Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ аякъгийимин гиегенде онг аякъдан гиймеге башлай, чечегенде – сол аягъындан чече болгъан. Межитге Пайхаммар ﷺ онг аягъындан гире болгъан. Ол бары да ишлерде онг якъны артыкъ гёре болгъан: берегенде, алагъанда онг къолу булан бере, ала (ат-Табарани).

 

Абу Гьурайра байлай айтгъаны белгили: «Пайхаммардан ﷺ арив биревню де гёрмегенмен. Гюнешни нюрю йимик эди ону бети. Кюлейгенде авзундан чыгъагъан нюр айлана якъны ярыкъ эте эди. Пайхаммардан ﷺ чалт юрюйген биревню де гёрмегенмен. Ону алдында ер жыйылып къалагъанда йимик эди. Ону артына етишмек учун бизге гьаракат этме тюше эди, ол буса сан да гёрмей юрюй эди» (ат-Тирмизи).

«Расулуллагь ﷺ нюр эди. Гюнню яда айны тюбюнде юрюйгенде ону гёлентгиси болмай эди, неге десе нюрню гёлентгиси болмай» (ат-Тирмизи).

«Ону бети гюнешге ва айгъа ошай эди. Ону бети узунсув дёгерек (овальный) эди» (Муслим).

Умму Маабад (бу къатынны уьюнде Пайхаммар ﷺ Маккадан Мадинагъа гёчегенде токътагъан болгъан) булай хабарлай: «Йыракъдан къарагъанда Пайхаммар ﷺ лап гёзел эди (тыш гёрюнюшю, юрюйген кюю булан) ва ювукъда буса, арив ва татли эди (йымышакълыгъы, исбайлыгъы ва дилбарлыгъы булан)» (аль-Байгьакъи).

Есибиз Аллагь ﷻ  Иса пайхаммаргъа юрегине булай салгъан болгъан: «Гьей гюнагьсыз таза къатынны уланы, тынгла Магъа ва ирия бол (подчиняйся). Мен сени атасыз яратгъанман ва бары да дюньялагъа белги (знамение) этгенмен, Магъа сужда эт, янгыз Магъа умут эт ва Суранны (Ассирия деген бырынгъы пачалыкъ, гьалиги Иракъны, Иранны ва Тюркияны топурагъы) халкъына Мен – Аллагьман ﷻ , Даим Сав, яратылгъанланы яшавуна башчылыкъ этеген, Ахырсыз деп айт. Айт олагъа (арапланы арасындан) язып да, охуп да болмайгъан, тюени есине ва юнден этилген опуракъны еси Пайхаммарны ﷺ къабул этсин (ону артына тюшсюн), ону башында чалма болажакъ, къолунда буса – асатаякъ» (Муслим).

Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда булай айта болгъан: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде яратгъан Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун, олай да юзюмню арив этген саялы да, бусурманлардан (гьакъ инангъанлардан) этген саялы да». Башгъа гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде ва яхшы къылыкълы этип яратгъаны саялы, олай да, эсгик этеген ишлени менден тайдыргъан саялы, Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун», – деп айта болгъан (ат-Табарани). Шо саялы, гюзгюге къарайгъанда, тыш гёрюнюшюбюзге ва къылыкъ якъдан берген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк билдирме яхшы болур.

Расулуллагь ﷺ: «Сизден барыгъыздан да мен Адам пайхаммаргъа бек ошагъанман, Ибрагьим пайхаммар буса, къаркъара ва къылыкъ якъдан адамланы арасында магъа бек ошагъан», – деп кёп айта болгъан (аль-Байгьакъи).

Жабир бин Абдулла етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Магъа пайхаммарлар гёрсетилген эди (кёкге гётерилген заманда) ва Муса пайхаммар Йеменде яшайгъан адамлагъа ошай эди. Ва мен Иса пайхаммарны гёрдюм, ол Урват ибну Масъудгъа (Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди. Ва мен Ибрагьим пайхаммарны гёрдюм, ол буса сизин къурдашыгъызгъа ошай эди (оьзюне гёрсетип айта). Олай да, мен Жабрайыл малайикни де гёрдюм, ол Дихьятгъа (аль-Къалбийю – Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди».

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...