёрюнюп йиберген (аль-Бухари, Муслим, Абу Давуд, ат-Тирмизи).
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
