Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Нуайм ибн Масуд

Дав – гьиллалыкъ ва алдатыв

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

Шо гече Нуайм ибн Масуд ойлаша туруп, тёшегинде ари айлана, бери айлана, тек юхлама болмай. Терен ойгъа батып, ол кёкдеги шавла береген юлдузлагъа къарай.

Хапарсыздан ол оьз-оьзюне багъып сёйлейген ич тавушун эшите: «Адаршай болду сагъа, гьей Нуайм! Йыракъдагъы Неждден шу адамгъа ва ону ёлдашларына не учун къаршы ябушма гелдинг мунда? Сени менлигинге тиймеген, сен огъар (Мугьамматгъа ﷺ) дав этмек учун бир себеп де ёкъ. Сени йимик шулай гьакъыллы адам, бир себеп де ёкъ заманда дав этерми, оьлтюрерми яда оьлерми дагъы? Адаршай болду сагъа, гьей Нуайм. Шу асил адамгъа къаршы не учун къылычынгны чыгъартдынг? Ол чу артына тюшгенлеге адилли ва яхшы болмагъа, ювукъ адамларына кёмек этмеге бувара! Ону артына тюшген, гьакъ ёлну сайлагъан асгьабаланы къанына сюнгюнгню (копьё) не учун батдырма сюесен?»

Жаны булан ичинден этилген шулай ачыкъ лакъырны натижасында Нуайм гелген пикругъа къатта токъташа ва шогъар гёре юрюмеге шоссагьат гьаракат эте.

Гечени къарангылыгъында Нуайм ибн Масуд оьз асгери токътагъан ерден чыгъып, Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ янына бара.

Оьз алдында ону гёргенде, Расулуллагь ﷺ:

– Нуайм ибн Масудмусан? – деп сорай.

– Дюрмен, гьей Расуллулагь ﷺ! – деп ол жавап бере.

– Бу вакътиде не учун гелдинг мунда? – деп Пайхаммар ﷺ огъар сорав бере.

– Аллагьдан ﷻ къайры дагъы худай ёкъгъа ва сен гьакъ кюйде Аллагьны ﷻ къулу ва элчиси экенге шагьатлыкъ этмеге гелгенмен. Сен гелтирген зат гьакъыкъат, – деп Нуайм жавап бере. – Гьей Расулуллагь ﷺ, мен Ислам динни къабул этдим, тек халкъым шо гьакъда билмей. Не зат сюйсенг буюр магъа.

Пайхаммар ﷺ огъар:

– Сен бизин арабызда янгыссан. Халкъынга къайт ва олар бизге къаршы дав этмейген кюйню эт, неге десе дав – гьиллалыкъдыр, – дей.

– Гьей Расулуллагь ﷺ, этермен, – деп Нуайм сёз бере. – Узакъ къалмай сен ушатар хабар гележек сагъа, Аллагь ﷻ буюрса.

Дав – гьиллалыкъдыр

Шондан сонг Нуайм ибн Масуд къурдашлыкъ юрютюп тургъан Бану Къурайза къавумну янына тез-тез бара.

Олар булан ёлукъгъанда, ол:

– Гьей Бану Къурайза, мен сизин нечик сюегенимни ва гьакъ юрекден сизге къатнайгъан кюйню сиз билесиз, – дей.

– Дюр, биз сагъа бир якъдан да айып этмеге болмайбыз, – деп олар сеслене.

– Шу давда къурайшитлер де, гъатафанлар да сизден эсе башгъа гьалда, – деп Нуайм сёзюн узата.

– Олай нечик бола дагъы?! – деп олар тамаша бола.

Нуайм булай англата:

– Бу сизин уьлкегиз, бары да малыгъыз, яшларыгъыз ва къатынларыгъыз мунда ва бу ерден башгъа ерге хоп-соп деп гёчмеге болмайсыз. Къурайшитлени ва гъатафанланы турагъан ери ва малы булан яшлары, къатынлары мундан йыракъда. Бу якъ олар учун ят ердир. Олар мунда Мугьамматгъа ﷺ къаршы дав этмек учун гелген, огъар берген сёзюгюзню къайтармагъа ва оьзлеге кёмек этмеге чакъыргъан сизин. Сиз де шогъар рази болгъансыз. Эгер олар уьст болса, къолгъа тюшген малны аслу пайын оьзлеге алажакъ. Амма утдурса, бир зат да болмагъандай ерине къайтажакъ, сизин буса мунда къояжакъ. Шолай болгъан сонг, Мугьаммат ﷺ сизден, озокъда, къатты кюйде оьч алажакъ. Огъар къаршы турмакъ учун тийишли гючюгюз ёкъ экенни алай арив билесиз чи.

– Сен дурус айтасан, – дей къурайзитлер. – Сонг энни не этейик дагъы?

Нуайм булай таклиф бере:

– Мен ойлашагъан кюйде, олар сизге аманат гьисапда абурлу бир-нече адамларын йибермей туруп, сиз оланы янында дав этмеге тарыкъ тюгюлсюз. Шолайлыкъ булан, Мугьамматны ﷺ утгъанча, сиз оланы оьз яныгъызда сакълап, огъар къаршы дав этдирежексиз яда олар да, сиз де къырылып битгенче бирче болажакъсыз.

