Есибиз яшавубузда ортакъчылыкъ эте
Есибиз яшавубузда ортакъчылыкъ эте
Бу дюньягъа гелген мюгьлетден башлап, тап оьлгенчеге бизин булан тюрлю-тюрлю ишлер бола. Яшавуна таъсир этеген агьвалатлар булан инсан оьмюр боюнда даим къаршы бола. Бир агьвалатлар кепибизге геле, башгъалары гёнгюбюзню буза, пашман эте, къайгъыгъа тарыта. Гьар тюрлю болагъан шо ишлеге бизин янашывубуз иманыбызны даражасын гёрсете.
Яшавда болагъан себепни оьзюне биз агьамият беребиз, тек шо себепни, гьалны Ким яратгъанны кёбюсю гезик унутуп къалабыз. Масала, ёл юрюшню низамын бузмай, ёрукълу кюйде машинигиз булан ишге барасыз, тек хапарсыздан башгъа адам сизге авария эте. Болгъан агьвалатгъа биринчи сесленив нечик болур? Хатар кимни айыбындан болгъан буса, озокъда, шону айыплав башланажакъ. Шо мюгьлетде зарал гёрген гиши яда ону къардашлары айыплы адамны уьстюне атылмагъа гьазир, болгъан ишге мюкюр болмакъны талап эте, гьагъын къайтармагъа къарай.
Этилген ишни себеби, англатыву бола. Амма шо вакътисинде къазаплангъаныбыз саялы, себеп Яратгъаныбыздан гелегенни, болгъан иш Ону пурманы булан байлавлу экенни унутабыз. Болгъан ишни яратывчусу – Мусаббибу ль-Асбаб (себеплени яратагъан Есибиз). Инсан сабур болмакъны унутуп, даим талайсызлыкъгъа гелтиреген уллу гюнагьгъа тарыма бола. Амма терсине болмакъ да бар: болгъан иш Есибизни пурманы булан болгъанны сезип, шогъар сынавгъа йимик чыдамлы янашса, иманлы гишини даим талайлыкъгъа гелтирмеге бола.
Олай да, динибизде кюрчю саналагъан шулайлыкъны англама герекбиз: Яратгъаныбыз шу дюньяда бар-барлагъа бары да зат яхшы болажакъ деп сёз бермеген. Шолайлыкъ ювукъ да этилмеген. Бары да къардашларыбыз сав-саламат, оланы иши-гьалы тетиксиз болажакъ деп айтылмагъан. Шолайлыкъны къайда буса да эшитгенмисиз? Некъадар, шолай болмажакъ ва малыбызны, къардашларыбызны, савлугъубузну тас этивюбюз булан Есибиз бизин сынажакъгъа Къуръанда ант этген. Бу дюнья ахыр уьюбюз ва даим туражакъ ер тюгюлню, мунда заманлыкъгъа йиберилгенибизни белгилемек учун, пана дюнья – сынавланы майданы экенни гёрсетмек учун, бизге шолай сынавлардан оьтмеге гёрсетилген. Ачлыкъ ва къоркъув, байлыкъ ва савлукъ, къуллукълар ва къыйынлыкълар булан Яратгъаныбыз бизин сынай.
Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Иманы бар адамны гьалы не тамаша ишдир! Гьакъ кюйде, ону гьалындагъы бары да иш ону учун яхшылыкъ ва шолайлыкъ иманлыдан къайры биревге де берилмеген. Не йимик буса да яхшылыкъ гёрсе, ол Аллагьгъа ﷻ макътав эте ва ону учун шо берекетге айлана. Балагь къопса – ол чыдамлыкъ гёрсете ва шо да ону учун берекетге айлана» (Муслим).
Башына балагь къопса – гьакъ юрекден инанагъан гиши чыдамлы болур. Неге? Неге десе, ол биле: шо балагьны Есибиз йиберген. Эгер Ол сюймеген эди буса, балагь къопмас эди. Демек, башгъача болма да бажарылмай.
Эгер инсанны яшавунда яхшылыкъ бола буса, шо да Яратгъаныбызны пурманы булан тюгюл эсе болмай. «Не яхшы адамман», «шону мен этдим», «мени яхшылыгъымдан болду», – деп инсан болгъан ишни оьзю булан байламай. Шону орнунда ол Есибизни гьакъында ойлаша ва гёрген яхшылыгъы саялы Огъар шюкюрлюк эте.
Яратгъаныбыз Аллагь ﷺ бютюн аламны Еси. Мисал учун, сени машининг яда уьюнг бар ва сен шо малынг булан не сюйсенг этмеге боласан, неге тюгюл о сеники. Лап шо кюйде Аллагь ﷻ да Оьзюню малы булан сюйгенни этмеге бола, неге десе о Онуки, сен шолайлыкъны ушатсанг да, ушатмасанг да. Эгер биз бу гьал булан рази тюгюл бусакъ, шо бизин къайгъыбыз ва не этсек де, Есибизни пурманы алышынмас. Амма биз чыдамлыкъ гёрсетсек, Яратгъаныбызны къудратына ва пурманына таби болсакъ, бизге уллу даражадагъы зувап болажакъ.
