Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы гелеген номерде)
Анас бин Малик булай хабарлай: «Аллагь ﷻ пайхаммарны йиберегенде огъар арив бет ва арив тавуш берген. Ва сизин Пайхаммарыгъыз (Мугьаммат ﷺ) пайхаммарланы арасында лап арив юзлю ва лап арив тавушлу болгъан» (ат-Тирмизи).
Пайхаммарны ﷺ тавушу башгъа адамланы тавушу етишмейген ерге де етише болгъан. Аль-Барра булай хабарлай: «Бир гезик Пайхаммар ﷺ бизге ваъза охуй эди, ону авазы уьйлеринде турагъан гьар къызны къулакъларына да етише эди» (аль-Байгьакъи).
Айша булай етишдире: «Жумагюн Пайхаммар ﷺ межитни минбарыны уьстюне олтурду ва адамлагъа: “Олтуругъуз!”, – деди. Ону тавушун о вакътиде Бану Ганм къавумну арасында (Мадина шагьарны ортасы) болгъан Абдулла бин Раваха да эшитди. Эшитип, ол эретургъан еринде олтура (о буйрукъ межитдегилеге багъышлангъан буса да, Абдулла бин Раваха Пайхаммарны ﷺ буйругъуна гёре эте)» (Абу Найм).
Абдурахман бин Мааз булай хабарлай: «Бир гезик, Мина деген ерде эдик (Маккадан 8 чакъырым ариде), Пайхаммар ﷺ бизге ваъза охуду. Шо мюгьлетде Есибиз Аллагь ﷻ эшитегенибизни шонча да итти этди, гьатта уьйде болгъан бусакъ да, Пайхаммарны ﷺ тавушун эшитер эдик» (Ибну Саад).
Умму Ханиа булай етишдире: «Пайхаммар ﷺ гечени ортасында Каабаны янында туруп, Къуръан охуйгъан кюйню эшитген эдим. Шо вакътиде мен оьз уьюмде ята эдим (ону уью Каабадан бек арекде буса да)» (Ибну Маджах).
Жабир бин Сумрат етишдирген бу гьадисни имам Малик гелтире: «Расулуллагь ﷺ ваъза охума башлайгъанда ону ичинде ачув тувагъанда йимик эди (Аллагьны ﷻ гери урувлары гьакъда айтылагъанда, Пайхаммар ﷺ шолайлыкъ булан Есибизни такъсырындан къоркъутма къарайгъанда йимик эди). Эртен яда ахшам (не заманда да) чапгъын этме онгарылгъан ва дав булан геле турагъан душманны гьакъында халкъына билдирме сюеген гишидей, ону авазы къаттыгъа айлана эди».
Алимлер айтагъан кюйде, халкъын гюнагь ишлерден сакъланмагъа гьакъ юрекден чакъырагъан, олар саялы жаны авруйгъан гьар ваъзачыны бет гёрюнюшю ва тавушу шолай болма герек. Шолайлыкъ булан, Яратгъаныбызгъа таби болмаса, къоркъув ва гьалеклик тувагъанны билдиреген бола.
Расулуллагь ﷺ нени буса да ушатагъанда яда ачувланагъанда, шо гьислени ону бетине къарап тынч англама бола эди.
Пайхаммар ﷺ ачувланагъанда ону яякълары къызарып гете болгъан.
Сююнчню, ачувланывну, разиликни белгилери – булар барысы да ону юрегиндеги Аллагьдан ﷻ гелеген нюрню таъсиринден болагъанны билмеге тийишли. Ол бир башгъа себеп учун да ачувланмагъан, янгыз бир Аллагь ﷻ учун болса тюгюл. Шолайлыкъ булан Есибизни буйрукъларын кютмек – уллу агьамиятлы экенни гёрсетме къаст эте болгъан.
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адам урлукъну арасында лап чыдамлы инсан болгъан. Оьзюне таби этмеге сююп, Ер юзюнде лап абурлу адамман деп билдирмек учун ол бирт де биревге де ачувланмагъан. Неге десе шо хасиятлар Пайхаммарда ﷺ тувмадан болмагъан, гьатта ону душманлары да шогъар шагьатлыкъ этген.
Пайхаммар ﷺ ачувланып йибереген заманда эретургъан гьалында буса, ол шоссагьат олтурма къарай болгъан. Ачуву олтургъан вакътисинде гелегенде буса, бираз янтайма къарап, шолайлыкъ булан ачувлангъаны басыла болгъан.
Пайхаммар ﷺ ачувланагъанда бирев де ону янына гелмей болгъан, Али ибну Абу-Талибден къайры. Ол Пайхаммарны ﷺ хасиятларын яхшы биле болгъан, неге десе гиччиден ону янында тургъан, ону тарбиясын алгъан, гьай этивюн гёрген.
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
