Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Расулуллагь ﷺ уьюнде бар опурагъын гийип юрюген. Ол бир-бирде накидкагъа ошайгъан туника гие болгъан. Башгъа гезиклерде буса, ол къызыл йиплер булан безендирилген, йемен мамукъдан (хлопок) тигилген уьст гийим гие болгъан. Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ генг енгилери булангъы юнден тигилген опуракъ (жубба) гийип юрюген.

 

Абу Муса аль-Ашъари (Абдулла ибну Кайс) булай хабарлагъан: «Айша бизге ямавлары булангъы накидканы ва къалын къумачдан тигилген изарны (инсанны тюп янын яшырагъан опуракъ) гёрсетип: “Бу эки де опуракъ Расулуллагь ﷺ оьлгенде ону уьстюнде эди”, – деди» (аль-Бухари, Муслим).

Пайхаммар ﷺ ямавлары булангъы къалын къумачдан тигилген гёлекни гийип: «Гьакъ кюйде, мен къулман ва къулгъа тийишли кюйде гийинемен», – деп айта болгъан (аль-Бухари, Муслим).

Расулуллагьны ﷺ шалбарлары болгъан. Ол шоланы гие болгъанмы-болмагъанмы гьакъда алимлени арасында хилаплыкъ бар. Оланы бирлери айтгъан кюйде, Пайхаммар ﷺ шалбар гиймеген. Далил гьисапда олар имам ан-Навави язгъан «Тахзибу аль-Асмаи ва ллугат» деген китапда айтылгъан сёзлени гелтире. Китапда Усман бин Аффанны гьакъында айта туруп, ол булай эсгере: «Ол шалбарланы Ислам динни алдында да (жагьилияны вакътисинде де), Исламны девюрюнде де, оьзюн оьлтюрген гюнден къайры, бирт де гиймеген. Ва олар (асгьабалар) Пайхаммарны ﷺ ёлуна лап берилген инсанлар болгъан».

Далил гьисапда башгъа алимлер буса, Абу Яъля аль-Мавсулии Абу Хурайрадан эшитген гьадисни гелтире. Онда булай айтыла: «Бир гюн мен Пайхаммар ﷺ булан базаргъа гирдик ва ол къумач сатагъанланы къырыйында олтурду. Расулуллагь ﷺ олардан 4 дирхамгъа шалбар сатып алды. Базарда къумачны авурлугъуна гёре малны багьасын токъташдырагъанлар бар эди. Пайхаммар ﷺ шолай бир адамны янына гелип: “Чек ва янгыдан чек (къантарны оьзюнгню пайдасына иелт)”, – деди. Чегеген адам тамаша болуп: “Биринчилей эшитеген бу не сёзлердир?” – деп ажайып болду. Абу Хурайра огъар: “Динингни осал блигенинг ва авамлыгъынг Пайхаммарынгны ﷺ танымагъанынгдан белгили болду”, – деп айып этди. Чегеген адам оьпмеге сююп, Пайхаммарны ﷺ къолуна чаба. Амма Пайхаммар ﷺ къолун тайдырып: “Гьей пеленче, арап тюгюллер оьзлени пачаларына шулай янаша. Мен буса, пача тюгюлмен, мен сизин арагъыздагъы адамман”, – деп англатды. Чегеген адам къумач оьлчегенде, Пайхаммар ﷺ ондан шалбарын алып гетди». Арты булан Абу Хурайра булай хабарлай: «Мен Пайхаммарны ﷺ къолундан алып, шалбарны оьзюм тутуп гетме сюйген эдим. Амма Расулуллагь ﷺ шолай этмеге къоймады ва: “Зайып ва дин къардашыны кёмегине гьажатлы тюгюл буса, еси оьзюню малын оьзю элтсе къыйышывлу”, – деп къошду. Абу Хурайра: “Гьей Расулуллагь ﷺ, сен шалбар гиемисен дагъы?” – деп сорады. Пайхаммар ﷺ: “Гиемен. Ёлдагъы заманда да, уьйде де, гече де, гюн де. Магъа къаркъарамны яшырмагъа буюрулгъан ва шо мурат учун мундан къолай опуракъны билмеймен”, – деген» (Ибну Хиббан, ат-Табарани).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...