Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа геливю
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Мадинагъа барагъан ёлда Пайхаммар ﷺ Абу Бурайда дейген бир къавумну уллусуна ёлугъа. Къурайшитлер Пайхаммарны ﷺ тапса бережек савгъатны гьакъында эшитгенде, ол да ону излемеге чыгъа. Амма Расулуллагь ﷺ булан ёлугъуп, ону булан сёйлеген сонг, ол шоссагьат Ислам динни къабул эте. Арты булан ону етмиш къавумдашы да бусурман бола.
Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ аз-Зубайр булан да ёлугъа. Ол Шамдан гери къайтып гелеген бусурман сатыв-алывчуланы арасында болгъан. Ол Пайхаммаргъа ﷺ ва Абу Бакргъа акъ опуракълар савгъат эте.
Кубада токътав
Пайхаммарлыкъ йиберилген 14-нчю йылны раби уль-аввал айны 14-нде Пайхаммар ﷺ Мадина шагьаргъа ювукъдагъы Кубагъа геле.
Кубада Пайхаммар ﷺ Кулсум бинт аль-Хадм дейген къатынны уьюнде токътай. Башгъа хабаргъа гёре – Саад бин Хайсамны уьюнде, тек биринчи айтылагъаны дурус санала. Али бин Абу Талиб буса Маккада дагъы да уьч гюн тургъан. Ол Пайхаммаргъа ﷺ аманатгъа берилген затланы есилерине къайтармай туруп еринден тербенмеген. Сонг яяв аякъдан Маккадан чыгъа. Кубагъа етишип, Пайхаммар ﷺ булан ёлукъгъанда, ол да Кулсум бинт аль-Хадмны уьюнде токътай. Расулуллагь ﷺ Кубада дёрт гюн тура: итнигюн, талатгюн, арабагюн ва хамисгюн. Шо гюнлени ичинде Пайхаммар ﷺ Кубада межит къуруп, онда намаз къыла.
Пайхаммарлыкъ йиберлиген сонг къурулгъан бу биринчи межит болгъан.
Бешинчи гюнюнде, жумагюн, Аллагьутааланы буйругъуна гёре, Пайхаммар ﷺ тиши тюени уьстюне минип, артына Абу Бакрны да олтуртуп, Бану ан-Нажар деген къавумну адамларыны артындан адамлар йибере. Олар Пайхаммарны ﷺ ана янындагъы къардашлары эди.
Чакъыргъанда олар беллерине къылычларын да тагъып геле. Сонг Пайхаммар ﷺ Мадинагъа бара. Жума намазны заманы гелгенде Расулуллагь ﷺ Бану Салим бин Авф деген къавумну адамлары яшайгъан ерде бола. Расулуллагь ﷺ шо ерде жума намаз къыла, ону булан шо вакътиде юз адам болгъан.
Мадина шагьарлыланы къаршылаву
Урва бин аз-Зубайр хабарлагъан кюйде, Мадина шагьарлылар, Пайхаммар ﷺ Маккадан чыкъгъанны билгенде, ол къачан гелер деп гьар эртен ёлгъа чыгъа болгъан. Олар ёл бойда гюн къызгъанча тюш вакътиге ерли къарап, гери къайта болгъан. Бир гюн хыйлы заман къарагъан сонг, олар гьаманда йимик гери къайта. Олар уьйлерине къайтгъанда, ерли бир ягьуди, пелен затгъа къарамакъ учун, къаравул башнягъа мингенде, акъ опуракълар гийген Пайхаммарны ﷺ, Абу Бакрны ва оланы ёлдашларын гёре. Ол ягьуди чыдап болмай: «Гьей араплар! Сиз шонча къарагъан адам муна геле тура!» – деп къычырып йибере.
Шо заман Бану Амр бин Авф деген къавумну адамлары яшайгъан ерден кёк кюкюрейгенде йимик аваз эшитиле. Бусурманлар Пайхаммар ﷺ гелегенине сююнюп: «Аллагьу Акбар!» – деп къычыра болгъан. Сав шагьар ону къаршылама чыгъа. Шо гюнден тутуп Ясрибге «Пайхаммарны ﷺ Мадинасы» деп ат тыгъыла, къысгъача – Мадина. Бу гюн шагьарны тарихинде лап гёрмекли гюн деп санала.
