Сынавлар адамлыкъны аян эте

Сынавлар адамлыкъны аян эте

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун! Газетни алышынгъан кююн эс этгенсиздир. Озокъда, «Ас-Саламны» язылышы йимик, оьзге янлагъа да башгъалыкъ, янгылыкъ тийди. Энни сагьифаланы санаву артып, 12 бет булан чыгъагъан болдукъ, янгы рубрикалар ва темалар къошулду. Къолубузгъа тюшген бу имканлыкъдан генг кюйде пайдаланмай къалмасбыз, Аллагь ﷻ буюрса. Яшав алышынагъанда йимик, биз де артда къалмагъа сюймейбиз. Шо саялы бу йылдан тутуп болдурулгъан янгы къайдаланы къоллай туруп, ишибизде алгъа бармакъны ёлундабыз. Язавубузну, печат этегенибизни мурады – Аллагьны ﷻ разилигин къазанмакъ булан, охувчулагъа пайда гелтирмек.

Пайда дегенде, гьали-гьалилерде болгъан ва кёплер эшитген иш эсиме гелди. Бирев танымайгъан, ят адамгъа уллу пайда гелтирди, балагьдан къутгъарды. Айтагъаным, Хасавюрт шагьарда «къоччакъ» уланлар къыз къачырмагъа къарагъанда, оьтюп барагъан адам оланы мурадына тогъас болуп токътады. Усман Шейховну аты бир жумагъа ювукъ хыйлы информация къуралларда айтылып турду, этген иши игитликге саналды. Къутгъарывчу динагьлю, ругьани къуллукъчу болгъаны бу темагъа бирден-бир агьамият тартды. Баянлыкъ берегенде ол оьзю де айтагъан кюйде, Ислам дин уьйретегени йимик, гьар бусурман адам гёрген яманлыкъны, пасатлыкъны къолу булан токътатмагъа герек. Гючю етишмейгенлер къаршы сёз сама да айтмагъа герек деп санала. Усман буса, машини булан оьтюп барагъанда ёл ягъада жагьил уланлар гюп болуп, гючден тиштайпаны ягъадагъы машинге гийиртмеге айланагъанын гёре. Тез токътап, ол бу къалмагъалгъа къошулуп, теберип-тартып къызьяшны жинаятчыланы къолундан азат эте. Насиби ол къызны да, ону къардашларыны да бу вагьшиликге шолай адам къаршы болгъаны. Иманы къатты экени шолай сынавлар ачыкъ эте. Эркек кюйде, бир затгъа да ойлашмай ва тартынмай бу пелекетге ким де сугъулмасдыр. Янгылыш бусам чы дагъы да яхшы. Нечик болса да, бусурманман деп оьзюн гьисап этеген гьар кимге де лап шолай тутмагъа герек оьзюн.

Усмангъа о гюнлерде хыйлы баракалла, исси сёзлер айтылды. Оьзю ишлейген Дагъыстан муфтиятдан да, республикабызны гьукуматындан да огъар оьр багьа берди, савгъатлады, гьюрметледи. Игитлер кёбюсю гезикде бек саламатлы адамлар болуп чыгъа. У.Шейхов да лап шолайлардан. Ол артыкъ сёзю ёкъ, ишине берилген, халкъгъа къуллукъ этеген (болгъан иш де шогъар ачыкъ шагьат), динни юрютеген инсан. Оьсюп гелеген уланлар шулай эргишилерден уьлгю алса, герти эркеклер болуп оьсежек. Интернетден таба бу къачырывну ва урланмагъа турагъан къызны кътугъарывгъа къарагъанда мени оюма бир-бир оьзге ойлар да гелген эди. Инг башлап, бу ямангъа айлана турагъан иш эсен-аман битди, Аллагьгъа ﷻ шюкюр. Арабызда къоркъмайгъан, къоччакълар битмей барны да гёрсетди. Сонг да, къачырыв масъала гьали де битмегенин ачыкъ этди.

Мени эсиме гелеген кюйде, Хасавюртда болмагъа аз къалгъан бу къыз къачырыв ахырынчы гезикдегилерден болмагъа герек, неге тюгюл артдагъы йылларда бу масъала ёкъ болсун учун хыйлы иш этилген. Башында муфтият булан ерлердеги имамлар, алимлер къыз къачырыв деген зат арагъа дагъы чыкъмас учун къатты янаша ва гьаракат эте. Масала, шолайлагъа имамлар гебин къыймай. Бу буса къачырыв булан агьлю къурмагъа къарайгъанлагъа уллу пуршавлукъ, биринчи бару. Аллагьны ﷻ алдында бу эрши иш гюнагь экенни унутмагъа бирт де ярамай. Гьарам булан яхшы ишлер этилмей, нечакъы не айтса да, къыз къачырыв, шексиз кюйде, гюнагь – жинаятчылыкъ, зулму, питне салыв. Гишини къызын хорламагъа аз къалгъан шо уланлар оьзлер биябур болду. Оланы иманы бар адам токътатгъаны да негьакъ тюгюлдюр. Балики, шолайлыкъ булан Есибиз Аллагь ﷻ бу масъалагъа «точка» саладыр. Демек, эс тапмайгъанлагъа муна шолай болажакъ ва дин шону алдын алажакъ.

Бирдагъы яндан къарагъанда, бу агьвалат яшав алышынгъанны мисалы деп де ойлашма ярай. Неге десе, арабыздан бу масъала тая турагъанны эсге салыв йимик чалынды. Ал заманларда кёп болагъан, гьали къыз къачырывну хабары эшитилмей. Шону да дин булан токътатды десе ялгъан болмас. Битимине гёре, инсан яхшылыкъгъа тез уьйренип, шону къыйматлыгъын унутуп къала деп айтма ярай. Заманда бир эсин тапдырагъан агьвалатлар буса, барлыгъына шюкюрлюк этмеге, яшавуна рази болмагъа себепдир. Шо саялы айлана якъда ва оьз яшавубузда болагъан ишлеге яхшы кюйде агьамият берсек, болуп турагъан ишлеге тергевлю болсакъ ва ойлаша турсакъ, юрек парахатлыкъ тапмагъа болурбуз деп умут этмеге ярай.

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...