Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Али бин Рабиатдан булай етишген: «Мен Алини (бин Аби Талибни) гёрдюм, уьстюне минсин учун огъар ат гелтирди.

 

Аягъын оьзенгиге (стремя) салып, ол: “Бисмиллягь”, – деди. Атгъа оьрленип, аркъасын язгъанда: “Алгьамдулиллагь”, – дей. Шондан сонг ол Къуръан аятланы охуду (маънасы): “…Бизге шуланы таби этген Есибиз тап-таза, биз шоланы кютмеге болмас эдик чи” («Аз-Зухруф» деген сура, 13-нчю аят). Арты булан “Алгьамдулиллагь” деп уьч керен ва «Аллагьу Акбар» деп де уьч керен айтды. Сонг шу дуаны охуду (маънасы): “Тап-тазасан Сен (гьей Аллагь ﷻ). Гьакъ кюйде, мен оьз-оьзюме зулму этдим (гюнагь этип), геч менден. Ва, гьакъ кюйде, Сенден къайры дагъы бирев де гюнагьдан гечмеге болмай”. Сонг ол (Али ) иржайды. Мен огъар: “Гьей, бусурманланы башчысы, не саялы иржайдынг?” – деп сорадым. Ол магъа: “Мен гьали этген йимик шо кюйде Расулуллагь ﷺ да этгенин ва артда иржайгъанын гёрдюм. Мен де огъар: “Гьей Расулуллагь ﷺ, негер иржайдынг?” – деп сорадым. Ол магъа: “Инсан гьакъ кюйде: “Гьей Яратгъаным, гюнагьларымдан геч мени, – деп айтса, сени Есинг рази бола”, – деди. Аллагьдан ﷻ къайры дагъы бирев де гюнагьлардан гечмеге болмайгъанны биле де туруп”, – деп англатды». (Абу Давуд, ат-Тирмизи).

 

Пайхаммарны ﷺ йылайгъан кюю

Пайхаммарны ﷺ йылайгъан кюю кюлкюге ошашлы болгъан. Ол йылайгъанда агь уруп яда къартыллап йыламай болгъан, тавушу да эшитилмеген. Кюлейгенде де лап шолай, тавушу чыкъмагъан. Амма гёзлери сувлана ва гёзьяшы тёгюле болгъан, тёшюнден аваз гелегени де эшитиле болгъан. Ол оьлгенлеге, олагъа языгъы чыгъып, къайгъырып йылагъан яда Аллагьны ﷻ ачуву чыгъардан къоркъуп, уьммети саялы йылагъан. Гечелер гёнгюнден Къуръан охуйгъанда яда сюннет намазлар къылагъанда Пайхаммарны ﷺ йылайгъан кюю болгъан.

Абдуллагь бин аш-Шиххирден булай етишдирген: «Бир гезик Пайхаммарны ﷺ янына гиргенде, ол намаз къылып тура эди. Ол йылай эди: отну уьстюнде къайнайгъан къазанны тавушудай, тёшюнден гелеген авазны эшитдим» (Муслим).

Абдуллагь ибн Масъуд булай хабарлай: «Бир гезик Расулуллагь ﷺ магъа: “Къуръан оху магъа”, – деди. Мен тамаша болдум ва: «Гьей Расулуллагь ﷺ, нечик охуюм мен ону сагъа, о чу сагъа йиберилген?» – дедим. Пайхаммар ﷺ: “Башгъалар охуйгъанда тынглама кепим геле”, – деп англатды. Мен де 41-нчи аятгъа етишгенче «Ан-Ниса» деген сураны охума башладым (маънасы): “Не болажакъ (имансызлар булан) эгер биз гьар уьмметден бирер шагьат гелтирсек, сени буса (гьей Мугьаммат ﷺ) Биз олагъа (сени уьмметингдеги адамлагъа) къаршы шагьат этсек”. Ва мен Пайхаммарны ﷺ гёзлери гёзьяшдан толгъанын гёрдюм» (аль-Бухари, Муслим).

Ибну Аббасдан булай етишген: «Пайхаммар ﷺ мени гиччи торунум (внучка) (Зайнабны къызы) оьле турагъанда ону къолун тутду, тёшюне къысды ва сонг алдына салды. Биразлардан Пайхаммар ﷺ шо гьалдагъы вакътиде яш оьлдю. Шону гёргенде Умму Айман (Пайхаммарны ﷺ ичирген къатын) къычырып йылап йиберди. Огъар багъып Пайхаммар ﷺ булай деди: «Сен Аллагьны Элчисини ﷺ янында йылайсан, къычырыкълы йылавлагъа Аллагь ﷻ рази къалмай». Ол тамаша болуп: «Мен сени о кюйде йылап гёрмейменми дагъы?» – деп сорады. Пайхаммар ﷺ: «Мен олай йыламайман. Сен гёреген (гёзьяшлар) о – рагьмулукъ. Гьакъ кюйде, иманы барлар не гьалда буса да яхшылыкъда тура. Ону жанын къабургъаларыны арасындан чыгъарып ала, ол буса, шо саялы Есибиз Аллагьгъа ﷻ шюкюрлюк эте» (ан-Насаи, ат-Тирмизи).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...