Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Сурака ибн Малик
Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Сурака ибн Малик
Перс императорну билезигине ес болгъан бедуин
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Сурака гери къайтагъанда Пайхаммарны ﷺ гьызарлайгъан адамланы гёре. Ол олагъа:
– Гери къайтыгъыз! Мен бу ерлени мекенли тюнтюп чыкъдым ва тапмадым оланы. Кимни де гьызарлап тапма болагъан пагьмум баргъа шекленемисиз?
Бу сёзлени эшитгенде, адамлар гери къайта. Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ ва ону ёлдашын гёргенин Сурака бары да адамлардан яшыра, тап олар Мадинагъа эсен-аман етишгенче ва къурайшитлерден къоркъунчлукъ тайгъанча биревге бир зат да айтмай. Ондан сонг оьзюне болгъан ишни ачыкъ эте. Шо гьакъда Абу Жагьл билгенде, ол Суракагъа кукай дей ва байыкъмагъа булай арив имканлыкъ йибергенин бетлей.
Оьпкелевлеге жавап бере туруп, Сурака:
– Гьей Абу Хакам, мени атыма болгъан ишни гёрген эдинг буса, ону бутлары ерге батылып къалгъан эди, Мугьаммат ﷺ гертиден де Аллагьны ﷻ Элчиси экенге сен бирт де шекленмес эдинг. Яратгъаныбызны Пайхаммарына ﷺ ким къаршы чыкъмагъа бола? – дей.
Мундан сонг йыллар гете…
Мугьаммат Пайхаммар ﷺ оьз заманында къарангылыкъда Маккадан яшыртгъын гетген адам, энни анадаш шагьарына уьстюнлюк булан къайтып гелген. Яндавурунда минглер булан къылычлар, сюнгюлер – уллу асгер…
Къурайшит къавумну уллулары булан ёлугъув оьтгериле. Олар ал заманларда писиревсюз, оьзгелени сан этмей, оьр тутуп, уллу юрек булангъы халкъ болгъан. Энни буса, къоркъгъанлыгъындан къартыллай, Пайхаммаргъа ﷺ оьзлерден гечмекни тилей.
Пайхаммарны ﷺ:
– Гьей къурайшитлер, мен сизге не этер деп эсигизге геле? – деген соравуна олар:
– Сен бизин абурлу къардашыбызсан ва абурлу къардашыбызны уланысан, – деп жавап бере.
Пайхаммар ﷺ олагъа:
– Барыгъыз, сиз эркинсиз, – дей.
Сурака ибн Малик жыйылып, гьакъ динге гелгенин билдирмек учун, Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ янына бара. Ол оьзю булан он йыл алда язылгъан шо баягъы дыгъарны да алып бара.
Сурака булай хабарлай болгъан: «Жиаран деген ерге гелгенде (Маккагъа ювукъдагъы ер), мен ансарланы сыдраларындан оьте туруп, Расулуллагьны ﷺ янына етишдим. Ол оьзюню тюесини уьстюнде эди. Дыгъарны тутгъан кюйде мен къолумну оьрге гётердим ва:
– Гьей Расулуллагь ﷺ! Мен Сурака ибн Маликмен ва мени булан сени дыгъарынг бар, – деп, тавуш этдим.
Пайхаммар ﷺ магъа:
– Гьей Сурака, гел! Ювукъгъа гел. Берилген сёз бугюн яшавгъа чыгъагъан гюн, – деп жавапланды.
Пайхаммарны ﷺ алдында тургъанда мен шагьадатны сёзлерин айтып, бусурман динни къабул этгенимни билдирдим. Шондан сонг, Пайхаммар ﷺ мени арив къаршылады ва кёп тюрлю савгъатлар булан сююндюрдю».
Шо ёлугъувдан сонг, бир-нече ай гетип, Пайхаммар ﷺ герти дюньягъа гёчдю.
Сурака уллу пашманлыкъгъа тарый. Ол юз тюе саялы Пайхаммарны ﷺ оьлтюрме рази болгъан гюнню эсине ала. Энни буса, сав дюньяны бары да тюелери Пайхаммарны ﷺ бир тырнагъына да гелмейгенни сезеген бола.
Пайхаммарны ﷺ васияты яшавгъа чыгъа
«Гьей Сурака, хосройну билезигин такъсанг, нечик гёрюнежексен?» – деген оьзюне Пайхаммар ﷺ айтгъан шу сёзлени ол бир токътамай такрарлай.
Сурака шо билезиклени къачан буса да оьзюне тагъажагъына бирт де шекленмей.
Кёп заман гетмей, Абу Бакрдан сонг, аль-Фарук – Умар ибн аль-Хаттаб халипа этип сайлана.
Ону макъталгъан девюрюнде бусурманланы айтылгъан асгери перслени империясына алатопандай етишип геле.
