Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Ислам дин уьйретеген кюйде, гьакъ юрекден тилемесе де, гечмеге яхшы.

Бир-бирде биз айлана якъдагъылагъа яман ишлер этебиз: хатирин къалдырабыз, аманлыкъны сакъламайбыз, гьатта «сатабыз» яда уру йимик уллу гюнагьлагъа да чыгъып гетебиз. Сонг буса, гьёкюнебиз, этилген ишни тюзлемеге къарайбыз, гюнагьдан чайылмакъ учун ёллар излейбиз. Ол адамны ахтарабыз, тапмай да къалабыз. Шо айып булан яшав аччылыкъ гелтире, Сорав алынагъан гюн де шо саялы жавап тутмагъа, такъсыр гёрмеге тюшежек. Шо гьакъда Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери бар: «Дин къардашыны яда оьзгени менлигине адилсизлик этген ким болса да, шоссагьат шону тюзлесин, динары ды, диргьамы да ёкъ болгъанча. Ону яхшы ишлери болмаса, этген ишини оьлчевюне гёре хатири къалдырылгъан адамны яман ишлери огъар чыгъажакъ» (Бухари).

Белгили йимик, гюнагьлар къулну да Аллагьны ﷻ да арасындагъылары бола, шолар саялы Есибизден гечмекни тилей. Адамланы арасындагъы гюнагьлар да бола. Шо гюнагьлардан Аллагьу таала гечмей, эгер зиян гёрген къул яманлыкъ этген гишиден гечмей туруп. Шо саялы башгъа адамгъа яманлыкъ этип ва сонг шондан гечмекни тилемеге болмагъан буса, гьар гече юваш кюйде «Аль-Игьлас» сураны он эки ва бирер керен «АльФалякъ» ва «Ан-Нас» сураланы охуп, шолар саялы болагъан шабагъатны борчлу адамгъа тапшурмагъа яхшы болур. Арты булан шу дуаны да охусун: «Аллахумма салли васаллим аля набиййика ва хабибика саййидина Мугьаммадин ва аля алигьи, ва асибни ала ма караътуху ваджалху фи сахаифи манн лаху алаййа табиатун мин ибадика мин малин ваирд». Дуаны маънасы: «Гьей, Аллагь ﷻ! Бийибиз Мугьамматгъа ﷺ ва ону агьлюсюне рагьмулу бол ва салам бер. Охугъаным саялы мени шабагъатла ва мен айыплы, борчлу болгъан адамны этилеген ишлери язылагъан ерине де шо шабагъатны яз».

Шолай этсе, Аллагьу тааланы пурманы булан шо адам айыплыны гечер. Къайсыбызны адамланы алдында айыбы ёкъ? Шо саялы, гьарибиз Сорав алынагъан гюнге товба этип, гьазирленмеге герек. Эгер тюрлю-тюрлю себеплеге гёре хатирин къалдыргъан адамдан гечмекни тилемеге бажарылмагъан буса, башгъалардан яшыртгъын кюйде яхшы ишлерибизни санавун артдырмагъа къарайыкъ.

БУДУН МАГЬАММАТОВ

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?   Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы):...