Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Бадр къазаватгъа гьазирленив
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ: «Гьей инсанлар, ой беригиз магъа!» – деп ансарлагъа багъа. Ансарланы уллусу ва байракъчысы Саад бин Муаз Пайхаммаргъа ﷺ: «Гьей Расулуллагь ﷺ, сени сёзлеринг бизге бакъгъанмы? Мен тюз англадыммы?» – деп сорай. Пайхаммар ﷺ огъар: «Тюз англадынг», – деп жавап бере.
Шондан Саад булай айта: «Биз сагъа инандыкъ ва имангъа гелдик, сен гьакъыкъат булан гелгенинге шагьатлыкъ этдик ва сагъа тынглажакъгъа ва артынга тюшежекге сёз бердик ва ант этдик. Сени гьакъыкъат булан Йибергенни аты булан ант этемен, сен бизин денгизни ягъасына гелтирип, оьзюнг шону ичине гирсенг, биз де сени артынг булан гирербиз ва бирибиз де артда къалмасбыз! Ва сен бизин тангала душмангъа къаршы элтерден къоркъмайбыз, неге десе, гьакъ кюйде, давда биз къаттыбыз ва урушда инамлыбыз ва, балики, биз сени сюндюрерни Аллагь ﷻ гёрсетер. Аллагьны ﷻ аты булан элт бизин!»
Расулуллагь ﷺ Саадны сёзлерине ва гьазирлигине сююне ва: «Барыгъыз ва сююнюгюз, неге десе, гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ магъа эки затдан бири боларгъа сёз берген (къурайшитлени кериванын къолгъа аларгъа яда олар булангъы урушда уьстюнлюк боларгъа) ва, Аллагь ﷻ булан ант этемен, буссагьат мен гёзлерим булан гёрегендей гёремен шо адамланы (къурайшитлени) дав майданда утдургъанын», – дей.
Пайхаммарны ﷺ асгери ёлун узата
Шондан сонг Пайхаммар ﷺ Зафран деген ерни къоюп, аль-Асафир деп аты булангъы тавлардан оьтюп, ад-Дият деген ерге тюше ва Бадрны къырыйларында токътай. Пайхаммар ﷺ Абу Бакр ас-Сиддик булан айлана якълагъа къарап чыгъа. Бусурманлар токътагъан ерни айланып чыгъагъанда, булар бир къарт бедуинге хапарсыздан къаршы бола. Расулуллагь ﷺ шо къартгъа къурайшитлени, Мугьамматны ﷺ ва ону асгьабаларыны гьакъында сорашма башлай. Оьзю ким экенин билдирмес учун яхшы къасткъылып, Пайхаммар ﷺ огъар бу ва оьзге асгерни гьакъында соравлар бере, тек ол бедуин жавап бергенче алдын булагъа: «Сиз ким экенигизни ачыкъ этмей туруп, мен сизге бир зат да айтмажакъман», – деп шарт сала. Шо заман Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен бары да затны гьакъында билдирсенг, биз сагъа ким экенибизни айтарбыз», – деп таклиф эте. Бедуин: «Янгыз шондан сонг айтажакъмысыз?» – деп сорав бере. Пайхаммар ﷺ: «Янгыз шондан сонг», – дей.
Шондан сонг къарт хабарлама башлай: «Магъа етишген кюйде, Мугьаммат ﷺ ва ону асгьабалары походгъа пелен гюн чыкъгъан ва магъа шо гьакъда хабарлагъан адам тюз айта буса, олар бугюнге пелен ерде болмагъа тарыкълар». Шолай деп айтып, шо бедуин Пайхаммар ﷺ буссагьат токътагъан ерни айта. Арты булан ол: «Ва магъа шо гьакъда хабарлагъан адам тюз айта буса, маккалыланы асгери пелен ерде болмагъа тарыкъ», – деп къоша ва пелен ерни белгилеп айта.
