Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ опуракъгъа янашыву

 

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Анас бин Маликден булай тапшурула: «Олай да, Пайхаммарны ﷺ лап кёп сюеген опурагъы – къызыл йип булан безендирилген йемен кетенден тигилген уьстюне гиеген туника эди» (аль-Бухари, Муслим).

 

«Кашф уль-Гъумма» деген китабында имам аш-Шарани билдиреген кюйде, Пайхаммарны ﷺ яшыл йип булан безендирилген эки туникасы болгъан.

«Ихьяу улюм ад-дин» деген китабында имам аль-Гъазали гелтиреген гьадисге гёре, Расулуллагь ﷺ яшыл тюсдеги опуракъны ушата болгъан.

Шолайлыкъны ташдырып, Катадатдан имам аль-Байгьакъи булай гьадисни гелтире: «Бир гезик мен Анас бин Малик булан пелен ерге чыкъдыкъ. Айлана якъда кёп яшыллыкъны гёрюп, мен: “Айлана якъ яшыл буса, не аривдюр!” – дедим. Анас: “Биз гелген пикругъа гёре, Пайхаммар ﷺ учун яшыл тюс лап сюйкюмлю”, – деп жавапланды».

Абу Жухайфатдан булай гелтириле: «Мен Расулуллагьны ﷺ гёрдюм (савбол гьажны вакътисинде Макканы орамларында) ва ону уьстюндеги опуракъ (тюбюндегиси – изар, уьстюндегиси – рида) къызыл тюслю эди, сыйракълары (голень) буса яшнайгъан яшмындай эди» (аль-Бухари, ат-Тирмизи).

Ибну Нажар «Ат-Тарих» деген китабында Абдулла ибну Умардан сакълангъан бу гьадисни гелтире: «Расулуллагь ﷺ къызларыны башларына чиллени (шёлк) тюрлю жураларындагъы явлукъланы байлай эди».

Пайхаммар ﷺ чилледен тигилген опуракъгъа агьамият берип, эргишилени уьстюнде шону гёрсе, чечдире болгъан. Неге тюгюл эргишилеге чилледен тигилген опуракъ гиймек гьарам. Шо гьакъда имам Агьмат «Муснад» деген гьадислени жыйым китабында эсгерген.

Расулуллагь ﷺ гиеген опуракъны багьасы он дирхамдан (гюмюш акъча) артыкъ болмагъан. Пайхаммар ﷺ кёп юрютюлген, эсги болгъан опуракъны гиймеге уялмагъан. Кайлат бинту Махрамат дейген асгьаба къатын булай хабарлагъан: «Мен Расулуллагьны ﷺ уьст-уьстюне гийилген эки кёп юрютюлген опурагъы булан гёрген эди».

Анас бин Малик булай хабарлагъан: «Пайхаммар ﷺ намазгъа Усама бин Зайдны имбашына таянып чыкъды (оьлгенче алдын авруп осал болгъан саялы), уьстюне Китрдан (Йеменде юнден опуракъ тигеген ер) гелген опурагъы бар эди ва ол шону гийген гьалында жамият намаз къылды» (ат-Тирмизи).

Гьадислени жыйым китабында имам Муслим Айшадан сакълангъан бу гьадисни гелтире: «Бир гезик Расулуллагь ﷺ уьйден чыкъды ва ону уьстюнде къара тюклерден (демек къалын къумачдан) этилген плаш бар эди».

Мугират бин Шуба булай хабарлагъан: «Гьакъ кюйде, Пайхаммар ﷺ (ёлгъа чыкъгъанда; башгъа риваятда Табукдагъы къазаватдан къайтагъанда) тар енгилери булангъы, Византиядан гелтирилген уьст опуракъ (жубба) гийген эди» (ат-Тирмизи).

Абу Бакрны къызы Асма бир гезик перс атласдан тигилген жубба чыгъара, ону кисесинде чилле къумачдан этилген ямав ва ягъалары да чилле лента булан безендирилген болгъан. Ол: «Бу жубба Расулуллагьныки ﷺ. О Айшада сакъланып тургъан, ол оьлгенде буса, мен ону оьзюме алдым. Пайхаммар ﷺ ону кёп гие эди. Арабыздан кимесе авруса, биз шо жуббаны жувуп, сав боларгъа умут булан, шо сувдан аврувгъа ичмеге беребиз (бу опуракъ Пайхаммарны ﷺ къаркъарасына тийген саялы, шолайлыкъ булан Яратгъаныбыздан кёмек ва берекет тилемек бола)» (Муслим).

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...