Бусурман доктор нечик болмагъа герек?
Докторланы иши лап бырынгъы ва яшавлукъ учун ажайып тарыкълы касбу. Гьар гюн медицина тармакъда чалышагъанлар хыйлыхыйлы адамлагъа кёмек эте, аврувлагъа багъа, къыйынлы операциялар оьтгере.
Докторлар аврувну савлугъу учун законну алдында жаваплы йимик Есибиз Аллагьны ﷻ алдында да жавап бережек. Амма гьалиги заманда врачны дипломун алгъан бир-бир жагьил касбучулар ишини герти маънасын унутуп къала. Медицинада ишлейген бусурман докторлар нечик къылыкълы адамлар болмагъа герек ва Аллагьны ﷻ разилигин не ёл булан къазанмагъа болагъанны гьакъында ойлашмагъа тарыкъдыр. Ата-ананы айтгъанын этемен яда къазанаман деп бу касбуну сайламагъа тарыкъ тюгюл. Герти доктор – гьажатлылагъа кёмек этмеге гьасирет турагъан адам. Адамлагъа гьакъ юрекден кёмек этеген докторну Есибиз Аллагь ﷻ рыцкъысын артдырыву булан шабагъатлар.
Илиякълы, юваш ва оьзден къылыкълар доткор учун айрокъда агьамиятлы. Авруйгъан адамгъа дарманлардан башгъа дагъы не тарыкъ? Озокъда, оьзюне яхшы янашыв, йымышакъ къатнав, багъыв. Аврув докторну янындан оьзюне языкъсыныв, кёмек этив ва исси янашывгъа даим умут эте. Врач буса оьзюнден болагъан гьаракатны этип, гьатта гьамангъы лакъырлашыв да сав болувгъа болушлукъ этердей тутмагъа герек оьзюн. Доктор адамланы бай-ярлы деп айырмагъа ва алдындагъы аврувгъа оьрден къарамагъа герекмей. Иманы бар касбучу Аллагьны ﷻ алдында биз барыбыз да тенг экенни биле. Хыйлы бусурман докторлар оьзлени иши ва пайда гелтирген белгили янгылыкълары булан танывлу. Оланы арасында медицинаны терен билгени булан, гьакъ юрекден ибадат этегенлер ва шолайлыкъ булан оьз тармагъында да, дин якъда да янгы илму ала туруп гелгенлер кёп бар. Къайсы ишде де оьр даражагъа етмеге болар, эгер токътавсуз кюйде билимин чарлата буса. Булайлыкъ айрокъда медицина касбугъа тие, неге десе гьар гюн аврувланы сав этеген янгыянгы кайдалар, дарманлар арагъа чыгъа.
Гьар иманы бар доктор Есибиз Аллагьгъа ﷻ медицина касбусунда ва дин якъдан оьзюне билим берсин деп тилемеге герек. Гьакъ кюйде, Аллагьны ﷻ алдында олар таза юрекли болса, Есибиз оланы якълар ва оьр даражалагъа етишдирер. Олай да гьар доктор аврувгъа дарман яздырагъанда, савлугъуну гьайын этегенде яратылагъан ва гери урулагъан къайдаланы, ёлланы яхшы билмеге герек. Ичинде гери урулагъан, гьарам затлар бар дарманланы аврувгъа бермеге ярамай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шо гьакъда булай айтгъан (маънасы): «Гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ мени уьмметиме гери урулагъан зат булан сав болмакъ гёрсетмеген». Иманы таза адам, герти муъмин – саламатлы ва Есини де, адамланы да алдында уялчан бола. Доктор да ишинде лап шолай болмагъа тийишли: ол аврувгъа къарайгъанда, тергейгенде эдепни дазусундан чыкъмай, гьатта эргиши эргишиге къарай буса да. Ислам цивилизация, бусурманлар адамланы сав этивюнде Къуръангъа байлангъаны саялы, ондан билим алагъанлыкъ булан дюньягъа илму якъдан хыйлы къоушмун этген.
Бугюн Ер юзюнде гьамангъы вакътиден эсе гьал оьзтерече башгъа болгъан. Врачлар, медсестралар, санитарлар арымай-талмай, узакъ заман агьлюсюнден де айрылып, «къызыл зоналарда» загьмат тёгюп, халкъны ажжалдан сакъламагъа къаст къыла. Олар яйылгъан короновирусдан къайры, озокъда, оьзге аврувлагъа да къаршы тура. Булай гьалда бизге барыбызгъа да бир-бирибизге кёмек этив ва якълав гьажатлы. Айлана якъдагъыланы гьайын этип, олагъа кёмек болдурув саялы Яратгъаныбыздан нечик уллу шабагъат болажагъы гьакъда хыйлы гьадислерде айтылып бар.
Медицина тармакъ инсан урлукъ учун не заманда да агьамиятлы болгъан, гележекде буса, ону маънасы дагъыдан-дагъы артажакъ. Гьар йыл дегенлей адамлар савлукъгъа къоркъунчлукъ гелтиреген янгы-янгы аврувлар, инфекциялар булан къаршы бола. Ондан къайры «енгип» болмайгъан алдагъы аврувлар да бар. Гележекде врачлар Къуръанны яхшылыгъындан, ону ахтарыву булан адамны битимин теренден англамагъа болур деп умут бар. Балики, шолайлыкъ шоссагьат да болмас. Технологиялар дагъы да хыйлы йыллар Ер юзюне хожайынлыкъ этип турар. Амма янгылыкъ – унутулгъан бырынгъы гьакъыл деп айтылагъанда йимик, тамурларыбызгъа къайтмакъ, ондан гьакъыл алмакъ ва пайда гёрмек бизин учун болмас иш тюгюл. Мени эсиме гелеген кюйде, инсанны, ону гьалын, тарбиясын тюз ва терен англамакъ учун Къуръангъа бакъмагъа тарыкъ. Ал заманларда яшагъан машгьур бусурман докторлар иманы къатты адамлар болгъаны да негьакъ тюгюлдюр. Балики, гележекде болажакъ докторлар да, олар йимик, къаркъараны сав этегенден къайры, адамны жанына да яхшы якъдан таъсир этмеге болур.
АБДУЛЛА МУСЛИМОВ