Сёйлеп битген сонг, шо къарт булагъа: «Энни сиз къайдансыз?» – деп сорай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ огъар: «Биз сувданбыз (демек, бары да жанланы Есибиз сувдан яратгъан)», – деп жаваплана. Шолай деп айтып, булар къартны къоюп гете, ол буса еринден тербенмей: «Олай, “сувданбыз” деген недир? Балики, Иракъны сувунданмы?» – деп ойлаша къала.
Маккалыланы асгерини гьакъында агьамиятлы маълумат алыв
Шо гюнню ахшамында душманны гьакъында билмек учун, Пайхаммар ﷺ адамларын гьызарлавгъа йибере. Гьызарлавчуланы арасында мугьажирлени уьч командири де болгъан: Али бин Абу Талиб, аз-Зубайр бин аль-Аввам ва Саад бин Абу Вакъкъас. Булар Бадрны къуюсуна етишип, маккалыланы сув булан таъмин этеген мунда эки къулну гёре. Шоланы есирге алып, экисин де Пайхаммарны ﷺ янына гелтире, ол шо вакътиде намаз къылып тура болгъан. Адамлар къуллагъа соравлар бермеге башлай ва олар: «Къурайшитлер оьзлеге сув гелтирсин, деп бизин йиберген эди», – деп англата. Намаз къылып битгенде, Пайхаммар ﷺ да булагъа: «Олар нече бар?» – деп соравлар бермеге башлай. Къуллар: «Олар кёп бар», – деп жаваплана. Расулуллагь ﷺ арты булан: «Гюнде олар нече тюе соя?» – деп бирдагъы сорав бере. Къуллар: «Бир гюн тогъыз, башгъа гюн он», – деп жавап бере. Пайхаммар ﷺ: «Олай буса, оланы асгеринде 900-ден 1000-ге ювукъ адам бар», – деп жамын чыгъарта. Ондан сонг Пайхаммар ﷺ: «Абурлу къурайшитлерден онда ким бар?» – деп сорай. Къуллар: «Утба бин Рабиа, Шайба бин Рабиа, Абу ль-Бухтури бин Хишам, Гьаким бин Хизам, Навфал бин Хувайлид, аль-Харис бин Амир, Туайма бин Ади, Абу Жагьл бин Хишам, Умайя бин Халяф ва башгъалары», – деп жаваплана. Шондан сонг, Пайхаммар ﷺ адамлагъа бурулуп: «Макка сизге къаршы оьзю учун лап аявлуларын йиберген», – деп билдире.
Тели янгур
Шо гече Къудратлы Аллагь ﷻ тели янгур явдура ва шо явун бек гючлю болгъан саялы, бутпереслер алгъа чыкъмакъ учун еринден тербенмеге болмай. Бусурманлар учун бу янгур сыгъанакъ йимик болгъан. Шону натижасында къайырчакъ топуракъ къатты болуп, уьстюнде турмагъа онгайлы бола.
Бутпереслер Бадрны къуюларына оьзюнден алда етишмес ва бусурманлар олагъа ювукъ гелмеге къоймас учун, Пайхаммар ﷺ асгери булан ёлгъа биринчи чыгъа. Ахшамгъа таба ол къуюланы лап ювугъундагъысана етише. Дав ишлерде яхшы англаву бар аль-Хубаб бин аль-Мунзир Пайхаммаргъа ﷺ: «Гьей Расулуллагь ﷺ, токътамакъ учун сен бу ерни негер сайладынг? Мундан я алгъа барма болмай, я артгъа тартылма бажарылмай. Сен бу ерни Аллагьны ﷻ буйругъуна гёре тангладынгмы яда бу сени оюнг ва дав гьиллангмы?» – деп сорай. Пайхаммар ﷺ огъар: «Бу – мени гьукмум ва дав гьилла», – деп англата. Аль-Хубаб: «Гьей Расулуллагь ﷺ, шо гьакъда мен оьзюмню пикрумну айтма сюемен: бу ер бизин асгер учун къыйышмай. Адамланы гётер ва къурайшитлеге лап ювукъ къуюгъа барып, онда къалайыкъ, артыбызда къалгъан къуюланы буса, топуракъ булан толтурайыкъ. Ондан къайры, терен чонг къазып, ону сувдан толтурайыкъ. Шолай этсек, урушну вакътисинде бизге сув ювукъда болажакъ, душман буса, сувсуз къалажакъ», – деп оьзюню ойларын ачыкъ эте. Пайхаммар ﷺ шо пикру булан рази болуп, асгерни тургъузуп, оланы душмангъа лап ювукъ къуюгъа гелтире. Ол шонда гечени ортасы болгъанча къала, сонг буса, бусурманлар янгы къуюгъа ер къазып, оьзгелерин топуракъ булан толтура.
