Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Нуайм ибн Масуд
Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Нуайм ибн Масуд
Дав – гьиллалыкъ ва алдатыв
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Нуайм ибн Масуд башы арив ишлейген, инче юрекли, итти гьакъыллы улан болгъан. Бир масъала да яда къыйын сорав да ону адашдырмай ва ёл тапмасдай къоймай. Дангылны гьакъ уланы, ол дурус гьакъылы булан гьар заман тюз гьукму чагъарма бажара болгъан. Амма бу улан кеп чекмеге, леззет алмагъа бек сюе ва сюйгенин Ясрибдеги (Мадинаны алдагъы аты) жугьутлардан таба болгъан.
Напс сюегенни этив ва кеп чегив
Жаны леззет алмагъа сююп йибереген гьар заманда, ол татли сесли йыравлагъа яда къужурлу макъамлагъа тынгламагъа деп, Неждеги (Арап ярым атавну топурагъындагъы якъ, гьалиги Сауд Арабстанны тахшагьары Эр-Рияд ерлешген ер) къардашларын къоюп, Мадинагъа чыгъып гете болгъан. Онда ол оьзюне кеп чекмеге имканлыкъ береген ягьудилеге чомарт кюйде акъча себелей.
Шо себепге гёре Нуайм Мадинада кёп бола ва мундагъы ерли ягьудилер булан тыгъыс байлавлукъ юрютген, айрокъда Бану Къурайза деген къавум булан.
Есибиз Аллагь ﷻ Макканы гьар мююшюн Исламны нюрю булан ярыкъ этип, гьакъ дин булан Оьз Элчисин ﷺ адамлагъа йиберип, оланы насипли этген заманда, Нуайм ибн Масуд алдагъы кююнде кеп чегип, ажайып йыбанып тургъан.
Яшавдан леззет алыву, йыбаныву къыркъылажакъ деп къоркъуп, Нуайм янгы динге къатты кюйде къаршы чыгъа.
Пайхаммаргъа ﷺ чапгъын этежекге сёйлешив
Ор къазып, шону булан байлавлу къазаватда, башында тургъан Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булан, бусурманлагъа къаршы чыкъгъан ягьудилени Бану ан-Назир къавумну халкъы, Макканы къурайшитлери ва Гъатафан деген къавум биригип, болгъан давда Нуайм ибн Масуд гёрсетген дав гьиллалыкъ бютюн Ислам тарихге гирген.
Бу уруш болгъанча бираз алдын Ясрибде ягьудилени Бану ан-Назир деген къавуму гьаракат этмеге башлай. Шо къавумну уллулары Пайхаммаргъа ﷺ къаршы чыкъмакъ ва ону динин ёкъ этмек учун айры гюплер гьазирлеме башлай.
Ягьудилер Маккагъа гелип, ондагъы къурайшитлени де бусурманлагъа къаршы чыкъмагъа чакъыра. Къурайшитлер Мадинагъа гелгендокъ, ягьудилер шоссагьат оланы янына чыгъажакъ деп оланы улулары сёз бере.
Ондан сонг ягьудилер Неждге багъып чыгъа ва ондагъы Гъатафан къавумну уллуларын да Пайхаммаргъа ﷺ къаршы чыкъмагъа, ону динин ёкъ этмеге чакъыра. Шону булан бирче ягьудилер къурайшитлер булан сёйлешгенин де айта ва Гъатафан Мадинагъа гелгендокъ шоссагьат оланы яны болажакъгъа инандыра.
Башында Абу Суфьян ибн Харба булан яяв ва атлы бары да къурайшитлер Мадинагъа багъып ёлгъа чыгъа. Оланы байракъчысы Усман ибн Талха аль-Абдари болгъан. Бу асгерни умуми санаву дёрт минг адам болгъан, шону ичинде уьч юз атлы ва бир минг тюеге мингенлери.
Неждден башында Уйайн ибн Хисна булан толу кюйде савутлангъан бир минг атлы гъатафанлар де чыгъа.
Гъатафанланы лап башында хабарыбызны игити Нуайм ибн Масуд болгъан.
Мадинаны айланасында ор къазмакъны ою
Пайхаммар ﷺ душманны асгери Мадинагъа багъып чыкъгъанны билгенде, тувулунгъан гьалгъа байлавлу гьакълашмакъ учун асгьабаларын жыя. Салман аль-Фариси уьстюне багъып гелеген душманны ажайып асгерин токътатмакъ учун, Мадинаны айланып ор къазмакъны таклиф эте. Гьали болгъанча араплар бу къайданы бирт де къолламагъан буса да, жыйылгъанлар берилген таклифге рази бола.
Бир пикругъа гелген сонг, Пайхаммар ﷺ тезокъда иш башламакъны буюра ва бусурманлар ташлы гюнтувуш якъдан башлап, гюнбатар якъгъа багъып къазмагъа башлай – бу ян Мадинаны лап осал яны болгъан. Шагьарны оьзге янларында айланып уьйлер ва пальма тереклер болгъан. Ор къазагъанда бусурманлар бек къыйналгъан, неге десе ишин енгил этеген оланы онгайлы алатлары болмагъан. Оьзгелер булан бирче Пайхаммар ﷺ да ишлей: ол ер къаза ва топуракъ ташый болгъан.
