Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Расулуллагь ﷺ уьюнде бар опурагъын гийип юрюген. Ол бир-бирде накидкагъа ошайгъан туника гие болгъан. Башгъа гезиклерде буса, ол къызыл йиплер булан безендирилген, йемен мамукъдан (хлопок) тигилген уьст гийим гие болгъан. Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ генг енгилери булангъы юнден тигилген опуракъ (жубба) гийип юрюген.

 

Абу Муса аль-Ашъари (Абдулла ибну Кайс) булай хабарлагъан: «Айша бизге ямавлары булангъы накидканы ва къалын къумачдан тигилген изарны (инсанны тюп янын яшырагъан опуракъ) гёрсетип: “Бу эки де опуракъ Расулуллагь ﷺ оьлгенде ону уьстюнде эди”, – деди» (аль-Бухари, Муслим).

Пайхаммар ﷺ ямавлары булангъы къалын къумачдан тигилген гёлекни гийип: «Гьакъ кюйде, мен къулман ва къулгъа тийишли кюйде гийинемен», – деп айта болгъан (аль-Бухари, Муслим).

Расулуллагьны ﷺ шалбарлары болгъан. Ол шоланы гие болгъанмы-болмагъанмы гьакъда алимлени арасында хилаплыкъ бар. Оланы бирлери айтгъан кюйде, Пайхаммар ﷺ шалбар гиймеген. Далил гьисапда олар имам ан-Навави язгъан «Тахзибу аль-Асмаи ва ллугат» деген китапда айтылгъан сёзлени гелтире. Китапда Усман бин Аффанны гьакъында айта туруп, ол булай эсгере: «Ол шалбарланы Ислам динни алдында да (жагьилияны вакътисинде де), Исламны девюрюнде де, оьзюн оьлтюрген гюнден къайры, бирт де гиймеген. Ва олар (асгьабалар) Пайхаммарны ﷺ ёлуна лап берилген инсанлар болгъан».

Далил гьисапда башгъа алимлер буса, Абу Яъля аль-Мавсулии Абу Хурайрадан эшитген гьадисни гелтире. Онда булай айтыла: «Бир гюн мен Пайхаммар ﷺ булан базаргъа гирдик ва ол къумач сатагъанланы къырыйында олтурду. Расулуллагь ﷺ олардан 4 дирхамгъа шалбар сатып алды. Базарда къумачны авурлугъуна гёре малны багьасын токъташдырагъанлар бар эди. Пайхаммар ﷺ шолай бир адамны янына гелип: “Чек ва янгыдан чек (къантарны оьзюнгню пайдасына иелт)”, – деди. Чегеген адам тамаша болуп: “Биринчилей эшитеген бу не сёзлердир?” – деп ажайып болду. Абу Хурайра огъар: “Динингни осал блигенинг ва авамлыгъынг Пайхаммарынгны ﷺ танымагъанынгдан белгили болду”, – деп айып этди. Чегеген адам оьпмеге сююп, Пайхаммарны ﷺ къолуна чаба. Амма Пайхаммар ﷺ къолун тайдырып: “Гьей пеленче, арап тюгюллер оьзлени пачаларына шулай янаша. Мен буса, пача тюгюлмен, мен сизин арагъыздагъы адамман”, – деп англатды. Чегеген адам къумач оьлчегенде, Пайхаммар ﷺ ондан шалбарын алып гетди». Арты булан Абу Хурайра булай хабарлай: «Мен Пайхаммарны ﷺ къолундан алып, шалбарны оьзюм тутуп гетме сюйген эдим. Амма Расулуллагь ﷺ шолай этмеге къоймады ва: “Зайып ва дин къардашыны кёмегине гьажатлы тюгюл буса, еси оьзюню малын оьзю элтсе къыйышывлу”, – деп къошду. Абу Хурайра: “Гьей Расулуллагь ﷺ, сен шалбар гиемисен дагъы?” – деп сорады. Пайхаммар ﷺ: “Гиемен. Ёлдагъы заманда да, уьйде де, гече де, гюн де. Магъа къаркъарамны яшырмагъа буюрулгъан ва шо мурат учун мундан къолай опуракъны билмеймен”, – деген» (Ибну Хиббан, ат-Табарани).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...