Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).

 

Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?

 

Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.

 

Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Таврат тюшмекден алдын Исрайыл оьзюне гьарам этгенден башгъа бары да ашамлыкълар Бани Исрайылгъа гьалал эди. “Эгер сиз тюз сёйлей бусагъыз, Тавратны гелтирип охугъуз”, – деп айт!» («Аль-Имран» деген сура, 93-нчю аят). Исрайил – Якъубдур. Риваятларда гелегенге гёре, Якъуб къатты авруп ятгъанда, эгер Аллагь ﷻ кёмек этип сав болса, оьзю инг кёп сюеген ашларын, тюени этин ашамасгъа ва сютюн ичмесге нюдюр этген экен. Аллагь ﷻ бу нюдюрню къабул этген. Шуну йимик Аллагьутаала Бану Исрайылдан гелип чыкъгъан гюнагьлар себеп болуп, олагъа ачув-оьч гьисапда бир-бир гьайванланы, сонг да сыйыр булан, къойну ич майын гьарам этген.

Ва дагъы да токъташаман, герти токъташдырувларына да. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Оьзлерде Таврат бар туруп, шонда Аллагьны ﷻ гьукмусу бола туруп, нечик гелип сени гьакам (суд) эте? Сонг да, дагъы да буруп гете? Олар муъмин тюгюл» («Аль-Маида» деген сура, 43-нчю аят).

Ва дагъы да токъташаман, Бани Исмайылдан пайхаммар ачыкъ болагъанына ва ол да бизин бийибиз Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ва ишарагъа гертиден де ол Пайхаммар (Мугьаммат) ﷺ гележек янгырылгъан шариат булан къулланы женнетге тюзлейген. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Иса ибну Марьям: “Гьей Исраиллилер, гертиден де, мен оьзюмден алдын гелген Тавратны тасдыкъламакъ ва менден сонг гележек Агьмат деген расулну хабарын бермек учун, Аллагь ﷻ сизге йиберген пайхаммарман”, – дегенин эсле (Гьей Мугьаммат). Олагъа гьакъ булан гелгенде буса олар: “Бу ачыкъдан сигьрудур», – дедилер» («Саф» деген сура, 6-нчы аят).

Бу вакътибиздеги Таврат агьлю китаплылагъа алдынгъы, белгили уллу алимлени иътикъады нечикдир?

Бугюнгю вакътиде алимлени иътикъадында Таврат алмашынгъан, ай герти тюз баянлыкъ этилмеген, Аллагь ﷻ не муратда англатагъан кюйде англатылмай. Аллагь ﷻ сыйлы болгъан Къуръанда булай эсгере (маънасы): «Олардан бир бёлюгю Аллагьны ﷻ каламын эшите эди ва англагъан сонг, биле туруп буза эдилер» («Аль-Бакъара» деген сура, 75-нчи аят). Дагъы да, башгъа аятда булай айтыла (маънасы): «Ягьуди болгъанлардан калималаны оьз орундан бузуп, алмашдырывчулар бар…» («Ан-Нисаъ» деген сура, 46-нчы аят).

Шо неден англашыла? Гьалигисинде женнетни де, жагьаннемни де эсгермей ва Къыяматгюн тирилип ва жыйылып жазасын гёрежеги эсгерилмей. Булар бары да Аллагьны ﷻ китапларында лап да агьамиятлы затлар болгъангъа да къарамайлы.

Таврат алмашынгъанлыгъын дагъы да неден англайбыз? Тавратны ахырынчы бёлюгюнде Муса пайхаммарны дюньядан гетмеклиги сёйлене, шо да белгили алимлер эсгереген къайдагъа къаршы геле.

Агьлю китабилер Тавратны да, Инжилни де алмашдырса да, къынгырласа да, китапларда Аллагьны ﷻ герти атлары да, герти калималары да бар. Шо саялы бизге шо китапланы эсгик этип, мысгъылламагъа тюшмей, къардашлар! Гертилик Аллагь ﷻ янында.

 

(Давамы гелеген номерде).

 

Арсланали Аскеров, теолог, дин ахтарывчу

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Тутгъан оразаларыбызны Аллагь ﷻ къабул этсин!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Етишип гелеген Ораза байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу байрам ораза тутув, дуа этив, товбагъа тюшюв ва ругь оьсюв булан толгъан рамазан айны жамын чыгъара. Уллу байрамыбыз рагьмулукъну,...