Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).

 

Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?

 

Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.

 

Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Таврат тюшмекден алдын Исрайыл оьзюне гьарам этгенден башгъа бары да ашамлыкълар Бани Исрайылгъа гьалал эди. “Эгер сиз тюз сёйлей бусагъыз, Тавратны гелтирип охугъуз”, – деп айт!» («Аль-Имран» деген сура, 93-нчю аят). Исрайил – Якъубдур. Риваятларда гелегенге гёре, Якъуб къатты авруп ятгъанда, эгер Аллагь ﷻ кёмек этип сав болса, оьзю инг кёп сюеген ашларын, тюени этин ашамасгъа ва сютюн ичмесге нюдюр этген экен. Аллагь ﷻ бу нюдюрню къабул этген. Шуну йимик Аллагьутаала Бану Исрайылдан гелип чыкъгъан гюнагьлар себеп болуп, олагъа ачув-оьч гьисапда бир-бир гьайванланы, сонг да сыйыр булан, къойну ич майын гьарам этген.

Ва дагъы да токъташаман, герти токъташдырувларына да. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Оьзлерде Таврат бар туруп, шонда Аллагьны ﷻ гьукмусу бола туруп, нечик гелип сени гьакам (суд) эте? Сонг да, дагъы да буруп гете? Олар муъмин тюгюл» («Аль-Маида» деген сура, 43-нчю аят).

Ва дагъы да токъташаман, Бани Исмайылдан пайхаммар ачыкъ болагъанына ва ол да бизин бийибиз Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ва ишарагъа гертиден де ол Пайхаммар (Мугьаммат) ﷺ гележек янгырылгъан шариат булан къулланы женнетге тюзлейген. Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Иса ибну Марьям: “Гьей Исраиллилер, гертиден де, мен оьзюмден алдын гелген Тавратны тасдыкъламакъ ва менден сонг гележек Агьмат деген расулну хабарын бермек учун, Аллагь ﷻ сизге йиберген пайхаммарман”, – дегенин эсле (Гьей Мугьаммат). Олагъа гьакъ булан гелгенде буса олар: “Бу ачыкъдан сигьрудур», – дедилер» («Саф» деген сура, 6-нчы аят).

Бу вакътибиздеги Таврат агьлю китаплылагъа алдынгъы, белгили уллу алимлени иътикъады нечикдир?

Бугюнгю вакътиде алимлени иътикъадында Таврат алмашынгъан, ай герти тюз баянлыкъ этилмеген, Аллагь ﷻ не муратда англатагъан кюйде англатылмай. Аллагь ﷻ сыйлы болгъан Къуръанда булай эсгере (маънасы): «Олардан бир бёлюгю Аллагьны ﷻ каламын эшите эди ва англагъан сонг, биле туруп буза эдилер» («Аль-Бакъара» деген сура, 75-нчи аят). Дагъы да, башгъа аятда булай айтыла (маънасы): «Ягьуди болгъанлардан калималаны оьз орундан бузуп, алмашдырывчулар бар…» («Ан-Нисаъ» деген сура, 46-нчы аят).

Шо неден англашыла? Гьалигисинде женнетни де, жагьаннемни де эсгермей ва Къыяматгюн тирилип ва жыйылып жазасын гёрежеги эсгерилмей. Булар бары да Аллагьны ﷻ китапларында лап да агьамиятлы затлар болгъангъа да къарамайлы.

Таврат алмашынгъанлыгъын дагъы да неден англайбыз? Тавратны ахырынчы бёлюгюнде Муса пайхаммарны дюньядан гетмеклиги сёйлене, шо да белгили алимлер эсгереген къайдагъа къаршы геле.

Агьлю китабилер Тавратны да, Инжилни де алмашдырса да, къынгырласа да, китапларда Аллагьны ﷻ герти атлары да, герти калималары да бар. Шо саялы бизге шо китапланы эсгик этип, мысгъылламагъа тюшмей, къардашлар! Гертилик Аллагь ﷻ янында.

 

(Давамы гелеген номерде).

 

Арсланали Аскеров, теолог, дин ахтарывчу

 

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Къоркъмай алгъа

Ахшам Гьасан анасы булан янгы охув гюнге гьазирлене, рюкзагын жыя. Тангала улан башгъа школагъа чыгъа.   Гьазирленеген чакъы заман Гьасан сёйлемейген кюйде тептерлерин, китапларын онгара ва гьатта анасы чакъыргъанны да эшитмей. Уланы пашман ойлагъа батгъанын гёрюп ана огъар: «Не...