Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу
Пайхаммарны ﷺ гечеги сапары ва ону кёклеге гётериливю
(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)
Пайхаммарны ﷺ динге чакъырывуну шу вакътисинде не де болду: уьстюнлюклер де, артына тюшюп гьызарлавлар да, гьал алышынмагъа башлангъанны умуту да. Шо заманда ажайып иш болду – шогъар гечеги сапар (исраъ) ва кёкге чыгъыв (миъраж) деп айтыла.
Бу агьвалат не вакътиде болгъангъа гёре алимлени арасында хилаплыкъ бар. Имамлар ан-Навави ва аль-Куртуби айтагъан кюйде, бу иш пайхаммарлыкъ берилген мюгьлетден беш йыл гетип болгъан. Башгъалар гьисап этегени йимик, бу иш пайхаммарлыкъ берилген 10-нчу йылында, ражаб айны 27-нде болгъан. Олай да, бу агьвалат Пайхаммар ﷺ Мадинагъа гёчгенче он дёрт ай алда болгъан, деп де айтыла.
Ажайып гечени караматлары
Гьадислени терен ахтарагъанлар болгъан ишни бары да янын биле. Къысгъача булай хабарлана: «Расулуллагь ﷺ Сыйлы межитден (Маккадан) гече Иерусалимге гёчюрюлген. Пайхаммар ﷺ аль-Буракъ деген гьайванны уьстюнде болгъан, ёлдаш гьисапда ону булан Жабрайыл малайик де болгъан. Онда ол ерге тюшюп, аль-Буракъны межит къапусундагъы юзекге байлай. Межитни ичине гиргенде, ол оьзге пайхаммарлар булан ёлугъа ва олар булан (имам болуп) жамият намаз къыла.
Шо гече Пайхаммарны ﷺ Иерусалимден тёбендеги кёкге таба гётере. Жабрайыл ону учун шо кёкни къапуларын ачмакъны тилей ва къапуну ача. Онда ол инсан урлукъну атасы Адамны гёре ва огъар салам бере. Адам да жавап къайтара ва ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте. Сонг Аллагь ﷻ огъар иман ёлда оьлюп гетгенлени жанларын гёрсете, олар Адам пайхаммарны онг янында болгъан, гюнагь этип яшагъанланы жанлары буса, сол якъда тургъан.
Мундан сонг, Жабрайыл булан бирче ол экинчи кёкге ерли гётериле ва малайик ону учун къапу ачмакъны тилей. Онда ол Закария пайхаммарны уланы Ягьияны ва Марьямны уланы Исаны гёре. Олар булан ёлукъгъанда Пайхаммар ﷺ булагъа салам бере ва олар да жавап къайтара, ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте.
Булардан сонг, Жабрайыл булан бирче ол уьчюнчю кёкге ерли гётериле. Мунда ол Юсуп пайхаммарны гёре, огъар да салам бере. Юсуп саламлаша ва ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте.
Сонг Жабрайыл ону булан дёртюнчю кёкге гётериле. Мунда Пайхаммар ﷺ Идрис пайхаммарны гёрюп, ону булан саламлаша. Идрис ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте.
Бу ерден сонг, Жабрайыл булан ол бешинчи кёкге гётериле. Бешинчи кёкде ол Имранны уланы Гьарун пайхаммар булан ёлугъа, саламлашалар ва ол да ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте.
Мундан сонг Жабрайыл да, ол да алтынчы кёкге гётериле. Мунда ол Имранны уланы Муса пайхаммар булан ёлугъа, олар бир-бирине салам бере, Муса ону пайхаммарлыгъына мюкюрлюк эте. Пайхаммар ﷺ ону янындан гетип барагъанда, Муса йылайгъанын гёре. Огъар: «Не саялы йылайсан?» – деп сорагъанда, ол: «Сен менден артда йиберилген бусанг да, женнетге мени уьмметимден эсе, сени уьмметингдегилер кёп гирежек», – деп англата.
Сонг Жабрайыл булан Пайхаммар еттинчи кёкге гётериле. Мунда олагъа Ибрагьим пайхаммар ёлугъа: олар да саламлаша, Мугьамматны ﷺ пайхаммарлыгъына ол да мюкюрлюк эте.
Бу кёкден сонг, Жабрайыл ону булан Лотосну ахыр болжалына (Сидрат аль-Мунтаха) гётериле ва мунда огъар кёкдеги межит (Аль-Байт аль-Мамур) гёрсетиле. Бу межитде гьар гюн 70 минг малайик намаз къыла ва дагъы къайтып шо ерге гелмей.
Мундан Жабрайыл ону булан Къудратлы Есибизге гётериле. Пайхаммар ﷺ Есибизге эки къазархыны оьлчевюне ювукъ геле (Ибн Касир гьисап этеген кюйде, къайтгъан тюгюл, тюз къазархыны оьлчевю) яда дагъы да ювукъ. Мунда Яратгъаныбыз къулуна ачыкъ кюйде гьар гюн 50 намаз къылмакъны буюра.
