Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).

 

Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?

 

Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.

 

Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Таврат тюшмекден алдын Исрайыл оьзюне гьарам этгенден башгъа бары да ашамлыкълар Бани Исрайылгъа гьалал эди. “Эгер сиз тюз сёйлей бусагъыз, Тавратны гелтирип охугъуз”, – деп айт!» («Аль-Имран» деген сура, 93-нчю аят). Исрайил – Якъубдур. Риваятларда гелегенге гёре, Якъуб къатты авруп ятгъанда, эгер Аллагь ﷻ кёмек этип сав болса, оьзю инг кёп сюеген ашларын, тюени этин ашамасгъа ва сютюн ичмесге нюдюр этген экен. Аллагь ﷻ бу нюдюрню къабул этген. Шуну йимик Аллагьутаала Бану Исрайылдан гелип чыкъгъан гюнагьлар себеп болуп, олагъа ачув-оьч гьисапда бир-бир гьайванланы, сонг да сыйыр булан, къойну ич майын гьарам этген.

Ва дагъы да токъташаман, герти токъташдырувларына да. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Оьзлерде Таврат бар туруп, шонда Аллагьны ﷻ гьукмусу бола туруп, нечик гелип сени гьакам (суд) эте? Сонг да, дагъы да буруп гете? Олар муъмин тюгюл» («Аль-Маида» деген сура, 43-нчю аят).

Ва дагъы да токъташаман, Бани Исмайылдан пайхаммар ачыкъ болагъанына ва ол да бизин бийибиз Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ва ишарагъа гертиден де ол Пайхаммар (Мугьаммат) ﷺ гележек янгырылгъан шариат булан къулланы женнетге тюзлейген. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Иса ибну Марьям: “Гьей Исраиллилер, гертиден де, мен оьзюмден алдын гелген Тавратны тасдыкъламакъ ва менден сонг гележек Агьмат деген расулну хабарын бермек учун, Аллагь ﷻ сизге йиберген пайхаммарман”, – дегенин эсле (Гьей Мугьаммат). Олагъа гьакъ булан гелгенде буса олар: “Бу ачыкъдан сигьрудур», – дедилер» («Саф» деген сура, 6-нчы аят).

Бу вакътибиздеги Таврат агьлю китаплылагъа алдынгъы, белгили уллу алимлени иътикъады нечикдир?

Бугюнгю вакътиде алимлени иътикъадында Таврат алмашынгъан, ай герти тюз баянлыкъ этилмеген, Аллагь ﷻ не муратда англатагъан кюйде англатылмай. Аллагь ﷻ сыйлы болгъан Къуръанда булай эсгере (маънасы): «Олардан бир бёлюгю Аллагьны ﷻ каламын эшите эди ва англагъан сонг, биле туруп буза эдилер» («Аль-Бакъара» деген сура, 75-нчи аят). Дагъы да, башгъа аятда булай айтыла (маънасы): «Ягьуди болгъанлардан калималаны оьз орундан бузуп, алмашдырывчулар бар…» («Ан-Нисаъ» деген сура, 46-нчы аят).

Шо неден англашыла? Гьалигисинде женнетни де, жагьаннемни де эсгермей ва Къыяматгюн тирилип ва жыйылып жазасын гёрежеги эсгерилмей. Булар бары да Аллагьны ﷻ китапларында лап да агьамиятлы затлар болгъангъа да къарамайлы.

Таврат алмашынгъанлыгъын дагъы да неден англайбыз? Тавратны ахырынчы бёлюгюнде Муса пайхаммарны дюньядан гетмеклиги сёйлене, шо да белгили алимлер эсгереген къайдагъа къаршы геле.

Агьлю китабилер Тавратны да, Инжилни де алмашдырса да, къынгырласа да, китапларда Аллагьны ﷻ герти атлары да, герти калималары да бар. Шо саялы бизге шо китапланы эсгик этип, мысгъылламагъа тюшмей, къардашлар! Гертилик Аллагь ﷻ янында.

 

(Давамы гелеген номерде).

 

Арсланали Аскеров, теолог, дин ахтарывчу

 

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз

Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.   Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде...


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ оьлтюрмекге тилбирчилик   Бадрдагъы къазаватны натижасында къурайшитлер утдургъан сонг, бутпереслер бирден-бир оьчлю бола. Шолайлыкъ булан маккалы эки къоччакъ улан эришивлюклеге ва биябур болгъанлыгъына ахыр салма сююп, Расулуллагьны...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Бирикдиреген мажлислер

Ораза ай нече де тез битди. Яхшылыкъны, берекетни айы дагъы да узатылгъанны сюер эдик. Рамазанны вакътисинде бусурманлагъа ажайып гьал тува – ругь гётериле, аралыкълар ювукъ бола. Айрокъда ораза ачагъан заман гелгенде. Ифтар деп айтылагъан бу сыйлы гюнлердеги бирче бир тепсини айланасында...