Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну олжасы, Мисрини пача къатыны Асия тамаша тиштайпа болгъан. Дюнья тарихинде ону ери ва яшап гетген кюю даимге ажайып уьлгю гьисапда къалажакъ.

 

Яшавда ёлугъагъан къйынлыкълагъа Асия бирт де баш иймеген, сынавлагъа бюдюремеген, некъадар – ичинде гьакъ иманны сакълама болгъан ва менлигине дамгъа тийдирмей таза юрютген, дини саялы оьлме гьазир тургъан. Муна шо саялы Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ер юзюнде яшагъан лап гёрмекли тиштайпаланы арасында ону эсгергени.

Асияны хабары Мисриде башлана, ол онда эри пиръавун булан яшагъан. Пиръавун инсан тарихинде лап уллу зулмучулардан болгъан. Бу пачагъа Израил къавумлу адамны къолундан оьлежек деп билдиргенде, пиръавун бу адамланы бары да гиччи яшларын оьлтюрмеге буйрукъ берген. Шо себепден Муса пайхаммар тувгъанда, ону анасы баласы саялы къоркъгъан. Амма Есибиз огъар баласы сав къалажакъ, эгер ол яшын челтирге де салып, Нил оьзен булан йиберсе деп юрегине салгъан.

Яратгъаныбыз ана юрекге салгъан кюйде бола, яш эсен-аман ягъагъа етише. Онда ону Асия таба ва нарыстаны къалада къоймакъны гьакъында пиръавунгъа тилей, ол да рази бола.

Муна шолай, Асияны къараву булан Муса пиръавунну къаласында оьсе ва гележекде уллу пайхаммар бола. Муса пайхаммарны даъватына инанып, Асия къатты иманлы бола. Къатыны имангъа гелгенни пиръавун билгенде, ону бек къыйнама башлай. Бай ва эркин яшав сайлама бола туруп, бу къатын оьзю учун гьакъ уьй сайлай.

Ол бу дюньягъа авмай болгъан. Зулмучу эрини яманлыгъы да Асиягъа таъсир этмеген. Ону жаны ва гьакъылы эринден гьасил болмагъан, юреги де пиръавунну къулу болмагъан, эркин кюйде къалгъан. Бу къатын эрини зулмусуна баш иймеген ва шолайлыкъны орнунда жанын ва оьмюрюн бютюнлей Есибизге багъышлагъан.

Биз, гьалиги бусурманлар, бийкебиз Асияны хабарындан не уьлгю алмагъа болабыз? Ону яшавунда не девюрде де къыйматлы къатынны уьлгюсюн гёребиз. Асия бу пана дюньяны яхшылыкъларындан эсе, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъны ва герти дюньяны сайлагъан. Есибизге бакъгъан сююв огъар ер юзюндеги лап оьжетли зулмучугъа къаршы турмагъа ва башына тюшген бары да къыйынлыкълагъа чыдамагъа гюч берген.

Муса пайхаммар учун бийкебиз Асия экинчи ана болгъан. Ол ону тапмаса да, лап гиччи заманындан тутуп сакълагъан ва тийишли кюйде тарбиялама бажаргъан – Муса адилли, асил ва оьр къылыкълы адам болгъан.

Пиръавунну къаласында бийкебиз Асия, Мисрини пача къатыны, сакълагъан уланын аявлап оьсдюрген, огъар ругь тарбия берген, гьакъыл даражасын оьсдюрген. Гьакимлер иннемей турса, бир зат да этмесе, зулму бирден-бир артажакъны Асия бек яхшы англай болгъан. Дюнья тарихинде лап уллу адамланы бириси – Мусаны Асия тарбиялагъан. Асия йимик къатынлар Муса йимиклени оьсдюре.

Асияны къылыгъындан ва ол оьзюню тутагъан кююнден гьалигилер дарс алмагъа герек. Айланадагъы адилсизликни билип болардай, ата-аналар яшларын тийишли кюйде тарбиялама герек. Къолубуздагъы яхшылыкълар дюньяны яхшы якъгъа багъып алышдырмакъ учун берилген деп къабул этмеге тарыкъбыз ва яшларыбызгъа да шону англатмагъа борчлубуз.

 

Сайида Ибрагьимова

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....