Дыгъар бузмакъгъа таклиф
Маккадан ва Неждден чыкъгъан душманны эки асгери Мадинагъа ювукъ геле. Шо заман Бану ан-Назир деген ягьуди къавумну уллулары Мадинада яшайгъан Бану Къурайз деген жугьутланы башгъа къавумуна барып, оланы да Пайхаммаргъа ﷺ къаршы чыкъмагъа чакъыра. Оланы Маккадан ва Неждден чыкъгъан къошум асгерге къошулмагъа чакъыра.
Бану Къурайзны уллулары олагъа: «Сиз этген чакъырывну биз ушатабыз, тек сиз билесиз, бизин де, Пайхаммарны ﷺ да арасында парахат яшавгъа ва арив хоншулукъгъа деп дыгъар байлангъан. Шону яхшылыгъындан биз Мадинада къоркъмай аман яшайбыз. Шо дыгъарны шакъылары къуруп да битмегенни де сиз билесиз. Бу давда Мугьаммат ﷺ уьст болса, бизге къатты къапас этилежекге ва хыянатлыгъыбыз саялы, Мадинадан къуваланажакъдан къоркъабыз…» – дей.
Амма Бану ан-Назир къавумну уллулары енгилмей, не этип де оланы байлагъан дыгъырын бузмагъа чакъыра, Мугьамматны ﷺ алдатса, пайда гёрежегин айта. Олар инандырмагъа къарайгъан кюйде, бу гезик бусурманлар толу кюйде утдурмаса бирт де кюй ёкъ. Шолай болажагъын олар геле турагъан эки уллу асгер булан исбат этмеге къарай.
Артда да Бану Къурайз къавумну халкъы рази болуп, Пайхаммар ﷺ булан байлагъан дыгъарны буза. Сёйлешинген дыгъарны къоюп, олар Пайхаммарны ﷺ душманларыны янына чыгъа.
Мадинаны къамавгъа алыв
Шо гьакъда бусурманлар эшитгенде яшмын ургъандай бола…
Душманланы асгери Мадинаны къамавгъа алып, сурсат ва оьзге тарыкъ-герекни ёлланы къыркъа.
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ душманны тузагъына тюшгенин англай.
Мадинаны тыш янында къурайшитлер ва гъатафанлар лагерь къуруп токътай.
Мадинаны ичинде буса, къаршы чыкъмагъа онгайлы мюгьлетге къарап, къурайзитлер гьазир тургъан.
Шону булан бирче Пайхаммарны ﷺ айланасында билинмей тургъан мунапикълер юзюн ачмагъа башлай. Олар: «Мугьаммат ﷺ биз Хосройну ва рим императорну хазнасына ес болажакъбыз деп айта эди, амма гьалиги гьалгъа гёре, бирибиз де гьатта гьажатханада да аман сакълангъанман деп айтма болмайбыз!» – деп оьпкелевлер этмеге башлай.
Сонг олар, гюп-гюп болуп, Пайхаммардан ﷺ айрылмагъа башлай. Сайки дав башланса, оланы якълавсуз къалгъан яшларына ва уьйлерине къурайзитлер чапгъын этежек. Натижада Пайхаммарны ﷺ янында янгыз бир-нече юз гьакъ иманлы адам къала.
Къурайшитлер аль-Асьял деген ерни янында ерлеше, Гъатафан къавум буса – Ухуд тавну къырыйында. Бутпереслер къазылгъан орну гёрюп тамаша бола – араплар гьали болгъанча булай гьиллалыкъны гёрмеген. Олар бусурманлагъа окъ урмагъа башлай. Узакъ заман атышывдан пайда болмагъанда, лап бажарывлу асгерчилер ордан оьтюп чыкъмагъа къарай. Шоланы арасында Икрима ибн Абу Жагьл, Амр ибн Абд Вудд ва башгъалары болгъан.
Али ибн Абу Талиб Амр ибн Абд Вуддгъа къаршы чыгъып ябуша ва оьлтюре ону, къалгъанлары буса, къачып гьаран ерине къайта.
Къарангылыкъда бутпереслер ордан чыгъып болмас учун, Пайхаммар ﷺ гечелер орну къаравуллама адамлар сала. Чакъны сувукълугъуна къарамайлы, ол оьзю де орну бир гесегин къаравуллай.
Йигирма гюн узатылып турагъан къамавну бир гечесинде, Пайхаммар ﷺ Есибиз Аллагьгъа ﷻ бек къыйын гьалдагъы адамны дуасын эте. Пайхаммар ﷺ тилевюн такрарлай: «Гьей Аллагь ﷻ, мен Сагъа ял бараман, Бережекмен деп айтгъан кёмегингни бер хари…»
(Давамы гелеген номерде)
