Арив къылыкъны уьч кюрчюсю
Гьалиги алгъасавлу ва къавгъалы яшавда инсан тамурларын тас этме болагъаны гьакъда кёп айтыла. Амма бусурман дин ёрайгъан ругь къылыкъ (игьсан) шолайлыкъдан сакълай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ адамны аслу къыйматы игьсанлыкъда деп айта болгъан. Оьзге арив къылыкъланы арасында сабурлукъ (сабр), гьакъ юреклик (ихляс) ва шюкюрлюк (шукр) иманы бар гишиге лап инамлы кюрчюлер болуп токътай.
Сабурлукъ – бош турув тюгюл, ругь гючю
Бугюнлерде сабурлукъну осаллыкъ яда бош турмакъ деп терс англай. Гьакъыкъатда буса, динибизге гёре, сабурлукъ – къыйынлыкълагъа чул бермей яшама ва даим алгъа бармагъа кёмек этеген инсанны ичиндеги гюч.
Къыйынлыкъгъа къаршы болгъан гезикде оьз-оьзюбюзге: «Бу дюр тазаланмакъ ва оьр даражагъа етмек учун, Аллагьдан ﷻ гелеген сынав», – деп эсибизге салайыкъ. Къуръанда булай айтылгъан (маънасы): «…Гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ (Ону кёмеги) – чыдайгъанлар булан» («Аль-Бакъара» сура, 153-нчю аят).
Ишлеригизни кютмеге гёз алгъа тутгъанда, шоланы яшавгъа чыгъарма гьаракат этигиз ва гьакъ юрекден Аллагьгъа ﷻ умут тутугъуз (тавакал). Натижасы сонг нечик болса да, маслагьаты бардыр ва къадар шолайдыр, деп къабул этигиз. Гьар гюн увакъ ишлерден башлап чыдамлыкъны чыныкъдырыгъыз: гьонкъалагъа гьонкъа болмагъыз, гезекленмегиз, башлагъан ишигизни ахырына гелтиригиз.
Гьакъ юреклик – негетлени тюзлев ва ишлени тазалыгъы
Алдатавуч бу дюньяда гёземеликге этилеген ишден сакъланып болмагъа тарыкъ. Яхшылыкъны адамлар учун тюгюл, Есибизни разилиги учун этмеге тийишли. Гьакъ юреклик – этген ишлерибизни герти къыйматын белгилей.
Этилеген гьар асувлу ишни алдында (намаз къылыв, ораза тутув, садагъа оьлешив) оьзюгюзге: «Муну ким учун этемен?» – деп сорав беригиз. Булай янашыв юрек тазалай. Яратгъаныбыз бизин гёре, гьар оюбузну ва мурадыбызны биле, шону англайгъаныкъ – этеген ишибизни гьакъ юрекден, Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ учун, этмеге болушлукъ эте. Яхшы амалланы яшырып этмеге къарагъыз – гьакъ юрекликни тергемеге бек арив кюй. Аллагьдан ﷻ кёмек тилегиз ва: «Есим, экиюзлюкден юреги тазалардан эт хари мени», – деп кёп дуа этигиз.
Ичинде гьакъ юрекликни болдурма лап инамлы ёл – ругь насигьатчыны къанатыны тюбюне гирмек. Бу къыйын ёлдан ол оьзю де оьтген, башгъаланы да Аллагьны ﷻ разилигине гелтирме бажара.
Шюкюрлюк – умутсуз пашманлыкъдан дарман
Бир токътавсуз мал алыв булан байлангъан чабывул яшав разисизлик ярата: телефонунг бар, тек янгысы тарыкъ; ишинг онгайлы, тек ондан да артыгъын излейсен. Бу гьал адамда даим разисизлик ва пашманлыкъ тувдура. Шюкюрлюк буса, шо гьислеге къаршы чыгъа ва бар-барлыгъыбызны уллу байлыкъ этип гёрсете.
Шюкюрлюкню бир адатгъа айландырыгъыз: гьар эртен ва гече Есибизге бир-бир затларыгъыз, малыгъыз саялы баракалла билдиригиз: савлукъ, яшама уьй, ашама аш, гёрмеге гёзлер, эшитмеге къулакълар, юрюмеге аякълар, къардашлар – булар барысы да уллу ниъматлар. Гьар увакъ иш де баракаллагъа тие. Аз затны къыйматын билмейгенлер, кёп бергенге де рази болмас.
Чомартлыгъы булан Есибиз бизге берген ачыкъ ва яшыртгъын яхшылыкълар учун, уллу алимлер гьар гюн Къуръанны биринчи сурасы «Аль-Фатигьаны» охумагъа ёрагъан.
Сынавларда да берекет излейик: гёреген къыйынлыкълар саялы да разилик билдирейик, шоларда яхшылыкъ ва маслагьат бар деп къабул этейик. Адамлагъа да баракаллабызны айтайыкъ. Бир-бирде гьакъ юрекден айтылгъан «савбол» да ибадат йимик къабул этилмеге бола.
Оьзюгюзде чыдамлыкъ, гьакъ юреклик ва шюкюрлюк оьсдюрюгюз. Бир керен гьаракат этип токътамай, бавгъа къарайгъанда йимик, гьар гюн ругь чалышывну юрютмеге тарыкъ. Алышынывну бу ёлу гиччиден башланып, уллу даражагъа – Аллагьны ﷻ разилигине гелтирер, гьалекли дюньяда жаныгъызны рагьат этер. Бугюнден башлагъыз, яшавугъуз алышынагъан кюйню гёрерсиз.
