Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.

 

Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Къара кюлге бёленгенде гёлегинг,

Талчыкъ ойлар бийлегенде гюнюнгню,

Сырын чечме ёлдаш излей юрегинг,

Енгил этип ачар йимик гёнгюнгню.

 

Ёлдаш тавунг болмагъанда таянма,

Эсге гелмей яралангъан окъ тюгюл.

Ёлдаш ёкъда сырларынгны инанма,

Яранг къолай этер дарман ёкъ тюгюл.

 

Къара къушдай къайгъы чокъуп санынгны,

Яшав къыйнап отдай этсе гьавангны,

Бир Аллагьгъа ﷻ къабул этип жанынгны,

Сырынг чечип, эт Аллагьгъа ﷻ дуангны.

 

Вёре, инсан, бош йиберме заманынг.

Гьеч дюньядан гьакъ ёлдашынг гёзлеме.

Бир Аллагьдыр ﷻ сени герти дарманынг,

Ондан тюгюл кёмегингни излеме!

 

Билмей тюгюл Ессинг сени гьалынгны,

Къыйынны да берген бизге къыйналма.

Шюкюрлюк эт къыйынгъа да, тынчгъа да,

Биз дюньягъа яралгъанбыз сыналма.

 

Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында,

Ёлубуз кёп бу дюньяда терс ишли.

Къыйынлардан дарман ёкъдур таянма,

Геч Аллагьым ﷻ деген сёзге тийишли.

 

Къыздырманы гючюнден

Янгур да ява,

Яшмын да яшнай,

Онгсуз сюлдюрлер,

Шыбышлап башлай.

Онггъа бурулсанг,

Къайгъылар чайнай.

Солгъа бурулсанг,

Йыланлар ойнай.

Къаргъалар учуп,

Чокъуй санынгны.

Итлер, бëрюлер,

Иче къанынгны.

Арслан-къапланлар,

Артынгдан чаба.

Къачмай токътасанг,

Аягъынг хаба.

Топуракъ сыйпап,

Тарта жанынгны.

Ëкъ бирев сама,

Тутма янынгны.

Билмеймен бугюн,

Магъа не битген.

Къыздырмам оттуз,

Еттиден оьтген.

Къачмагъа болмай,

Тамгъа таяндым.

Юхлама болмай,

Бек тез уяндым.

Къачып терледим,

Къыйынны гëрдюм,

Къайтып юхлама,

Къалмады гëнгюм.

 

Яшыл бавда яшав гёрген тереклер

Яшыл бавда яшав гëрген тереклер,

Ареклерден къаршы чыгъа гëзлеге.

Кëп янгурну кëп еллени оьтгерген,

Аз тиймеген яшмын ялын оьзлеге

 

Бутакълары бюрленсе де янгыдан,

Япырагъы оьрленмеген оьрюне.

Юрегине синген къара къайгъыдай,

Санын чокъуп къаргъалар да гëрюне.

 

Еллер чайкъап бутакълары сынса да,

Тамурлары топуракъгъа яйылгъан.

Тамурундан тувуп янгы тереклер,

Ягъасында яш тереклер жыйылгъан.

 

Оьзен де бар ягъасындан агъагъан,

Тамурлары о оьзенден сув ала.

Яшыл бавда яшав гëрген тереклер,

Юрегиме нече тюрлю ой сала.

 

Яшыл бавда яшав гëрген тереклер,

Чыдамы бар къыйынлагъа, къышлагъа.

Ойлагъанда олар ата юреклер

Яраланып яшав берген яшлагъа.

 

Ярлыланы къурдашлары аз бола

Мен билемен бу дюньяны ичинде,

Кёп къайгъылар юреклени азаплай,

Мен билемен кёп адамлар дюньяда,

Къурдашланы кёмекчиге гьисаплай.

 

Къурдашы кёп бола экен къайгъыны,

Денгизинде геме йимик юзмеге.

Тек къурдашы узатмаса кёмегин,

Алгъасайлар къурдашлыгъын уьзмеге.

 

Мен билемен къыйындан сонг тынч геле,

Къыш битген сонг, гьар заман да яз бола.

Къурдашланы тергемеге башласанг,

Гьакъ юрекли къурдашлар да аз бола.

 

Болмаса да къол узатма къурдашлар,

Къурдашланы ер этмейли оьрлегиз,

Къурдашланы кёмек къолун тергемей,

Къурдашланы юреклерин тергегиз!

 

Гьакъ юрекли къурдашларынг бар буса,

Юрегингде сююнч ойнай, яз бола.

Пайда учун юрюйген халкъ саяллы,

Ярлыланы къурдашлары аз бола.

 

Насипли дейген къызны тилинден

Анам сени таныгъанман суратдан,

Гюл бетингни гёзлерингни къарасын.

