Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Айып этме алгъасамайыкъ

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Не заманда да, не болса да сабурлукъ яхшы экени белгили ва кимге буса да айып этгенче, алгъасамаса къолай. Алгъасавлукъ – шайтандыр деп негьакъ айтылмай, неге тюгюл уллу балагьлагъа гелтирмеге бола.

Шо гьакъда йыракъ якъдагъы бир уьлкеде болгъан иш эсиме гелди. Пеленче улан яман хасиятларын къоюп, тюз ёлгъа тюшмеге сюе. Шолайлыкъ булан терс мердешлеринден айрыла, динге ювукъ бола ва ерли адатгъа гёре къаттыгюнлер килисагъа юрюмеге башлай. Шолай, килисадагъы вакътисинде ону телефону бек аваз булан зенг этип йибере. Ол улан шону тез-тез сёндюрмеге къараса да, оьзюне хыйлыланы къаравун бакъдыра, оланы ачувун гьис эте. Гьатта къатыны да оьпкелеп, огъар айып эте, намусуна тийдирип яман сёйлей.

Шондан сонг, динге багъып янгы абат этмеге башлагъан адам, эрши иш этегенмен деп узакъдан къыйнала, халкъдан уяла ва килисагъа бармагъа тартына. Ишден къайтагъан бир ахшам буса, ол кёп заман гирмей тургъан ички сатагъан кафеге гире ва бир пиво сатып ала. Шону къолуна тутгъанда да, этген ишине ойлаша туруп, хапарсыздан шишаны ерге тюшюрюп сындыра. Шоссагьат гелген къуллукъчу: «Ичинг бушмасын, биз бу шишаны ёкъ этербиз», – деп, жабардагъы гесеклени сибирип тайдыра, чачырагъан столун да къуру эте ва уьстевюне иржая туруп тегин башгъа пиво шиша узата. Улан бу гьалда оьзюн парахат сезе, абур этилгенин ва арада масъала тувмагъанын да гёре. Шондан сонг, эки де гьалны тенглешдиргенде, энниден тутуп бу улан къайсылай барагъан болар экен? Яхшылыкъгъа элтеген сокъмакъ тынч болмай, шону бирден-бир четим этмеге дагъыдан бек тюшмейдир.

Адамны оьзюне тартмакъ ва лайыкълы этмек учун аз чыдамлыкъ буса бола. Ким бар адашмайгъан, янгылыш этмейген? Барыбыз да хата йиберебиз, чатакъланабыз, тек сюрюнгенде йыгъылмай аякъда турмакъ учун айлана якъны кёмеги яда англаву сама болмаса ажайып къыйын. Бираз буса да йымышакъ юрекли болмакъ, адамны англама къарамакъ, намусгъа тиер сёз айтгъанча сабурлукъ этмек – хыйлы да пайда берер эди, аралыкъланы татувлу этер эди.

Оьзюбюзге айып этилсе бек ушутмайбыз, тек башгъалагъа айтма чы бирт де тартынмайбыз, башына къопдурабыз. Гёрмемиш болма ярайгъан гьалланы да байракъгъа чанчып юрюмеге газирбиз. Динибиз уьйретеген кюйде: «Оьзюнге этилгенни сюймейген затны башгъагъа да этме», – дегенни эсде сакъласакъ ва шогъар гёре юрюсек бола.

Азиз Мичигишев

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не затгъа токъташмагъа борчлубуз?   Бары да пайхаммарлар исбайы сифатлар булан безендирилген, оланы ачыкъ яны да, ич яны да ва оланы сёзлери, ишлери яман ва айып ишлерден таза. Оланы адамларда болагъан аламатлары оьр...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ малы   Расулуллагь ﷺ сют ичмеге кёп сюе болгъан, айрокъда къойну сютюн. Ол савагъан къойну аты Гайса яда Гавса («янгур», «кёмек») болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Ан-Набъаа» («ахырына чыкъмакъ»,...