– Сен бизге арив гьакъыл бердинг, – деп къурайзитлер рази бола.

Олардан тайгъандокъ, Нуайм шоссагьат къурайшит асгерни башын тутгъан Абу Суфьян ибн Харбны янына бара. Огъар ва ону адамларына багъып, Нуайм булай айта:

– Гьей къурайшитлер, мен сизин сюеген кюйню ва Мугьамматны ﷺ гёрюп болмайгъанымны билесиз. Магъа етишген хабарны сизге айтмай болмайман. Амма шо гьакъда биревге де билдирмегиз деп тилеймен.

Къурайшитлер яхшы кюйде тынглай, Нуайм да сёзюн узата:

– Бану Къурайзны халкъы Мугьаммат ﷺ булан эришгенине гьёкюнюп, огъар шулай деп оьзлени элчисин йиберген: «Этген ишибизге гьёкюнебиз ва ярашмакъ учун, бойнубузгъа алгъанны кютмеге сёз беребиз. Къурайшитлени ва гъатафанланы абурлу адамларын елевге алып, жазаламакъ учун, сизин къолугъузгъа шоланы берсек, гечермисиз бизден? Шондан сонг, сени янынга чыгъып, оланы дагъытгъанча дав этежекбиз». Мугьаммат ﷺ шолайлыкъгъа рази экенин билдирген. Шо саялы ягьудилер абурлу адамларыгъызны беригиз деп тилесе, вёрегиз бермегиз.

Абу Суфьян ажайып бола ва:

– Сен бизин яхшы къурдашыбыссан, макътав болсун сагъа! – дей.

Шондан сонг, Нуайм, оьз халкъыны янына барып, Абу Суфьянгъа айтгъанын Гъатафан къавумгъа да айта ва сакъ болмакъны ёрай.

Бану Къурайз къавумну тергемеге сююп, Абу Суфьян олагъа уланын йибере ва ол шолагъа булай дей:

– Атам сизге салам бере ва шу сёзлени етишдире: «Мугьамматны ﷺ ва ону якъчыларын къамавгъа алгъаныкъ бек узатылды ва биз бу гьалдан ялкъдыкъ. Шу авур гьалдан къутулмакъ учун, биз жагь кюйде огъар къаршы дав башлама сюебиз». Тангала бирче давгъа чыкъмакъ учун, чакъырмагъа деп атам мени сизге йиберген.

Къурайзитлер огъар:

– Бугюн сонгугюн, сонгугюнлер биз бир зат да этмейбиз. Ондан къайры, биз сизин яныгъызда дав этежекбиз, эгер сизден ва гъатафанлардан бизге етмиш абурлу адам гелсе, биз оланы аманатгъа алажакъбыз. Сизин учун уруш яман болуп чыкъса, Мугьамматгъа ﷺ къаршы бизин янгыз ташлап, сиз парахат кюйде уьйлеригизге къайтажакъдан къоркъабыз. Янгыз биз огъар къаршы туруп болмайгъаныбызны сиз билесиз чи, – деп жавап бере.

Абу Суфьянны уланы оьз къавумдашларыны янына къайтып, къурайзитлер айтгъанын билдиргенде, къурайшитлер бир тавушдан:

– Шу маймунлар ва донгузлар лагь болсун! Аманатгъа бир къой тилесе де, бермесбиз шолагъа бир зат да! – дей.

Шолайлыкъ булан, Нуайм ибн Масуд бусурман душманланы сыдраларына оьчлюк тувдурмагъа ва оланы бир-бирине къаршы этмеге бажара.

Есибизни кёмеги ва Ону битмес рагьмусу

Аллагьу таала къурайшитлеге ва оланы якъчыларына алатопан йиберип, душманны чатырлары, къазанлары бёттебен айлана, отлары сёне. Бу ажайып гючлю ел оланы бетлерине яман ура, гёзлерин къамашдыра. Къамавну къоюп, артгъа тартылмакъдан къайры, олагъа дагъы этмеге зат къалмай. Гечени къарангысында душман гери къайта.

Бусурманлар эртенинде душман ёкъ болгъанны гёргенде, тамаша бола ва бек сююне.

– Къулуна кёмек этген, Оьз асгерин гючлендирген ва душманны дагъытгъан саялы, Аллагьгъа ﷻ макътав! – деп бусурманлар къычыра, сююне.

Шо гюнден башлап Нуайм ибн Масуд Пайхаммарны ﷺ ювукъ адамы бола. Расулуллагь ﷺ ону ёлбашчы этип белгилей, асгерни башына сала ва бир-бир агьамиятлы буйрукълар бере.

Бусурманлар Макканы къолгъа алгъан гюн, оланы асгерине къарап, Абу Суфьян ибн Харб гъатафан къавумну байрагъын тутгъан адамны гёре. Оьзюню адамларына:

– Бу кимдир? – деп сорай.

– Нуайм ибн Масуд, – дей огъар.

– Орну янындагъы давда ол бизге этген зарал! – деп Абу Суфьян къычырып йибере. – Ол Мугьамматны ﷺ лап оьжетли душманы эди, энни буса, ол ону асгеринде ва бизге къаршы дав этмеге гьазир кюйде оьз къавумуну байрагъын тутуп юрюй.

(Давамы гелеген номерде)

Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Нуайм ибн Масуд