Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Дин къардашыгъыздан гечигиз…

Ислам дин уьйретеген кюйде, гьакъ юрекден тилемесе де, гечмеге яхшы.

Бир-бирде биз айлана якъдагъылагъа яман ишлер этебиз: хатирин къалдырабыз, аманлыкъны сакъламайбыз, гьатта «сатабыз» яда уру йимик уллу гюнагьлагъа да чыгъып гетебиз. Сонг буса, гьёкюнебиз, этилген ишни тюзлемеге къарайбыз, гюнагьдан чайылмакъ учун ёллар излейбиз. Ол адамны ахтарабыз, тапмай да къалабыз. Шо айып булан яшав аччылыкъ гелтире, Сорав алынагъан гюн де шо саялы жавап тутмагъа, такъсыр гёрмеге тюшежек. Шо гьакъда Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери бар: «Дин къардашыны яда оьзгени менлигине адилсизлик этген ким болса да, шоссагьат шону тюзлесин, динары ды, диргьамы да ёкъ болгъанча. Ону яхшы ишлери болмаса, этген ишини оьлчевюне гёре хатири къалдырылгъан адамны яман ишлери огъар чыгъажакъ» (Бухари).

Белгили йимик, гюнагьлар къулну да Аллагьны ﷻ да арасындагъылары бола, шолар саялы Есибизден гечмекни тилей. Адамланы арасындагъы гюнагьлар да бола. Шо гюнагьлардан Аллагьу таала гечмей, эгер зиян гёрген къул яманлыкъ этген гишиден гечмей туруп. Шо саялы башгъа адамгъа яманлыкъ этип ва сонг шондан гечмекни тилемеге болмагъан буса, гьар гече юваш кюйде «Аль-Игьлас» сураны он эки ва бирер керен «АльФалякъ» ва «Ан-Нас» сураланы охуп, шолар саялы болагъан шабагъатны борчлу адамгъа тапшурмагъа яхшы болур. Арты булан шу дуаны да охусун: «Аллахумма салли васаллим аля набиййика ва хабибика саййидина Мугьаммадин ва аля алигьи, ва асибни ала ма караътуху ваджалху фи сахаифи манн лаху алаййа табиатун мин ибадика мин малин ваирд». Дуаны маънасы: «Гьей, Аллагь ﷻ! Бийибиз Мугьамматгъа ﷺ ва ону агьлюсюне рагьмулу бол ва салам бер. Охугъаным саялы мени шабагъатла ва мен айыплы, борчлу болгъан адамны этилеген ишлери язылагъан ерине де шо шабагъатны яз».

Шолай этсе, Аллагьу тааланы пурманы булан шо адам айыплыны гечер. Къайсыбызны адамланы алдында айыбы ёкъ? Шо саялы, гьарибиз Сорав алынагъан гюнге товба этип, гьазирленмеге герек. Эгер тюрлю-тюрлю себеплеге гёре хатирин къалдыргъан адамдан гечмекни тилемеге бажарылмагъан буса, башгъалардан яшыртгъын кюйде яхшы ишлерибизни санавун артдырмагъа къарайыкъ.

БУДУН МАГЬАММАТОВ

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...