Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну олжасы, Мисрини пача къатыны Асия тамаша тиштайпа болгъан. Дюнья тарихинде ону ери ва яшап гетген кюю даимге ажайып уьлгю гьисапда къалажакъ.

 

Яшавда ёлугъагъан къйынлыкълагъа Асия бирт де баш иймеген, сынавлагъа бюдюремеген, некъадар – ичинде гьакъ иманны сакълама болгъан ва менлигине дамгъа тийдирмей таза юрютген, дини саялы оьлме гьазир тургъан. Муна шо саялы Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ер юзюнде яшагъан лап гёрмекли тиштайпаланы арасында ону эсгергени.

Асияны хабары Мисриде башлана, ол онда эри пиръавун булан яшагъан. Пиръавун инсан тарихинде лап уллу зулмучулардан болгъан. Бу пачагъа Израил къавумлу адамны къолундан оьлежек деп билдиргенде, пиръавун бу адамланы бары да гиччи яшларын оьлтюрмеге буйрукъ берген. Шо себепден Муса пайхаммар тувгъанда, ону анасы баласы саялы къоркъгъан. Амма Есибиз огъар баласы сав къалажакъ, эгер ол яшын челтирге де салып, Нил оьзен булан йиберсе деп юрегине салгъан.

Яратгъаныбыз ана юрекге салгъан кюйде бола, яш эсен-аман ягъагъа етише. Онда ону Асия таба ва нарыстаны къалада къоймакъны гьакъында пиръавунгъа тилей, ол да рази бола.

Муна шолай, Асияны къараву булан Муса пиръавунну къаласында оьсе ва гележекде уллу пайхаммар бола. Муса пайхаммарны даъватына инанып, Асия къатты иманлы бола. Къатыны имангъа гелгенни пиръавун билгенде, ону бек къыйнама башлай. Бай ва эркин яшав сайлама бола туруп, бу къатын оьзю учун гьакъ уьй сайлай.

Ол бу дюньягъа авмай болгъан. Зулмучу эрини яманлыгъы да Асиягъа таъсир этмеген. Ону жаны ва гьакъылы эринден гьасил болмагъан, юреги де пиръавунну къулу болмагъан, эркин кюйде къалгъан. Бу къатын эрини зулмусуна баш иймеген ва шолайлыкъны орнунда жанын ва оьмюрюн бютюнлей Есибизге багъышлагъан.

Биз, гьалиги бусурманлар, бийкебиз Асияны хабарындан не уьлгю алмагъа болабыз? Ону яшавунда не девюрде де къыйматлы къатынны уьлгюсюн гёребиз. Асия бу пана дюньяны яхшылыкъларындан эсе, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъны ва герти дюньяны сайлагъан. Есибизге бакъгъан сююв огъар ер юзюндеги лап оьжетли зулмучугъа къаршы турмагъа ва башына тюшген бары да къыйынлыкълагъа чыдамагъа гюч берген.

Муса пайхаммар учун бийкебиз Асия экинчи ана болгъан. Ол ону тапмаса да, лап гиччи заманындан тутуп сакълагъан ва тийишли кюйде тарбиялама бажаргъан – Муса адилли, асил ва оьр къылыкълы адам болгъан.

Пиръавунну къаласында бийкебиз Асия, Мисрини пача къатыны, сакълагъан уланын аявлап оьсдюрген, огъар ругь тарбия берген, гьакъыл даражасын оьсдюрген. Гьакимлер иннемей турса, бир зат да этмесе, зулму бирден-бир артажакъны Асия бек яхшы англай болгъан. Дюнья тарихинде лап уллу адамланы бириси – Мусаны Асия тарбиялагъан. Асия йимик къатынлар Муса йимиклени оьсдюре.

Асияны къылыгъындан ва ол оьзюню тутагъан кююнден гьалигилер дарс алмагъа герек. Айланадагъы адилсизликни билип болардай, ата-аналар яшларын тийишли кюйде тарбиялама герек. Къолубуздагъы яхшылыкълар дюньяны яхшы якъгъа багъып алышдырмакъ учун берилген деп къабул этмеге тарыкъбыз ва яшларыбызгъа да шону англатмагъа борчлубуз.

 

Сайида Ибрагьимова

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Танг намаз ва адамны савлугъу

Шексиз кюйде, юху – Есибиз Аллагь ﷻ бизге берген уллу ниъматланы бириси. Авур гюнню йиберип, ишлеп арыгъанда, тангала да загьмат тёкмеге болардай жагьлыкъ учун, инсан юхлап, гюч топламакъны гьайын эте. Юху къаркъараны савлугъу ва гьалны яхшылыгъы учун тарыкълы. Юху юрекни парахат эте,...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Сорав – жавап

– Юкге къоюлгъан (залог) ва кредитни къайтарма болмагъанда банк оьзюне алгъан машинни банкдан сатып алмагъа яраймы? – Асламчылыкъ булан байлавлу ишлеге къошулма ярамайгъаны белгили, процентге берме ва алма гьарам. Бу лап авур гюнагьлардан санала. Амма банк берген акъчасын процентсиз...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...