Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Ислам дин уьйретеген кюйде, гьакъ юрекден тилемесе де, гечмеге яхшы.

Бир-бирде биз айлана якъдагъылагъа яман ишлер этебиз: хатирин къалдырабыз, аманлыкъны сакъламайбыз, гьатта «сатабыз» яда уру йимик уллу гюнагьлагъа да чыгъып гетебиз. Сонг буса, гьёкюнебиз, этилген ишни тюзлемеге къарайбыз, гюнагьдан чайылмакъ учун ёллар излейбиз. Ол адамны ахтарабыз, тапмай да къалабыз. Шо айып булан яшав аччылыкъ гелтире, Сорав алынагъан гюн де шо саялы жавап тутмагъа, такъсыр гёрмеге тюшежек. Шо гьакъда Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери бар: «Дин къардашыны яда оьзгени менлигине адилсизлик этген ким болса да, шоссагьат шону тюзлесин, динары ды, диргьамы да ёкъ болгъанча. Ону яхшы ишлери болмаса, этген ишини оьлчевюне гёре хатири къалдырылгъан адамны яман ишлери огъар чыгъажакъ» (Бухари).

Белгили йимик, гюнагьлар къулну да Аллагьны ﷻ да арасындагъылары бола, шолар саялы Есибизден гечмекни тилей. Адамланы арасындагъы гюнагьлар да бола. Шо гюнагьлардан Аллагьу таала гечмей, эгер зиян гёрген къул яманлыкъ этген гишиден гечмей туруп. Шо саялы башгъа адамгъа яманлыкъ этип ва сонг шондан гечмекни тилемеге болмагъан буса, гьар гече юваш кюйде «Аль-Игьлас» сураны он эки ва бирер керен «АльФалякъ» ва «Ан-Нас» сураланы охуп, шолар саялы болагъан шабагъатны борчлу адамгъа тапшурмагъа яхшы болур. Арты булан шу дуаны да охусун: «Аллахумма салли васаллим аля набиййика ва хабибика саййидина Мугьаммадин ва аля алигьи, ва асибни ала ма караътуху ваджалху фи сахаифи манн лаху алаййа табиатун мин ибадика мин малин ваирд». Дуаны маънасы: «Гьей, Аллагь ﷻ! Бийибиз Мугьамматгъа ﷺ ва ону агьлюсюне рагьмулу бол ва салам бер. Охугъаным саялы мени шабагъатла ва мен айыплы, борчлу болгъан адамны этилеген ишлери язылагъан ерине де шо шабагъатны яз».

Шолай этсе, Аллагьу тааланы пурманы булан шо адам айыплыны гечер. Къайсыбызны адамланы алдында айыбы ёкъ? Шо саялы, гьарибиз Сорав алынагъан гюнге товба этип, гьазирленмеге герек. Эгер тюрлю-тюрлю себеплеге гёре хатирин къалдыргъан адамдан гечмекни тилемеге бажарылмагъан буса, башгъалардан яшыртгъын кюйде яхшы ишлерибизни санавун артдырмагъа къарайыкъ.

БУДУН МАГЬАММАТОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...