Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Расулуллагь ﷺ уьюнде бар опурагъын гийип юрюген. Ол бир-бирде накидкагъа ошайгъан туника гие болгъан. Башгъа гезиклерде буса, ол къызыл йиплер булан безендирилген, йемен мамукъдан (хлопок) тигилген уьст гийим гие болгъан. Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ генг енгилери булангъы юнден тигилген опуракъ (жубба) гийип юрюген.

 

Абу Муса аль-Ашъари (Абдулла ибну Кайс) булай хабарлагъан: «Айша бизге ямавлары булангъы накидканы ва къалын къумачдан тигилген изарны (инсанны тюп янын яшырагъан опуракъ) гёрсетип: “Бу эки де опуракъ Расулуллагь ﷺ оьлгенде ону уьстюнде эди”, – деди» (аль-Бухари, Муслим).

Пайхаммар ﷺ ямавлары булангъы къалын къумачдан тигилген гёлекни гийип: «Гьакъ кюйде, мен къулман ва къулгъа тийишли кюйде гийинемен», – деп айта болгъан (аль-Бухари, Муслим).

Расулуллагьны ﷺ шалбарлары болгъан. Ол шоланы гие болгъанмы-болмагъанмы гьакъда алимлени арасында хилаплыкъ бар. Оланы бирлери айтгъан кюйде, Пайхаммар ﷺ шалбар гиймеген. Далил гьисапда олар имам ан-Навави язгъан «Тахзибу аль-Асмаи ва ллугат» деген китапда айтылгъан сёзлени гелтире. Китапда Усман бин Аффанны гьакъында айта туруп, ол булай эсгере: «Ол шалбарланы Ислам динни алдында да (жагьилияны вакътисинде де), Исламны девюрюнде де, оьзюн оьлтюрген гюнден къайры, бирт де гиймеген. Ва олар (асгьабалар) Пайхаммарны ﷺ ёлуна лап берилген инсанлар болгъан».

Далил гьисапда башгъа алимлер буса, Абу Яъля аль-Мавсулии Абу Хурайрадан эшитген гьадисни гелтире. Онда булай айтыла: «Бир гюн мен Пайхаммар ﷺ булан базаргъа гирдик ва ол къумач сатагъанланы къырыйында олтурду. Расулуллагь ﷺ олардан 4 дирхамгъа шалбар сатып алды. Базарда къумачны авурлугъуна гёре малны багьасын токъташдырагъанлар бар эди. Пайхаммар ﷺ шолай бир адамны янына гелип: “Чек ва янгыдан чек (къантарны оьзюнгню пайдасына иелт)”, – деди. Чегеген адам тамаша болуп: “Биринчилей эшитеген бу не сёзлердир?” – деп ажайып болду. Абу Хурайра огъар: “Динингни осал блигенинг ва авамлыгъынг Пайхаммарынгны ﷺ танымагъанынгдан белгили болду”, – деп айып этди. Чегеген адам оьпмеге сююп, Пайхаммарны ﷺ къолуна чаба. Амма Пайхаммар ﷺ къолун тайдырып: “Гьей пеленче, арап тюгюллер оьзлени пачаларына шулай янаша. Мен буса, пача тюгюлмен, мен сизин арагъыздагъы адамман”, – деп англатды. Чегеген адам къумач оьлчегенде, Пайхаммар ﷺ ондан шалбарын алып гетди». Арты булан Абу Хурайра булай хабарлай: «Мен Пайхаммарны ﷺ къолундан алып, шалбарны оьзюм тутуп гетме сюйген эдим. Амма Расулуллагь ﷺ шолай этмеге къоймады ва: “Зайып ва дин къардашыны кёмегине гьажатлы тюгюл буса, еси оьзюню малын оьзю элтсе къыйышывлу”, – деп къошду. Абу Хурайра: “Гьей Расулуллагь ﷺ, сен шалбар гиемисен дагъы?” – деп сорады. Пайхаммар ﷺ: “Гиемен. Ёлдагъы заманда да, уьйде де, гече де, гюн де. Магъа къаркъарамны яшырмагъа буюрулгъан ва шо мурат учун мундан къолай опуракъны билмеймен”, – деген» (Ибну Хиббан, ат-Табарани).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Абу ль-Хайсам къонакълагъа аш гьазирлеме гете. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен гележекде савулажакъны (бала тапма турагъан къойну) вёре соймагъа къарама», – дей. Имам Муслим етишдирген риваятда айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Сютлюсюн вёре...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...