Атама сыр кагъыз

Атама сыр кагъыз

Атама сыр кагъыз

 

Гиришив

Эркелеп яшамайман,

Элимден арекдемен.

Ойларым тююн-тююн,

Ойлайман юрекден мен.

 

Йырларымны йырлайман,

Йылы гёзьяшлар тёгюп.

Къолларым къотур, къатгъан,

Сансымай саным сёгюп.

 

Сатырларым сабурсуз

Гьаман гьайымда тура.

Тамагъымда талавдай,

Умутлап, увдай ура.

 

Кагъызгъа калималар

Агъым-агъым агъыла.

Макътанма маканым ёкъ,

Юрек отум ягъыла.

 

Агьамиятсыз кагъыз

Язаман сени аяп.

Къойдумму, атам, сени

Басып, бавурунг бояп.

 

Сексен йылдан оьтгенсен,

Гьакъылынг алас-къулас.

Къавжагъан, къартайгъансан,

Турушунг тутуш алас.

 

Янгызлыкъда яшайсан,

Юлдузлар ёлдаш сагъа.

Сагъынчларым саргъайгъан,

Гёзлеримден яш агъа.

 

I Сен

«Темтек, ойсуз ишлеринг,

Сени гюнагьгъа тартды.

Оьгюз, атлар енгмесдей,

Ойсуз ойларынг артды.

 

 

«Атынг» атдан атылды,

Биябур болдунг, балам.

Элив этдинг элингни,

Алдатып алды алам.

 

Къылыгъынг да къыркъылды,

Таянмасдай тёреге.

Къысматынг къысдынг къыйнап,

Васвасландынг вёреге».

 

Гьёкюнч этип сёйлеме,

Къайгъырма, пашман болма.

Сагъынч да мюкюр болма,

Юрекге ювукъ салма,

Алгъасап абат алма.

 

Къарткъожакъ, (башлап атам),

Къулакъас сёзлериме.

Оланы англагъан сонг,

Бир къара гёзлериме.

Къазапланма къояман,

Умут уьзмек – о яман.

 

II Мен

Экинчилей де, энни:

Язгъан эдим яшавумну яшатып,

Бугюнюмню, буссагьат

Охуйман мен ой-къысматгъа ошатып.

 

III Тынгла

Гертилигинг макътайман –

инанмайсан,

Тазалыкъгъа хонтурлавунг кар этмей.

Оьпкелемек – рагьмулукъгъа ёл бермей,

Айтгъан сёзлер сагъа бири де етмей.

 

Туман япды, сени тютюн къуршады,

Адап къалдынг, йибип, сувгъа тюшгендей.

Къагъып тутдунг, къарангыда къалгъандай.

Сёйле энни, тилинг сени бишгендей.

Бир-бирлетип баянлыкъ бер боюнга,

Ёравларынг ёртуп етсин оюнга.

 

IV Эсде сакъла

Акъчагъа амракъ болмай,

Къарайман кирпик къакъмай.

Къан тёкмейик тамакъдан,

Туснакъгъа тюшдюм къоркъмай.

 

Чайкъалгъан чанглы ёлда,

Батмакълыкъгъа батмадым.

Негетим налатланмай,

«Атым» атдан атмадым.

 

Пайдасыз пикирлешмей,

Къызгъанчлыкъгъа къарышмай.

Йыракъгъа йиберилдим,

Бирлер булан барышмай.

 

Тахдан тюшме тарыкъ деп,

Пачаны – паралама,

Тайпаланы тозмадым.

Къысматым къутгъармадым,

Оьзюм билип бузмадым.

 

V Гьали

Азатлыкъдан арекмен,

Алтындан да артыкъ о.

Башалман болгъан башым,

Къысматыма къартыкъ о.

 

Къутукъгъа къысдырылгъан

Къонгузакъдай къалгъанман,

Хомурсгъадай хыбырлап,

Топуракъда талгъанман.

 

Увучлап сув уртлайман,

Азмакълыгъым ашгъа да.

Туснакъда токътагъанман,

Башым таяп ташгъа да.

 

Къояндай къоркъач кююм –

Къоркъмайман бир затдан да,

Адамлыгъым азмагъан,

Яшынмайман ятдан да.

 

Къыжырап къычыраман,

Пакарсыз пикирлерим.

Тайдыраман уьстюмден

Кершен-кершен кирлерим.

 

Тирсеклетип такътагъа,

Чалкъасындан чанчылып,

Тёшегимде тураман

Ягьланмайлы, янчылып.

 

Кемчиликлерим кёп бар:

Ойларым ойтан-ойтан,

Яшавум яшнамады,

Этди шарайып шайтан.

 

Къаравулчулар къарай,

Бугъавлангъан бутларым,

Туснакъда токътагъанман,

Увалгъан умутларым.

 

Гезиклетип юхлайман,

Къарарлагъа къарайман.

Тергевню тюбюндемен,

Ёравларым ёрайман.

 

Мисал этип сёйлесем:

Артымда – узун ёлум,

Къаршымда – къарангылыкъ,

Узатгъанман онг къолум.

 

Анемподист Софронов-Алампа

 

(Багьавутдин Самадов таржума этген)

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Атаны хадирин билмейбиз

Герти кюйде адамны хадирин, биз бир-бирде ондан айрылгъан сонг англама башлайбыз. Айтылма герекли сёзлер авуздан чыкъмай, юрекде къалып къалгъан гезиклер бола. Билдирме сюеген баракалла айтылмай, ерине етишмей къала.   Ата… Бу адам оьзюню гьислерин ачыкъ этмей, айтмай, тек ону гьар...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Урушгъа ахырынчы гьазирликлер   Бу отрядны тавну башында ерлешдирип ва къатты буйрукълар берип, Пайхаммар ﷺ, бутпересли атлылар бусурманланы сыртына чыгъып, дёгерек айланып къамавгъа алмас учун, биргине-бир ёлну бегетдире.   Асгерни оьзге...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Байлыкъдан шашмас учун не этме герек?

Инсан уьстюнлюкге етишгенде къутуруп гетеген гезиклер бола. Байлыкъ адашдырып, шондан тайышып гетмес учун, не этме герекни гьакъында бугюнгю макъалабызда хабар этмеге сюебиз.   Гьалиги заманда бютюн дюнья къазанчны гьакъында оьтесиз кёп ойлаша, къуру бир пикруда – къайдан ва нечик...