Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Ибну Аббасдан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Гёзлеге сурьма сюртюгюз, гьакъ кюйде шолайлыкъ гёрегенни де къолай эте, кирпиклени де беклешдире». деген (Агьмат, ат-Тирмизи). Имам аль-Бажури гьисап этеген кюйде, Пайхаммар ﷺ гёзлери аврумайгъанлагъа шолай этмеге ёрай болгъан: гёзлери авруйгъанлагъа буса, сурьма, терсине, зарал этмеге бола.
Расулуллагьны ﷺ чачы
Пайхаммарны ﷺ чачы бек арив болгъан: Эфиопиядагъы адамланыки йимик бурма да болмагъан, тек индусланыки йимик тюз де болмагъан, олар бираз толкъунлу (вьющиеся) болгъан. Бир-бирде чачны узунлугъу имбашлагъа ерли етише, тек кёбюсю гьалда – къулакъланы тюбюне яда къулакъланы ортасына ерли болгъан.
Пайхаммар ﷺ бир-бирде чачын жыймай, мангалайын ябагъан кюйде къоя ва, маккалы имансызлар йимик, ортасындан айырмай. Шолайлыкъ булан олагъа ошама сюймей. Есибизден шо гьакъда буйрукъ гелмегенче, Пайхаммар ﷺ Язывну адамлары йимик (хачпереслер ва ягьудилер), олагъа ошама сююп, чачын жыймай юрюте болгъан. Сонг буса, ол чачын айырып ва мангалайын япма къоймай юрютген.
Пайхаммарны ﷺ тёшюне ерли гелеген арив гёрюнюшлю сакъалы болгъан. Абу Хурайра етишдирген кюйде, Пайхаммарны ﷺ къалын, къара ва бек арив сакъалы болгъан. Ол сакъалын узун къоюп, мыйыкъларын къысгъарта болгъан. Ибну Умар етишдирген гьадисде шо гьакъда булай айтыла: «Бутпереслеге ошашлы болмагъыз, сакъал къоюгъуз ва мыйыкъ къысгъартыгъыз» (аль-Бухари, Муслим). Мыйыкъ къысгъартмакъ дегенде, ону гиччи этмек демек бола – эринни къызыл ягъасы гёрюнеген кюйде. Бети дёгерекли болуп гёрюнсюн учун, Пайхаммар ﷺ сакъалны айлана янын къыркъып юрюте болгъан.
Пайхаммар ﷺ ажайып кюйде чачыны гьайын этип юрюген: башын да, сакъалын да кёп тарай болгъан. Ол бирт де сивакдан да (тиш тазаламакъ учун), таракъдан да айрылмагъан. Сакъалын гюзгюге къарап тарай болгъан.
Пайхаммарны ﷺ къайгъы басагъанда яда пашман болагъанда, ол бармакълары булан сакъалын сыйпап, ойгъа бата ва аста-аста талчыкълы ойларындан къутула болгъан. Пайхаммар ﷺ намаз жувунагъанда, къолларыны аясына сув алып, бармакълары булан сакъалын тарап чыгъа болгъан.
Расулуллагь ﷺ заманда бир чачына май сюрте болгъан. Май гённю арив сакълай ва умуми савлукъгъа да пайдалы. Хижаз йимик бек исси якъларда (Арап ярым атавну гюнбатар ягъы) чачына май сюртмек тарыкълы ишлерден санала. Чачына май сюртген сонг, чалманы яда опуракъны батдырмас учун, Пайхаммар ﷺ башына таза чюпюрек сала болгъан.
Май къоллагъанча, Пайхаммар ﷺ бир башлап майны сол аясына тёгюп, шогъар онг къолуну бармакъларын чома болгъан. Расулуллагь ﷺ башлап май бармакъларын къашларына тийдире, сонг – гёзлерине сюрте, арты булан башына ва сакъалына ишый.
Пайхаммар ﷺ нени башлай буса да, онг якъдан башлама сюе болгъан. Намаз жувунагъанда, чач тарайгъанда, атир ийис себегенде, аякъгийим гиегенде – бары да заман онг якъдан башлана болгъан.
Расулуллагь ﷺ иш башлайгъанда да, онг къолундан этме башлай болгъан. Гьажатханада ва адамлар ушатмас ишлерде буса, сол къолун къоллагъан.
Пайхаммар ﷺ юхлама ятагъанда онг хырында Каабагъа багъып ята болгъан. Ашайгъанда, сув ичегенде, жувунагъанда ол онг къолун къоллагъан; опурагъын онг якъдан гиймеге башлай болгъан; берегенде де, алагъанда да онг къолу булан ала, бере болгъан.
(Давамы гелеген номерде)
