САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР
ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ
Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ,
Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде.
Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ,
Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.
Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей,
Абатларым, огь, бир авур алына…
«Гетме дагъы, къал дагъы да биразгъа»,–
Деген жангъа азиз сеслер чалына…
Чабып геле къурдаш къызлар, юрю деп,
Къарасувгъа киринмеге барайыкъ…
Бала къазлар йимик, сувгъа чомулуп,
Ким нечакъы узакъ тура къарайыкъ…
Къабургъамда оьсюп бирден къанатлар,
Гьаваларда саркъып, сувда юземен…
Гюмелекдей учуп гём-гёк орманда
Йыланкъылыч ва ярпузлар уьземен…
Огь, не татли татыву бу гьаваны,
Не атирли, не къуванчлы дюнья бу,
Бир къайгъы ёкъ юреклерде, бир дерт ёкъ,
Шавла алып турагъандай дюньямны.
***
–Къыргъа чыкъса, билмей булар къайтарын,
Унутулуп къала уьй де, ожакъ да…
– Гьай, яшлар чы, оюн булан алданып
Къаладыр да, къайтар гьали… Озокъда,
Заманында уьйде болса яхшы эди,
Къашкъаралса, къашын тюер атасы,
Ахшам болгъан, яшлар буса къырда деп,
Ишден къайтса, къайнашажакъ анасы…
… Огь, нечакъы заман оьтген... Яшлыкъны
Гёленткиси чыгъып геле гьар ерден…
Чыр ишленген биз оьрленип ойнайгъан,
Хоншубузну чубукъ чалы бар ерде…
Гьар там сакълап тургъан йимик эсинде
Яшлыкъдагъы яхшы булан яманны…
Гьатта къалакъ ятгъан кёрюк ичинде
Сагъынгъанда йимик оьтген заманны…
Юрек бугюн излеп гете, сагъынып,
Уллуларын уьйню тёрде олтургъан…
Бугюн олар бири де ёкъ, бири де,
Юрегимни мени сагъынч толтургъан…
ВАТАНЫМ
Азиз магъа гьар сокъмагъым, гьар ёлум,
Мени азиз ватаныма элтеген,
Не ерлерде, не эллерде болсам да,
Бир ер де ёкъ, юртум, сагъа етеген.
Гьар сокъмагъынг чыгъып мени алдыма,
Къучакълама чабагъандай гьар гелсем.
Гьатта салкъын суву Базарбулакъны
Ойнап-ойнап агъа ичме иелсем.
Йылы ели етип ювушан авлакъны,
Алдым булан ёнкюп чаба япыракъ…
Огь, не гьайран гьасиретликни уята
Сагъынч гьислер сезип ана топуракъ.
Азиз ата юртум, ана ватаным,
Сенден артыкъ байлыкъ да ёкъ, мал да ёкъ.
Яшавумну къуванчлары къалгъан ер,
Сенден йыракъ бусам жангъа ял да ёкъ.
Яшлыгъымны гезеп отун, орманын,
Жаным сагъа тарта, юртгъа юрю дей…
Арнавутдай атам ятгъан топуракъ,
Азиз анам – женнетлени гюлюдей…
Аявсуздан аякъ басар ер тюгюл,
Лап аявлу адамларым жыяр ер…
Дюньялагъа сыймас мени сюювюм,
Шу бир къарыш топуракъгъа сыяр ер…
Азиз элим, мени азиз ватаным…
Сендей мени ким сыйлар, ким абурлар…
Дюньяларда ял тапмагъан юрегим
Янгыз сенде ял болар, юрт къабурлар…
КИМ ЁЛУКЪДУ?
Ким ёлукъду ёлунгда сени,
Абдыратып, адатып,
Юз-минг йыллар мени
Сагъа къаратып?!
Ким ёлукъду ёлунгда сени,
Гьайран къаламны дам-дагъыр этип?
Кимдир мени гёнгюлюмню торгъайын
Челтирлеген сени тёшюнге етип?!
Ким узатды сагъа сигьрулу къолун,
Аясында аянг гюйдюрюп?
Ким ёлукъду ёлунгда сени,
Шунча шулай сени сюйдюрюп?
Юрегимде акъ къувланы улутуп,
Ким ёлукъду ёлунгда сени?
Къалар йимик дюньяларда мени унутуп,
Ким ёлукъду, аявлум, ёлунгда сени,
Ким ёлукъду?
ЁКЪСАНДЫР, АЯВЛУМ,
ЕРЛЕРДЕ…
Ёкъсандыр, аявлум, ерлерде,
Бар бусанг айтар эди еллер де,
Балики, бугюн сен къонакъсан,
Магъа таныш тюгюл,
Оьзге эллерде.
