Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Анас бин Маликден булай тапшурула: «Олай да, Пайхаммарны ﷺ лап кёп сюеген опурагъы – къызыл йип булан безендирилген йемен кетенден тигилген уьстюне гиеген туника эди» (аль-Бухари, Муслим).

 

«Кашф уль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шарани билдиреген кюйде, Пайхаммарны ﷺ яшыл йип булан безендирилген эки туникасы болгъан.

«Ихьяу улюм ад-дин» деген китабында имам аль-Гъазали гелтиреген гьадисге гёре, Расулуллагь ﷺ яшыл тюсдеги опуракъны ушата болгъан.

Шолайлыкъны ташдырып, Катадатдан имам аль-Байгьакъи булай гьадисни гелтире: «Бир гезик мен Анас бин Малик булан пелен ерге чыкъдыкъ. Айлана якъда кёп яшыллыкъны гёрюп, мен: “Айлана якъ яшыл буса, не аривдюр!” – дедим. Анас: “Биз гелген пикругъа гёре, Пайхаммар ﷺ учун яшыл тюс лап сюйкюмлю”, – деп жавапланды».

Абу Жухайфатдан булай гелтириле: «Мен Расулуллагьны ﷺ гёрдюм (савбол гьажны вакътисинде Макканы орамларында) ва ону уьстюндеги опуракъ (тюбюндегиси – изар, уьстюндегиси – рида) къызыл тюслю эди, сыйракълары (голень) буса яшнайгъан яшмындай эди» (аль-Бухари, ат-Тирмизи).

Ибну Нажар «Ат-Тарих» деген китабында Абдулла ибну Умардан сакълангъан бу гьадисни гелтире: «Расулуллагь ﷺ къызларыны башларына чиллени (шёлк) тюрлю жураларындагъы явлукъланы байлай эди».

Пайхаммар ﷺ чилледен тигилген опуракъгъа агьамият берип, эргишилени уьстюнде шону гёрсе, чечдире болгъан. Неге тюгюл эргишилеге чилледен тигилген опуракъ гиймек гьарам. Шо гьакъда имам Агьмат «Муснад» деген гьадислени жыйым китабында эсгерген.

Расулуллагь ﷺ гиеген опуракъны багьасы он дирхамдан (гюмюш акъча) артыкъ болмагъан. Пайхаммар ﷺ кёп юрютюлген, эсги болгъан опуракъны гиймеге уялмагъан. Кайлат бинту Махрамат дейген асгьаба къатын булай хабарлагъан: «Мен Расулуллагьны ﷺ уьст-уьстюне гийилген эки кёп юрютюлген опурагъы булан гёрген эди».

Анас бин Малик булай хабарлагъан: «Пайхаммар ﷺ намазгъа Усама бин Зайдны имбашына таянып чыкъды (оьлгенче алдын авруп осал болгъан саялы), уьстюне Китрдан (Йеменде юнден опуракъ тигеген ер) гелген опурагъы бар эди ва ол шону гийген гьалында жамият намаз къылды» (ат-Тирмизи).

Гьадислени жыйым китабында имам Муслим Айшадан сакълангъан бу гьадисни гелтире: «Бир гезик Расулуллагь ﷺ уьйден чыкъды ва ону уьстюнде къара тюклерден (демек къалын къумачдан) этилген плаш бар эди».

Мугират бин Шуба булай хабарлагъан: «Гьакъ кюйде, Пайхаммар ﷺ (ёлгъа чыкъгъанда; башгъа риваятда Табукдагъы къазаватдан къайтагъанда) тар енгилери булангъы, Византиядан гелтирилген уьст опуракъ (жубба) гийген эди» (ат-Тирмизи).

Абу Бакрны къызы Асма бир гезик перс атласдан тигилген жубба чыгъара, ону кисесинде чилле къумачдан этилген ямав ва ягъалары да чилле лента булан безендирилген болгъан. Ол: «Бу жубба Расулуллагьныки ﷺ. О Айшада сакъланып тургъан, ол оьлгенде буса, мен ону оьзюме алдым. Пайхаммар ﷺ ону кёп гие эди. Арабыздан кимесе авруса, биз шо жуббаны жувуп, сав боларгъа умут булан, шо сувдан аврувгъа ичмеге беребиз (бу опуракъ Пайхаммарны ﷺ къаркъарасына тийген саялы, шолайлыкъ булан Яратгъаныбыздан кёмек ва берекет тилемек бола)» (Муслим).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Сорав – жавап

– Къардашы оьлгенде яслы турмакъ нече гюн гёрсетиле? – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында Ибн Гьажар аль-Хайтами булай яза: «Тиштайпагъа (эрдегисине де, эрге бармагъанына да) оьлген къардашына яда ят эргишиге гёре (шо эргишиге ол исси гьислер сезмейгенге шекликлер...


Байлавлукъ юрютмек

– Сёйлешдик, сени ананга соцсетден таба йиберсин, деп мен анама тилермен. Савбол! – деп Марат телефонну сёндюрюп, анасына къайтара. – Ана савбол, ярай буса, къурдашымны анасына байрамыбызда этилген суратланы йибер.   – Йиберермен, – деп ана сёз бере. Марат...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

  (Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны ﷻ китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.   Аллагь ﷻ Къуръанда булай...


Арив къылыкъны уьч кюрчюсю

Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ...