Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Пайхаммарны ﷺ динге чакъырывуну уьчюнчю тирети
Пайхаммарлыкъ тюшюрюлмеге башлангъан онунчу йылны шаввал айында (миляди тарх булан 619-нчу йылны май айны ахыры яда июнь айны башы) Расулуллагь ﷺ Маккадан 60 чакъырым аридеги Таиф шагьаргъа багъып чыгъа. О якъгъа да, гери къайтагъанда да ол яяв аякъдан къулчулукъдан азат этилген Зайд ибн Харис булан бара ва ёлда ёлугъагъан гьар къавумну Ислам динге чакъыра. Амма оланы бириси де динни къабул этмеге сюймей.
Таифге гелгенде Пайхаммар ﷺ Сакиф деген къавумну уллулары: Амр бин Умайр ас-Сакафини уьч уланы – Абд Яляйлю, Масуд ва Гьабиб булан ёлугъа. Пайхаммар ﷺ оланы Аллагьны ﷻ динине ва даъват ёлда кёмек этмеге чакъыра. Амма олар шеклик билдире. Оланы бириси: «Бу адам Каабаны уьстюндеги яйывну йырта! Есибиз сени йибергени гертими экен?» – деп билдире. Башгъасы: «Не эте, сенден къайры Аллагь ﷻ дагъы биревню де тапмагъанмы экен?» – деп сорай. Уьчюнчюсю: «Мен сени булан сёйлемесмен! Эгер сен гертиден де Аллагьны Элчиси ﷺ бусанг, мен сагъа жавап бермек учун, сени гьалынг бек оьрде. Амма сен ялгъан айта бусанг, сагъа жавапланмагъа магъа къыйышмас!» – деп къоша. Шо заман Пайхаммар ﷺ еринден туруп олагъа: «Сиз оьз ишигизни этдигиз, мени гьакъымда (биревге де) айтмагъыз», – дей.
Расулуллагь ﷺ Таифде яшайгъан бары да абурлу адамлар булан ёлугъуп, хабарлап онда он гюн тура. Амма оланы барысы да бир тавушдан: «Гет бизин шагьарыбыздан», – дей огъар. Шолай деп тамамланмай, Таифни уллулары Пайхаммарны ﷺ уьстюне гьакъылдан тайышгъан адамларын бакъдыра. Расулуллагь ﷺ шондан гетмеге сюйгенде, къуллар ва авамлар артындан чаба туруп, огъар яман ва эрши сёзлер айта.
Пашманлыкъ ва умутсузлукъ. Есибизден кёмек излеп дуа этив
Хыйлы халкъ жыйыла, олар эки сыдрагъа тизилип, Пайхаммаргъа ﷺ яман затлар айта. Олар ону ташгъа тута, натижада Пайхаммарны ﷺ аякъ тюплери яраланып, аякъгийимлери къангъа бата. Пайхаммарны ﷺ къаркъарасы булан яшырагъанда Зайд ибн Харисни башы бек яралана. Шолай атышыв Пайхаммар ﷺ бир бавгъа етишгенче узатыла. Бу бавгъа Утба ва Шайба ибн Рабиа дейген агъа-ини еслик эте болгъан. Бу бав Таифден уьч чакъырып ариде болгъан ва янгыз шогъар етишгенде таш атагъанлар гери къайта. Пайхаммар ﷺ юзюм борланы янына гелип, ону салкъынында тамгъа таянып олтура. Олтуруп, гьалеклиги тайгъанда ол Есибизге дуа эте, башына къопгъан къыйынлыкълар саялы, юреги къайгъыдан ва пашманлыкъдан толгъанын билдире, динге бирев де гелмегине талчыгъа. Ол булай дей:
– Гьей Аллагь ﷻ, гючюм етишмейген ва адам биябурлукъгъа Сагъа кант этемен! Гьей Рагьмулу, Сен – осалланы Есисен, кимге тапшургъансан мени? Мени гёргенде къашларын тюеген йыракъдагъыгъамы яда мени ишлеримни Сен есликге берген душмангъамы? Эгер Сен магъа ачувлана бусанг, магъа къайгъырма зат ёкъ. Амма Сен мени шондан эркин этсенг, магъа тынч болажакъ! Къарангылыкъдан сакъларгъа Сенден кёмек излеймен. Шу ва герти дюньяны ишлерин низамгъа гелтир хари. Сени ачувунг мени башыма тюшерден яда Сени къазабынг магъа тиерден сакъламакъны тилеймен. Сени учун Сен ушатмайгъанны къоярман, Сен магъа рази къалагъан кюйде ва Сенден къайры биревню де ёкъ гючю де, къуваты да!