Асгербашчыны ери
Бусурманлар къуюну къырыйында ерлешген сонг, Саад бин Муаз Пайхаммаргъа ﷺ ону учун асгербашчыны ерин онгармагъа таклиф эте. Шо ер гьисапгъа алынмагъан гьал тувулунса яда артгъа тартылма тюшсе, тарыкъ болажакъ. Ол: «Гьей Расулуллагь ﷺ, сен шону тюбюнде турмагъа болардай бир къош тизсек нечик болур? Ва уьстюне минип гьайдама болагъан биз сагъа тюелер гьазирлербиз, оьзюбюз буса, душмангъа къаршы чыгъарбыз. Эгер Аллагь ﷻ бизге утмагъа кёмек этсе, мурадыбызгъа етербиз. Амма гьал башгъачалай айланса, сен тюелени кёмеги булан, къавумдашларыбызгъа къайтарсан. Неге десе сени артынгда кёп сюеген адамлар къалгъан. Олар сени, биз сени сюегенден аз сюймей ва сагъа дав этме тюшежегин билсе, олар сени къоймас эди», – деп таклиф эте. Пайхаммар ﷺ разилигин билдире ва огъар Есибизни берекети болсун учун дуа эте. Сонг бусурманлар гётеринки ерде Пайхаммаргъа ﷺ гиччирек къала тизе. Дав майданны темиркъазыкъ боюндагъы шо ерден таба ол болуп турагъан бары да ишни гёрмеге бола. Ондан къайры, жагьил ансарлардан бир гюп айрыла. Саад бин Муаз башчылыкъ этеген бу гюп Пайхаммарны ﷺ якълама герек бола.
Асгерни ерлешдирив ва урушну алдындагъы гече
Пайхаммар ﷺ асгер гючлени ерлешдиривюню гьайын этмеге башлай. Ол майдангъа барып, адамлар гьариси къайда дав этмеге герегин гёрсете. Гечени къалгъан янын Пайхаммар ﷺ Каабагъа бурулуп, ибадатгъа багъышлай. Намаз къылагъанда сутра (бару) гьисапда ону алдында терек болгъан.
Бусурманлар гючюне инанагъан гьалда рагьатлыкъны сезип, парахат юхлай. Эртенинде гёзлери булан Яратгъанындан яхшы хабарлар гёрежегине инамлыкъ булан олар ял ала. Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айтгъан (маънасы): «Муна Ол сизге юху йиберген, шону кёмеги булан къоркъунчсузлукъда экенигизни сезмеге боласыз ва тазаланмакъ учун кёкден янгур явдургъан, шондан таба шайтанны васваслары ёкъ этиле, юреклеригиз къаттылаша (чыдамлыкъ ва къоччакълыкъ булан) ва (дав майданда) шолайлыкъ булан аякътюплеригиз да токъташа (къайыргъа батылмай)» («Аль-Анваль» деген сура, 11-нчи аят).
(Давамы гелеген номерде)