Мадина шагьарны орамлары Есибизге макътав этилегенден кёк кюкюрегендей бола, ансарланы къызлары буса, булай сарынлар айта: «Аль-Вадаа тавдан гёрюнген ай бизин ярыкъ этди, Аллагьгъа ﷻ ялбарагъан бир инсан бар чакъы, биз шюкюрлюк этегенлерден болма герекбиз. Гьей бизге йиберилген, сен буйрукъ булан гелгенсен ва биз шо буйрукъгъа таби болма герекбиз!»
Ансарлар артыкъ бай болмаса да, оланы гьариси Расулуллагь ﷺ оьзлерде къалгъанны сюе болгъан. Ол къайсы абзарны алдында оьте буса да, адамлар тюени югенлеринден тартып, оьзлени якълавун ва бары да тарыкъ-герекни таклиф эте. Амма ол олагъа: «Бугъар ёл къоюгъуз, неге десе огъар буйрукъ оьрден геле», – деп ёлун узата. Шолайлыкъ булан тюе ону гьали межит бар ерге гелтире. Шо ерде тюе тобукъларындан иеле, тек о эретуруп алгъа бир-эки абат алып, гери къайтып токътамай туруп, Пайхаммар ﷺ тюпге тюшмей. Бу якъларда Пайхаммарны ﷺ ана янындагъы Бану Нажар деген къавумну адамлары яшай болгъан.
Абу Аюб аль- Ансарини уьюню алдында токътав
Адамлар гьариси Пайхаммарны ﷺ оьзлеге чакъыра, амма Абу Аюб аль-Ансари ону ерин (седло) къолуна алып, уьюне гийирте. Пайхаммар ﷺ буса: «Адам оьзюню ери (седло) бар еринде болма герек», – деген. Шо мюгьлетде Асад бин Зурара тюени югенлеринден тута ва югенлер ону къолунда къала.
Анас етишдирген гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ: «Къайсы къардашыбызны уью лап ювукъдадыр?» – деп сорагъан. Абу Аюб: «Гьей Расулуллагь ﷺ, бу мени уьюм ва мени эшигим», – деп жавап берген. Пайхаммар ﷺ: «Бар ва бизге ял алмагъа ер онгар», – деген. Сонг: «Аллагьны ﷻ рагьмусу булан туругъуз», – деп къошгъан (аль-Бухари).
Бир-нече гюнден Пайхаммарны ﷺ янына ону къатыны Савда ва къызлары Фатима булан Умму Кулсум геле. Олай да, Усама бин Зайд ва Умму Айман да геле. Олар булан бирче Абдуллагь бин Абу Бакр Абу Бакрны агьлюсю булан геле, шоланы арасында Айша да болгъан.
Пайхаммарны ﷺ Зайнаб дейген къызы эри Абу аль-Ас булан Маккада къала ва янгыз Бадрдагъы къазаватдан сонг геле.
Айшадан булай хабарлана: «Расулуллагь ﷺ Мадинагъа гелгенде, Абу Бакр ва Билял лихорадка аврувдан авруй эди. Мен буса оланы янына гелип, гьалын сорап биле эдим. Авруву оьрчюп йиберегенде, Абу Бакр: «Гьар адамгъа агьлюсюнде яхшылыкълар ёрай, ажжалы буса, огъар аякъгийиминдеги йиплеринден ювукъ», – деп айта болгъан. Авруву бираз енгил болагъанда, Билял буса: «Жалил деген от ва балкъамуш оьсеген долда гечени йиберерменми экен? Къачан буса да Мажанны сувундан ичерменмикен? Гёз алдыма Шамны ва Тафилни тавлары гёрюнерми экен?» – деп ойлаша болгъан. Ва мен Пайхаммарны ﷺ янына гелип, шо гьакъда билдиргенде, ол булай дуа этди: «Гьей Аллагь ﷻ, биз Мадина шагьарны Макканы йимик ва артыкъ да сюеген кюйню эт хари! Гьей Аллагь ﷻ, бизин сагьланы ва мудланы берекетли эт хари. Мадинаны гьавасын бизге пайдалы эт ва лихорадка аврувну аль-Жухфагъа гёчюр хари».
Шолайлыкъ булан Пайхаммарны ﷺ яшавуну бир тирети, Ислам динге чакъырывуну маккалы девюрю битди.
(Давамы гелеген номерде)