Насипли деп ат къойгъансан не затдан?

Насип тюгюл тас этмеге анасын!

 

Насибимни суратынгдан излеймен,

Оьбюп сени гёзлерингни, къашынгны.

Анам йылы къолларынгны гёзлеймен,

Сен суратдан сыйпармы деп башымны.

 

Жавабы ёкъ сурат башым сыйпамай,

Къучакъламай къысып мени санымны.

Ойларымны герти этмеге къарайман,

Разимен мен берип къойма жанымны.

 

Къолай этмек учун юрек ярасын,

Айт дагъы, анам, не этмеге боламан?

Ёлдашларым сёйлейгенде анасын,

Не айтарым билмей пысып къаламан.

 

Насипли, деп ат алсам да яшавда,

Яшлай юрек насибинден толмады.

Анам сени гёрсем де мен суратдан,

Герти сени гёрме насип болмады.

 

Эсделикни сураты

Анамны уью айры,

Бир тамы бар бёлюнген.

О тамда бир сурат бар,

Эсделикге илинген.

 

Болмаса да суратда,

Къайгъысы сав аламны.

Тек нечик де шо сурат,

Гёнгюн буза анамны

 

Сюйсе, анам йибере,

О суратны алгъышлап.

Гюйсе гёз яшын тёге,

О суратгъа багъышлап.

 

О сурат дюр юрекни,

Ярасы ва девлети.

О суратда анамны,

Яшлай оьлген авлети.

 

Тайдырмагъа болсам да,

Тамдагъы о суратны.

Болман ана юрекден,

Тайдырмагъа тамгъаны.

 

 

Акъ этме къарасам да,

Къайгъыны къараларын.

Сурат янгыртып тура,

Анамны яраларын.

 

Сююв сёнмей сюегенлер сёнмесе

Яллап тургъан от ялынлар сёнсе де,

Сююв сёнмей темир йимик чиримей.

Ялын тийип гьеч бир зат ирисе де,

Сююв буса, не болса да иримей.

 

Гьар бир затлар оьз еринде турса да

Сююв турмай юреклеге гёнмесе.

Янгъан чыракъ янмагъандай сёнсе де,

Сююв сёнмей сюегенлер сёнмесе.

 

Берекетсиз заманлар

Гетди йыллар алышынды заманлар,

Бийик чырлар, уьйлер нече къатлардан.

Алда йимик сабан сюрмей оьгюзлер,

Аталар да тюшген алдын атлардан.

 

Аналардан тувуп яшлар торайгъан,

Акъча учун бири бирин талайгъан.

Яшлай оьлюп ожакъларда къартларсыз,

Арбалар да юрюй гьали атларсыз.

 

Къоллар булан будайлыкълар чалынмай,

Харж болмаса алгъа абат алынмай.

Халкъ адашгъан агъачлыкъда къалгъандай,

Халкъ къоркъунчда Къыяматгюн болгъандай.

 

Тынч болсун деп болса да халкъ негети,

ёЁкъ яшавну алдынгъы берекети.

Айланангны бийлеп алгъан яманлар,

Тынч буса да берекетсиз заманлар.

 

Къызлар бар аривлюк янагъан

Къызлар бар аривлюк янагъан,

Сюйдюрюп болагъан оьзлени.

Сюйгенмен, гече-гюн янаман,

Излеймен шо къара гёзлени.

 

Гюндюзлер орамдан излеймен,

Суратынг къысдырып тёшюме.

Гечелер сюлдюрюнг гёзлеймен,

Сен болуп гелеген тюшюме.

 

Нечик ёл излейим гёзлеге,

Айт нечик къарайым къашлагъа.

Сен къатын болгъан сонг оьзгеге,

Мен де эр болгъан сонг башгъагъа.

 

Ярлы деп ягьымны сындырып,

Унутдунг берилген сёзюнгню.

Сёз берип алдата болгъан сонг,

Нетединг сюйдюрюп оьзюнгню.

 

Къызлар бар аривлюк янагъан,

Сюйдюрюп болагъан оьзлерин.

Сюйдюрюп юрегинг ярагъан,

Тутмайлы берилген сёзлерин.

 

Яшав гючлю

Биревлер тав гючлю дей,

Таш тюбю де, оьрю де.

Биревлер гючлю дейлер,

Ач ит де, ач бёрю де.

 

Тав ташдан хум этеген,

Къоркъмай бёрю бувардан.

Мени жавабым булай,

Яшав гючлю олардан.

 

Ит де, бир бёрю де бир,

Тавда тавну оьрю де.

Яшав къыйынын берсе,

Улуй ит де, бёрю де.

 

Азиз Мичигишев

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...