Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Не заманда да, не болса да сабурлукъ яхшы экени белгили ва кимге буса да айып этгенче, алгъасамаса къолай. Алгъасавлукъ – шайтандыр деп негьакъ айтылмай, неге тюгюл уллу балагьлагъа гелтирмеге бола.

Шо гьакъда йыракъ якъдагъы бир уьлкеде болгъан иш эсиме гелди. Пеленче улан яман хасиятларын къоюп, тюз ёлгъа тюшмеге сюе. Шолайлыкъ булан терс мердешлеринден айрыла, динге ювукъ бола ва ерли адатгъа гёре къаттыгюнлер килисагъа юрюмеге башлай. Шолай, килисадагъы вакътисинде ону телефону бек аваз булан зенг этип йибере. Ол улан шону тез-тез сёндюрмеге къараса да, оьзюне хыйлыланы къаравун бакъдыра, оланы ачувун гьис эте. Гьатта къатыны да оьпкелеп, огъар айып эте, намусуна тийдирип яман сёйлей.

Шондан сонг, динге багъып янгы абат этмеге башлагъан адам, эрши иш этегенмен деп узакъдан къыйнала, халкъдан уяла ва килисагъа бармагъа тартына. Ишден къайтагъан бир ахшам буса, ол кёп заман гирмей тургъан ички сатагъан кафеге гире ва бир пиво сатып ала. Шону къолуна тутгъанда да, этген ишине ойлаша туруп, хапарсыздан шишаны ерге тюшюрюп сындыра. Шоссагьат гелген къуллукъчу: «Ичинг бушмасын, биз бу шишаны ёкъ этербиз», – деп, жабардагъы гесеклени сибирип тайдыра, чачырагъан столун да къуру эте ва уьстевюне иржая туруп тегин башгъа пиво шиша узата. Улан бу гьалда оьзюн парахат сезе, абур этилгенин ва арада масъала тувмагъанын да гёре. Шондан сонг, эки де гьалны тенглешдиргенде, энниден тутуп бу улан къайсылай барагъан болар экен? Яхшылыкъгъа элтеген сокъмакъ тынч болмай, шону бирден-бир четим этмеге дагъыдан бек тюшмейдир.

Адамны оьзюне тартмакъ ва лайыкълы этмек учун аз чыдамлыкъ буса бола. Ким бар адашмайгъан, янгылыш этмейген? Барыбыз да хата йиберебиз, чатакъланабыз, тек сюрюнгенде йыгъылмай аякъда турмакъ учун айлана якъны кёмеги яда англаву сама болмаса ажайып къыйын. Бираз буса да йымышакъ юрекли болмакъ, адамны англама къарамакъ, намусгъа тиер сёз айтгъанча сабурлукъ этмек – хыйлы да пайда берер эди, аралыкъланы татувлу этер эди.

Оьзюбюзге айып этилсе бек ушутмайбыз, тек башгъалагъа айтма чы бирт де тартынмайбыз, башына къопдурабыз. Гёрмемиш болма ярайгъан гьалланы да байракъгъа чанчып юрюмеге газирбиз. Динибиз уьйретеген кюйде: «Оьзюнге этилгенни сюймейген затны башгъагъа да этме», – дегенни эсде сакъласакъ ва шогъар гёре юрюсек бола.

Азиз Мичигишев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ асгерин уьч бёлюкге бёле: мугьажирлени бёлюгю, оланы байрагъы Мусаб бин аль-Абдариге тапшурула; ансарлардан топлангъан авситлени бёлюгю, буланы байрагъы Усайд бин Худайргъа бериле; ансарлардан топлангъан хазражилени бёлюгю, буланы байрагъы...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Язывчуланы Союзу пагьмуланы излей

Жамиятны маданият яшаву адабиятдан билинедир: язывчулар, шаирлер айтгъан сёз халкъгъа етише, таъсир эте буса, адамлар ругь яшавдан айрылмагъан. Инсанны къылыкъларын яхшылашдырмакъ учун дин аслу роль ойнай, тек шогъар кёмекчи гьисапда инче саният, адабият да янаша геле. Масала, адабият адамны...