Бар бусанг, аявлум, ерлерде,
Шыбышлар эди чи еллер де,
Тангым сенсиз къатма
болмас эди чи,
Гюндюзлер гюн чыкъмай
къалмас эди чи,
Ёкъсандыр, аявлум, ерлерде…
Ёкъсандыр…
***
Йырларында
Мендей сени
Йырламагъан,
Йырламажакъ бирев де…
Терезенгде
Ел согъагъан макъамгъа
Мени йимик
Тынгламагъан,
Тынгламажакъ бирев де…
Биз бир керен оьтген,
Шо генг сокъмакъгъа,
Ялан яшдай,
Яшлыгъына минг къайта,
Абатларынг
Чёплеп алып гьар бирин,
Юрюмеген,
Юрюмежек бирев де…
Тун къарангы гечем
Тангын тапгъынча,
Кирпиклерин
Ябып болмай юхугъа,
Сени мендей
Гёзлемеген,
Гёзлемежек бирев де…
Кёкюрегинде,
Кёклер йимик,
Кёкюрейген юрекни,
Гьайлек йимик,
Гьарсиллетип гьар сагьат,
Сени излеп,
Мени йимик
Йыламагъан,
Йыламажакъ бирев де!
АЯКЪ ГЬЫЗЛАР…
Къар уьстюнде къалгъан
Аякъ гьызларынг,
Ахырынчы абатларынг уьюме.
Къырда да къыш…
Менде де къыш…
Савгъатдай,
Аякъ гьызынг къалгъан къарап сююнме.
Иржайывунг даим гёнгюм алагъан,
Иритеген алдын къышда къарны да,
Буз гесекдей къар тёбеге ташлангъан,
Къалды батып мени къабакъ алдымда.
Елевчюдей,
Есир этип еллеге,
Боран сени элтди менден гьамангъа.
Тек мен шатман шо къардагъы гьызлагъа,
Берилсе де, насипдей, аз замангъа.
ГЬИС ЭТГЕНДИР
Сесинг толкъун болуп магъа уруна,
«Къайт!» – дей, «Гел!» – дей,
«Ет!» – дей сени янынга…
Неге бугюн гьалекликни толкъуну,
Сени сесинг болуп магъа къаныгъа?
«Къайт!» – деп неге къаныгъа сес жаныма?
«Ет!» – деп неге ялбара ол янынга?
Юз-минг йыллар сёнген сесинг уянып,
Неге къалкъып къалгъан бугюн къанымда?
Сесинг, толкъун болуп менде талашып,
Гетди чайып мени бары гьалегим…
Балики, ол гьис этгендир бюр ачма
Турагъанын оьзге бавда юрегим!
МЕНИ КЁПЛЕР УНУТГЪАН
Мени кёплер унутгъан,
Унутажакъсан сен де.
Аламат гьайранлыкъ бар
Унутулмайгъан ерде.
Унутула сатырлар,
Уьнемликге язылгъан.
Унутула къабурлар,
Умутлагъа къазылгъан.
Унутула тунлукъну
Чырагъы болгъан ай да,
Унутула юрекде
Яллагъан яз да, яй да…
Унутулмайгъан зат ёкъ
Не кёклерде, не ерде.
Тек мени унутгъанынг
Унутуп болман бир де.
***
Тереземде шавла ойнап,
Юм-чум этип яшынды.
Юрегимде учгъун ягъып,
Сёнген гюнмю? Яшмынмы?
Ёкъ, ёкъ, тюгюл. Ол – умутум.
Гюн де тюгюл. Яшмын да.
Мен таныдым сени бугюн
Оьзюмню гёзьяшымда.
АНАНЫ БУВАРЫВУ
«Вёре, яшлар,
Отгъа ювукъ болмагъыз,
От булангъы оюн яхшы тюгюл!» – деп,
Отдан бизин къоруйгъаны анамны
Гёзалдымда тура мени бугюн де.
Бир замангъы яшлар – бугюн аналар,
Сакълыкъ булан отбаш ягъа, от ягъа,
Не буса да шо сакълыгъы анамны,
Буссагьат да яллыкъ бермей гьеч магъа…
Балики де, анам къоркъа болгъандыр,
Хапарсыздан от тюшерден дюньягъа?!
***
Дав башланып, гёк орманлар харшланып,
Жан къыйылып, хыйлы санлар сёгюлген…
Дюнья шарын якълап герти оьлюмден,
Халкъларымны ал къанлары тёгюлген…
Нарыстадай йыллар алгъа сюйкеле,
Амма тынмай тавушу топ-гюллени…
Ал къанына юзюп тура дюнья шар,
Гёрмесми экен дюнья давсуз гюнлени?!
ТОКЪТАМАЙМЫ…
Топханалар оькюре тав-тюзюмде…
Гёк янгурдай гюлле ява тавларда,
Яралары азмы мени элимни,
Халкъым мени ялкъмагъанмы давлардан?!
Вая, гьейлер,
Нечик амал этейим,
Энни нечик йырлайым мен халкъыма?
Гёгюрчюнлер,
Къонма къоркъуп, гюрюллей,
Гёк гюллелер сызгъырагъан къалкъыма…
Токътамаймы дюньяларда бир де дав?
Токътамаймы?
Токътамаймы бир де дав,
Токътамаймы?
Къан оьзенлер болуп битди дюньялар:
Дёрт де янда жан къыйыла, къан ява…
Болмагъанмы заман давсуз яшама?
Парахатлыкъ болмажакъмы дюньяда?
Топханалар оькюре тав-тюзюмде…
