Сафар айдан тартынмагъа, къоркъмагъа тарыкъмы?

Сафар айдан тартынмагъа, къоркъмагъа тарыкъмы?

Сафар айдан тартынмагъа, къоркъмагъа тарыкъмы?

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар, уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Бусурман рузнамагъа гёре, муна бизге йылны экинчи сафар айы гелди. Биревлени эсине гелеген кюйде, шо «яман» ай санала. Гьакъылгъа къыйышмайгъан олай англавлар (суеверие) арада ёлукъмай къалмай. Амма биз, бусурманлар, олай затлагъа инанмагъа герекбизми дагъы?

Къара мишик ёлну къыркъып чыкъса, «авур аякъ» ёлукъса яда шолай оьзге «белги» гёрюнсе: «Шу гюн иш тюзелмес», – деп ойлашмакъ ва гери къайтмакъ динибизге къыйышмайгъанлыкъ бола чы. Неге тюгюл, иманы барлар инанагъан кюйде, бары да зат янгыз бир Аллагьны ﷻ пурманы булан бола ва бир «нас аякъ да», къара жан да буюрулгъан ишлеге таъсир этмеге болмас. Шогъар инанмакъ – гьакъылны сайлыгъын да гёрсете, иманны осаллыгъын да белгилей. Сафар ай булангъы гьал да шолай. Бырын заманларда, Ислам дин гелгенче алдын араплар бу авур заманны вакътиси ва шо тез къачан битер деп къарай болгъан.

Имансызлыкъ (жагьилия) оьмюр сюреген заманларда биревлер сафар айда ёлгъа чыкъмагъа, къатын алмагъа, гебин къыймагъа къоркъа болгъан. Нечакъы эрши гёрюнсе де, шолайлыкъ гьалиги заманда да сакълангъан. «Май айда уьйленмек – яхшы тюгюл», – деген «гьакъыл» да шо жагьилия къоркъувланы бир къайдасы. Амма «яман май айгъа» кюлейген, инанмайгъан бир-бир бусурманлар сафар айдан чы ажайып тартына. Экиси де бир ялгъан экенни англамай буса ярай. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ шолай затлагъа инанмагъа ярамай деп уьйретген бизин ва Аллагьны ﷻ пурманы болмаса терекден япыракъ да тюшмес деп айтылагъынны билебиз чи. Шо саялы «оьзлюгюнден» сафар ай гелген булан шоссагьат къыйынлыкълар гележек деп инанмакъ – ярайгъан зат тюгюл. Расулуллагьны ﷺ уьмметиндегилеге имансызлагъа ошамагъа тюшмей ва тюз де болмас. Не йимик буса да «яман вакътилер» болмай.

Бизин ишлерибиз бола: яман яда яхшы. Шолайлыкъ булан, яхшы ишлерибиз этилген вакъти – яхшы заман болур; яман ишлер этилген вакъти буса – яман заман. Шо саялы, сафар оьзге айлардан къалышмай ва гьамангъы вакъти йимик «яман» да тюгюл. Бусурман рузнаманы бу айына «балагьлы ва къайгъылы» деп ойлашмакъ – муна шо болур яман ва эрши. Гьар ким этмеге сюеген ишин шу айны ичинде тартынмай, къоркъмай этсин. Уьстевюне, къайдагъы шо айтдыкъуйтдуланы сан этмей, инанмай экенин исбат этмек учун, некъадар уьйленме де уьйленсин, ёлгъа да чыкъсын. Шолайлыкъ булан янгыз бир Аллагьдан ﷻ къоркъагъанын гёрсетер. Ялгъан ойланы ишлер булан инкар этмеге герек.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...