Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву
Самак бин Харб хабарлагъан кюйде, ан-Нуъман бин Башир асгьабалагъа багъып булай айтгъан болгъан: «Ашгъа ва сувгъа байлавлу артыкълыкъ юрютмеймисиз дагъы? Мен сизин Пайхаммарыгъызны ﷺ къурсагъын тойгъанча ашатмакъ учун кабахурманы бир эсгик журасын да тапма болмайгъан заманларын гёргенмен (дюньялыкъгъа арт берген себеп болуп)».
Гьадислени «Муснад» деген жыймында Анасдан гелеген бу гьадис бар: «Гьакъ кюйде, Фатима (Пайхаммарны ﷺ къызы) экмек гесек булан Расулуллагьны ﷺ янына гелген болгъан. Ол: “Бу незатдыр?” – деп сорагъан. Фатима: “Экмек гесек. Сен ашамай туруп, мен ону бир къырыйын да хапма болмадым”, – деп англата. Пайхаммар ﷺ огъар: “Гьакъ кюйде, атангны авзуна уьч гюнню ичинде ашдан тюшген шу биринчи аш”, – деген».
Айшадан етишген кюйде, булай айтыла: «Пайхаммар ﷺ бирт де тойгъанча аш ашамагъан. Ол бирт де агьлюлерине багъып, аш гелтир деп тилемеген, ону ашар эдим деп айтмагъан. Огъар ашама гелтирегенде – ашай болгъан. Не зат гелтирсе де – ашай болгъан. Ичме не зат гелтирсе де – шону иче болгъан. Булайлыкъ ону ругь якъдан да, къайсы якъдан да уллулугъун, абурлугъун гёрсете».
Пайхаммарны ﷺ ярлылыгъы ол оьзю сайлап, оьзю сююп болгъан иш. Сюйген буса, Пайхаммар ﷺ ярлылыкъгъа чыдамай, бай болма да бола болгъан. Ярлы болмакъ ону учун борч болмагъан. Пайхаммар ﷺ дюнья ниъматлагъа тап оьлгенчеге шолай янаша болгъан. Пайхаммар ﷺ герти дюньягъа гёчгенде ону гюбеси бир ягьуди сатывчуда агьлюсю учун борчгъа алгъан арпа саялы юкге салынып (залог) тургъан. Кёбюсю гьалда Расулуллагь ﷺ кабахурма ашап, сув ичип тура болгъан.
Имам аль-Бухари Айшадан гелеген бу гьадисни гелтире: «Расулуллагь ﷺ бу дюньяны къойду ва биз эки зат булан тойдукъ: кабахурма ва сув булан». Имам ат-Тирмизи гелтирген башгъа гьадисде Айша булай айтгъан деп хабарлана: «Биз, Мугьамматны ﷺ агьлюсю, сав айны узагъында (уьйде) турдукъ ва ожагъыбызда (аш биширмек учун) от ягъылмай эди, янгыз кабахурма ва сув булан тамамланып».
Аль-Бухари ва Муслим етишдирген бу гьадисни башгъа риваятында айтылагъан кюйде, Айша Урватгъа багъып булай айтгъан болгъан: «Аллагь ﷻ булан ант этемен, гьей къызардашымны (Асманы ) уланы, биз янгы ай, бирдагъы янгы ай ва бирдагъы уьчюнчю янгы ай тувагъанны гёрюп, эки айны узагъында Пайхаммарны ﷺ уьйлеринде (аш биширмеку учун) от ягъылмай эди». Урват: «Гьей мени эгечим, сиз нечик сав къалдыгъыз дагъы?» – деп сорай. Ол: «Кабахурма ва сув. Ондан къайры, Пайхаммарны ﷺ ансар къурдашлары бар эди (Саад бин Убадат, Абдулла бин Амр, Абу Аюб, Халит бин Зайд ва башгъалары), олар Пайхаммаргъа ﷺ савгъат гьисапда заманда бир сют гелтире эди. Шолай бизин гьайыбызны эте эди».
Имам ат-Тирмизи етишдирген кюйде, Анас бин Маликден гелегени йимик, Абу Талгьат булай хабарлагъан: «Биз Пайхаммаргъа ﷺ ачлыкъдан къыйналагъаныбыз гьакъда кант этип, гёлеклерибизни гётерип, къурсакъларыбызгъа байлангъан ташланы гёрсетдик. (Мадина шагьарда яшайгъан ва бир-бир оьзге арапланы о замангъы адатына гёре, бек ач болагъанда, къурсагъына бир яда эки таш байлап, бошагъан къурсагъын тутдура болгъан). Жавап гьисапда Пайхаммар ﷺ да гёлегин гётерип, къурсагъына байлангъан эки ташны гёрсетди».
(Давамы гелеген номерде)
