Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы гелеген номерде)
Расулуллагьны ﷺ гючю ва къуваты
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ бек гючлю ва къуваты булангъы адам эди. Ибну Исхакъдан етишген кюйде, Маккада ажайып гючлю ва тутушуп ябушма яхшы бажарагъан бир адам болгъан. Адамлар дюньяны ер-еринден Маккагъа гелип, ону булан тогъатартма, гюч сынама къарай болгъан, тек бирев де ондан утмагъа болмагъан.
Бир гезик ол кочап Макканы орамында Пайхаммар ﷺ булан ёлукъгъан ва Расулуллагь ﷺ огъар: «Гьей Руканат, Аллагьдан ﷻ къоркъмаймысан дагъы ва мен чакъырагъанны сагъа къабул этмеге заман болмагъанмы?» – дей. Руканат: «Гьей Мугьаммат ﷺ, сен айтагъангъа шагьатлыкъ этмеге ким буса да бармы?» – деп сорай. Шо заман Пайхаммар ﷺ огъар: «Нечик эсинге геле, тутушуп ябушуп мен сени утсам, Аллагьгъа ﷻ ва Ону Элчисине ﷺ инанажакъмысан?» – деп сорай. Ол: «Яхшы, гьей Мугьаммат ﷺ, мен разимен», – деп жавап бере. Шо заман Пайхаммар ﷺ огъар яхшы кюйде онгарылмагъа таклиф эте, ол буса буссагьат да гьазирмен дей. Пайхаммар ﷺ огъар ювукъ гелип, тутуп, енгил кюйде жабаргъа авдара. Руканат тамаша болуп, бирдагъы керен ябушмагъа тилей. Пайхаммар ﷺ ону бирдагъы да, бирдагъы да ута. Шондан сонг, Пайхаммарны ﷺ гючюне гьайран болгъан Руканат эретуруп: «Тамаша иш, сен шолай нечик этип болдунг!» – дей» (аль-Гьаким).
Руканат динге гелген кюйге гёре тюрлю риваятлар бар. Бир риваятгъа гёре, ол Ислам динни Маккагъа бусурманлар гирген сонг къабул этген. Амма башгъа риваят билдирегени йимик, ол Ислам динни Пайхаммаргъа ﷺ утдургъан сонг алгъан.
Расулуллагь ﷺ оьзге бек гючлю ва сынавлу кочаплар булан да тогъатартгъан.
Ибну Аббасдан етишген кюйде, Язид бин Руканат (о баягъы Руканатны уланы) Пайхаммарны ﷺ янына гелип: «Гьей Мугьаммат ﷺ, мени булан ябушма сюймеймисен?» – деп сорагъан. Пайхаммар ﷺ огъар: «Мен сени утсам, не этерсен?» – деп сорай. Язид: «Утдурсам юз къой бережекмен», – деп жавап бере. Пайхаммар ﷺ ону ерге авдара. Эретуруп Язид бирдагъы керен ябушмагъа тилей. Пайхаммар ﷺ ону янгыдан ута. Гьар утдургъан гезикде Язид Пайхаммаргъа ﷺ юз къой бере. Шондан сонг ол юваш кюйде Пайхаммарны ﷺ алдында туруп: «Гьей Мугьаммат ﷺ, сенден алда мени бирев де йыгъып болмагъан эди ва сен мени учун ер юзюнде лап яман адам эдинг. Гьали буса, Аллагьдан ﷻ къайры сужда этмеге дагъы бирев де ёкъ экенге ва гьакъ кюйде, сен Ону Элчиси ﷺ экенинге сени алдынгда шагьатлыкъ этемен», – деп билдире. Пайхаммар ﷺ бек сююнюп, огъар бары да къойларын къайтара.
Шолай бирдагъы гючлю адамланы бириси Абу аль-Асвад аль-Жумахийю болгъан. Хабарланагъан кюйде, ол шонча да гючлю адам болгъан, гьатта сыйырны терисини уьстюне эретуруп, эки де якъдан бешер адам ону еринден тербетме къарайгъанда, аякъ тюпдеги тери гесек-гесекге йыртылып, ол буса токътагъан еринден тербенмей болгъан.
Бир гезик ол Пайхаммарны ﷺ оьзю булан ябушмагъа чакъыра ва: «Эгер сен менден уьст болсанг, сен айтагъангъа инанажакъман», – деген. Пайхаммар ﷺ ону енгил кюйде утса да, ол имангъа гелмеген (аль-Байгьакъи).
(Давамы. Башы алдагъы
номерлерде)
Рашид Камалов