Бусурман асгери гьужум этип, къалаланы къолгъа ала, душманны зор гючюн дагъыта, пачаны тахын чайкъай ва уллу байлыкъгъа ес бола. Есибиз Аллагь ﷻ бусурманланы къолу булан хосройну пачалыгъын ёкъ этгенче бу гьал узатыла.
Умар халипа башчылыкъ этеген ахырынчы гюнлени бирисинде Мадинагъа Саад ибн Абу Вакъкъасны элчилери гелип, бусурманлар уьст болгъан деген шат хабарны етишдире.
Аллагь ﷻ учун юрюлген давда уьстюнлюк къазангъанлар жамият хазнагъа къолгъа тюшген байлыкъдан беш пайындан бир пайын гелтире.
Бусурманлар гелтирген байлыкъгъа Умар ажайып бола. Шоланы арасында жавгьарлар булан безендирилген хосройну тажы, алтын йиплер булан тигилген ону опурагъы, багьалы ташлар булан ясалгъан пача белгилери де болгъан. Олай да, онда бек усталы кюйде этилген пачаны тагъымчакълары ва хыйлы оьзге къыйматлы затлар да болгъан.
Аса таягъы булан бу байлыкъланы хотгъап, айлана якъгъа къарап битип, Умар булай дей:
– Асгерчилерибиз муну таза адамлар учун къазангъан.
Шо мюгьлетде ювукъ арада болгъан Али ибн Абу-Талиб булай токъташдыра:
– Гьей бусурманланы башчысы, сен яхшы бусанг, сени табилигиндегилер де яхшы болур. Эгер сен хыянатлыкъ этип, адамланы малын урлай эдинг буса, оьзгелер де шолай этер эди.
Оьзюню янына Сурака ибн Маликни чакъырып, Умар огъар хосройну гёлегин, шалбарын, аякъгийимлерин гийдирте ва белине ону къылычын тагъа, имбашларына къапталын ташлай. Сураканы башына хосройну тажын салып, арты булан, кёп йыллар алда Пайхаммар ﷺ айтгъанлай, шо баягъы билезиклени де тагъа.
Бу ишден сонг, жыйылгъанлар барысы да: «Аллагьу Акбар! Аллагьу Акбар! Аллагьу Акбар!» – деп къычырып йибере. Суракагъа къарап, Умар :
– Яратгъаныбызгъа макътав болсун! Бану Малаж къавумлу бир гиччи арап башына хосройну тажын такъды, ону къолларын буса – пачаны билезиклери безей! – деп билдире.
Сонг башын кёкге гётерип, Умар булай айта:
– Гьей Аллагь ﷻ, бу иш Сени Пайхаммарынг ﷺ сав заманда болмады. Сен ону менден эсе бек сюе ва гьюрметлей эдинг. Сен бу ишни Абу Бакр халипалыкъ этеген заманда да этмединг. Ону да Сен менден эсе бек сюе ва гьюрметлей эдинг. Муна гьали Сен магъа бу ажайып ишни гёрсетдинг! Ял бараман, шу Сени савгъатынг мени учун Сени жазангъа айланмасын.
Къолгъа тюшген бары да байлыкъны бусурманланы арасында пайламай туруп, Умар олтургъан еринден турмады.
Есибизни пурманына къаршы чыкъма бажарылмай
Сурака дейген асгьабаны хабары – кёпню англатагъан ва уьлгюлю иш. Демек, Есибиз токъташгъан гьукмугъа бирев де къаршы турмагъа болмай, маънасы ёкъ: ким не этсе де, Аллагьны ﷻ пурманы яшавгъа чыкъмай къалмас. Маккалы бутпереслер Пайхаммар ﷺ Мадинагъа гетмес учун не этсе де, оланы гьаракаты мурадына етмей. Шону учун гьатта инсан къошулмакъ, савут къолламакъ яда кёкдеги малайиклени ортакъчылыгъы тарыкъ да болмады. Яратгъаныбызны асгери къайда да бар: оьсюмлюклер, къыр жанлар, табиат – бютюнлей айлана якъ.
Пайхаммар ﷺ ва Абу Бакр яшынгъан Савр деген анакъгъа тырнагъына ерли савутлангъан къурайшитлер гирмеге болмады, неге тюгюл ону ичине гиреген ерге мыяма ав тикди, къырыйында буса, гёгюрчюнлер парахат айлана эди. Сурака буса, Пайхаммарны ﷺ ва ону ёлдашыны артына етишмеге болмады, неге тюгюл атыны бутлары тамаша кюйде топуракъгъа батылып къалгъан эди. Яратгъаныбыз бутпереслеге къаршы увакъ жанланы бакъдыргъаны – шо да таманлыкъ этегенин белгилей.
(Давамы гелеген номерде)