Нинавалы хачперес
Пайхаммарны ﷺ гёргенде, Утбаны ва Шайбаны огъар языгъы чыгъа ва Аддас дейген къуллукъчусун чакъырып: «Юзюм салкъын алып, шо адамгъа элт», – деп буюра. Аддас ону алдына юзюм салгъанда, Пайхаммар ﷺ къолун узатып: «Аллагьны ﷻ аты булан», – деп, алып шо емишни ашай. Аддас тамаша болуп: «Бу шагьарны халкъы олай сёзлени айтмай», – дей. Пайхаммар ﷺ огъар: «Сен къайдансан, не дин юрютесен?» – деп сорай. Ол адам: «Мен Нинава деген шагьарданман (гьалиги заманда Иракъдагъы Мосул деген шагьар), хачпересмен», – деп жавап бере. О заман Пайхаммар ﷺ сююнюп: «Сен чи сыйлы Юнус ибн Маттаны шагьарындансан», – дей. Аддас жанланып йибере ва: «Юнус ибн Маттаны сен къайдан билесен?» – деп сорай. Пайхаммар ﷺ огъар булай жавап бере: «Ол – мени къардашым: ол пайхаммар эди, мен де пайхаммарман». О заман Аддас Пайхаммарны ﷺ башын, къолларын ва аякъларын оьбе. Булайлыкъны гёрюп, агъа-инилени бириси: «Кюйге къарагъанда, бу адам къуллукъчунга таъсир этген», – дей. Къуллукъчу оланы янына гелгенде, олар ону бетине атыла ва: «Адаршай болду сагъа, бу не эди?!» – дей. Аддас олагъа: «Сав дюньяда шу адамдан яхшысы ёкъ, неге тюгюл ол магъа айтгъанны янгыз гьакъ пайхаммар билмеге бола», – деп англата.
Жабрайыл малайик тавланы малайиги булан геливю
Бав якъдан гетгенде пашманлыкъгъа ва къайгъыгъа батгъан Пайхаммар ﷺ Маккагъа багъып чыгъа. Таифни къырыйындагъы Карн аль-Муназил деген ерде Есибиз огъар Жабрайыл малайикни йибере, ону булан тавланы малайиги де болгъан. Шо малайик Таифни халкъына эки тавну тюшюрмеге ихтияр бермекни тилей.
Урва бин аз-Зубайыр анабыз Айшадан эшитген кюйде, бир гезик ол Пайхаммаргъа ﷺ: «Сагъа Ухуддагъы къазаватдан эсе авур гюн болгъанмы?» – деп сорагъан болгъан. Пайхаммар ﷺ булай жавап берген: «Къавумдашларымдан хыйлы яманлыкъ башдан гечиргенмен, тек лап авур гюнюм Ибн Абд Яляйлю бин Абд Кулялгъа даъват этгенде, ол магъа мен ондан къаравулламагъан жавап берген гюн эди. О заман мен бек пашман кюйде гетдим ва Карн ас-Саалибге (Карн аль-Муназил) етишмей туруп, гьалым ерине гелмеди. Онда башымны гётерип къарагъанда, уьстюнде Жабрайыл малайикни аты язылгъан кёкде булут гёрдюм. Ол магъа шулай деди: “Гьакъ кюйде, къавумдашларынг сагъа не айтгъанны ва сагъа не жавап бергенни Аллагь ﷻ эшитген ва Ол сагъа шолар булан не сюйсенг этмеге болардай, буйругъунгну кютежек тавланы малайгин йиберди”. Ондан сонг, тавланы малайиги саламлашып: “Мугьаммат ﷺ, не сюйсенг буюр! Сюе бусанг, мен оланы башына эки тавну тюшюрейим”, – деди. Пайхаммар ﷺ рази болмады ва: “Тарыкъ тюгюл, оланы варислеринден янгыз Есибиз Аллагьгъа ﷻ дагъы биревге де болмайгъан кюйде баш иежеклер чыгъажакъгъа умут этемен”, – деген» (аль-Бухари).
Берилген бу жавапда Пайхаммарны ﷺ ажайып оьр къылыгъы билине. Шондан сонг Пайхаммаргъа ﷺ гючю къайта, Яратгъаныбыз гёрюнмейген кюйдеги Оьз якълавун гёрсетген саялы, ону юреги парахат бола.
Жинлер Къуръангъа тынгламагъа геле
Пайхаммар ﷺ Маккагъа багъып ёлун узата, Нахл деген къакъагъа етишгенде онда бир-нече гюнге токътай. Шо вакътиде Есибиз огъар бир-нече жинлени йибере, шо гьакъда Яратгъаныбыз Къуръандагъы эки сурада эсгере.
«Ва Биз сагъа Къуръангъа тынгласын учун бир-нече жин йибердик. Ону янына гелгенде олар (бир-бирине): “Сёйлемегиз (ва тынглагъыз)!” – деди. Охулуп битгенде, олар оьз халкъына сакъ болугъуз деп гелди. Олар: “Халкъыбыз! Гьакъ кюйде, биз Мусадан сонг йиберилген Китап охулагъан кюйге тынгладыкъ, ондан алда болгъаны гертиленди. О гьакъыкъатгъа ва тюз ёлгъа элте”, – деди» («Аль-Ахкъаф» деген сура, 29–30-нчу аятлар).
Бу шат хабардан сонг, Пайхаммарны ﷺ уьстюндеги пашманлыкъны ва къайгъыны булутлары сейир бола ва ол Маккагъа къайтып, адамланы Есибиз йиберген динге уьйретегенин, Гьакъыкъатны ёлуна гелмекни чакъырывун, даъват ишин янгы гюч булан этмеге гирише. Зайд ибн Харис къурайшитлени гьисапгъа алып: «Олар сени къувалагъан сонг, нечик баражакъсан оланы янына?» – деп, тамаша бола. Пайхаммар ﷺ буса: «Гьей Зайд , гьакъ кюйде, Аллагь ﷻ шу гьалдан чыкъмагъа ёл гёрсетежек ва енгиллик бережек», – деген.
(Давамы гелеген номерде)