Яратгъаныбыз къылмагъа буюргъан 50 намаз
Бу ишлерден сонг, Пайхаммар ﷺ гери къайта ва Мусаны янындан оьтюп барагъанда, ол: «Сагъа не буюрулду?» – деп сорай. Пайхаммар ﷺ: «50 намаз», – деп жавап бере. Муса шекленип: «Сени уьмметинг шончакъыны кютмеге болмас; Есибизге къайт ва уьмметинге бираз енгиллик берсин, деп Ондан тиле», – дей. Пайхаммар ﷺ ёрав къаравуллайгъанда йимик Жабрайылгъа багъып бурула, ол: «Сюе бусанг, бармагъа боласан», –деп англатагъан ишара эте. Шондан сонг Жабрайыл да, Пайхаммар да ﷺ янгыдан Яратгъаныбызны янына гётериле. Аллагь ﷻ борч намазланы санавун 10-гъа кемите. Тёбен тюшгенде, Пайхаммар ﷺ шо гьакъда Мусагъа билдире. Муса: «Есинге къайт ва енгиллик бермекни тиле», – дей дагъы да. Пайхаммар ﷺ бир-нече керен Есибизни янына бара, Мусаны янына тюше, артда да Яратгъаныбыз намазланы санавун 5-ге ерли аз эте. Шондан сонг да Муса дагъы да барып, енгиллик бермекни таклиф эте. Амма Пайхаммар ﷺ: «Мен Есимден уяламан ва рази болуп, шогъар таби боламан», – дей. Шондан сонг, ол: «Борч салывланы битдирдим ва Оьз къулларыма енгиллик бердим», – деп, чалынгъан тавуш эшите.
Болгъан ишни гертилейген далил
Эртенинде Расулуллагь ﷺ къавумдашларыны алдына чыгъып, оьзюне Есибиз Аллагь ﷻ гёрсетген ажайып белгилени гьакъында билдире. Бу янгылыкъдан сонг, ялгъан айтасан, деп халкъ ону бирден-бир бек айыплай ва хатирин къалдыра. Олар Иерусалимдеги межитни (Аль-Масжид аль-Акъса) суратламакъны талап эте. Шо мюгьлетде Есибиз огъар бары да затны гёрюп болардай гёрсете. Шондан сонг, ол межитни толу кюйде суратлай, бирев де эшитгенин инкар этмеге болмай. Ондан къайры, Пайхаммар ﷺ олагъа кериваны къачан чыкъгъанын ва къачан гери къайтгъанын да айта. Къайсы тюе биринчи барагъанын да эсгере ва бары да зат лап шо айтгъан кюйде бола. Амма булайлыкъ оланы ачувун дагъы да бек гючлендире».
Айтылагъан кюйде, Абу Бакргъа ас-Сиддик деген ат берилген болгъан (Лап гертини айтагъаны демек). Къурайшитлер ялгъан деп санагъанны, ол бирт де шеклик этмей, къабул этген саялы, огъар шо ат тагъыла.
Сапарны ахыр болжалы Иерусалим болмакълыгъы, Аллагьны ﷻ пурманы булан, адам урлукъну башын тутгъанланы ерин энниден сонг ахырынчы Пайхаммар ﷺ тутажагъын белгилей. Ону башчылыгъыны тюбюнде Ибрагьим пайхаммарны даъват этеген эки центры да гире. Бу масъала бирдагъы бир ишни англамагъа кёмек эте. Демек, даъват этивню бу тирети бите тура, мундан сонг башгъасы башланажакъ ва о биринчисинден къалышынажакъ.
Муна шо саялы «Аль-Исраъ» деген сураны бир-бир аятларында бутпереслеге алданокъ къорув (предостережение) ва къатты къоркъувлар берилегени. Есибиз булай айтгъан (16-нчы аятгъа берилген баянлыкъны маънасы): «Ва Биз не йимик буса да юртну дагъытма сюйгенде, арив яшав булан къутургъан халкъына (жамиятны башын тутгъанлагъа) Аллагьгъа ﷻ таби болмагъа (Ону буйрукъларын къабул этмеге) буюра эдик. Эгер олар гюнагь ишлерин узата эди буса, олагъа гёре (такъсырланажакъ деп) гьукму чыгъарыла эди ва Биз оланы (юртну) толу кюйде (бары да халкъы булан) дагъыта эдик».
Мунда Пайхаммар ﷺ къоркъунчсуз ер табажакъгъа белги бар. Ол шонда макан тигип, бу ер сав дюньягъа даъват яйылажакъ центргъа айланмагъа болажакъ. Шо да – ажайып сапарны яшыртгъын сырларыны бириси болгъан.
(Давамы гелеген номерде)
