Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).
Капир адамны ва мунапикъни де гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?
Капирни ва мунапикъни гьукмусу гьисапдан сонг, даим жагьаннемге гирип ондан уьзюлмей къатты авуртдурагъан азапда турмакъ. Аллагь ﷻ оланы Къуръанда булай сифатлай (маънасы): «Ва инанмай капир болгъан яда аятларыбызны ялгъан этгенлер буса – жагьаннем агьлюлердир, олар шонда даимликге къалырлар» («Аль-Бакъара» деген сура, 39-нчу аят). «Мунапикълеге авуртдурагъан къатты азап барны хабарын бер» («Ан-Нисаъ» деген сура, 138-нчи аят). Олай аятлар кёп бар.
Асси болгъан муъминни гьисапдан сонг гьукмусу нечик болажакъ?
Асси болгъан муъминни гьисапдан сонг гьукмусу, эгер де Аллагь ﷻ ону гечсе, ону биринчи амрусу булан даим женнетге гийдирежек.
Оланы гьагъында Аллагь ﷻ булай айта (маънасы): «Озокъда, Аллагь ﷻ Оьзюне ширк гелтирмекни гечмей. Ондан башгъа гюнагьны кимге сюйсе гече. Ким Аллагьгъа ﷻ ширк гелтирсе, шексиз, уллу гюнагь этгендир» («Ан-Нисаъ» деген сура, 48-нчи аят).
Эгер де гечмесе, олар этген гюнагьларыны къадары чакъы мезгил жагьаннемде азапгъа тутулажакъ. Ондан сонг жагьаннемден оланы чыгъарып даим женнетге гийиртежек.
Аллагь ﷻ Къуръанда оланы булай сифатлай (маънасы): «Къайтгъан еригиз жагьаннемдир. Эгер Аллагь ﷻ сюйсе (къалмайсыз). Гертиден де, Раббинг гьикматлы ва билимлидир» («Аль-Анъам» деген сура, 128-нчи аят).
Гьасан аль-Басри булай айта: «Бу аятда, Аллагьны ﷻ бир этген гюнагьчыланы гьакъында айтыла. Олар бир башлап жагьаннемде болуп, сонг ондан чыгъарылгъан».
Аби Саидиль Худри булай гелтирген: «Гертиден де, Пайхаммар ﷺ: “Кимни юрегинде мискъалу-зарра чакъы (кёп аз демек) иманы болса, шону жагьаннемден чыгъарар”, – деген» (аль-Бухари, Муслим).
Женнет деген недир?
Женнет – даимликде ниъматланып туражакъ ер (оьзюнде адамны напслары сюеген ва гёзлери леззетленеген затлар булан). Олай яшав ери, оьзюнде гёзлер гёрмеген, къулакълар эшитмеген ва инсанланы эсине де гелмейген затлар бар.
Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Раббиси олагъа Оьз янындан болгъан рагьматны, разиликни ва ичинде олагъа багъышлангъан даимлик ниъматлар бар женнетлени хабарын бере» («Ат-Тавба» деген сура, 21-нчи аят). «Гьеч бир жан этген яхшы амаллары саялы, савгъатгъа гьазирленип къоюлгъан гёз къувандыргъан затланы билмес» («Ас-Сажда» деген сура, 17-нчи аят). Имам Бухари бу аятны гьакъындан Абу Хурайрадан тюпдеги риваятны гелтире: «Расулуллагь ﷺ: “Аллагьутаала: «Мен салигь къулларым учун гёз гёрюп, къулакълар эшитмеген ва инсанланы эсине де гелмейген затланы гьазирлеп къойдум», – деген”, – эди» (аль-Бухари, Муслим).
Жагьаннем деген недир?
Жагьаннем – даимликде азапланып туражакъ ер (олай ер оьзюнде кёп тюрлю инсанны эсине гелип болмайгъан азап чегилеген).
Аллагь ﷻ Къуръан каламында булай айта (маънасы): «Амма пасыкълыкъ этегенлер буса – оланы орунлары жагьаннемдир. Гьар къачан ондан чыкъма сюйсе, огъар къайтарыларлар ва олагъа: “Оьзюгюз ялгъан деген жагьаннемни азабын татыгъыз”, – деп айтарлар» («Ас-Сажда» деген сура, 20-нчы аят).
(Давамы гелеген номерде).
