Гийинеген кююбюз нечикдир?

Гийинеген кююбюз нечикдир?

Гийинеген кююбюз нечикдир?

Ассаламу алейкум, аявлу охувчулар. Уьюгюзге яхшылыкъ болсун. Бугюн гётермеге сюеген масъала биревлеге онча агьамиятлы гёрюнмесе де, тек бусурманланы тыш гёрюнюшю бизин учун маъналы экенге гёре, иннемей турмагъа дурус болмас деп эсиме геле.

Ислам дин яшавну бары да янларын ёрукълашдыра болгъан сонг, иманы барланы опурагъы да, озокъда, бир-бир талаплагъа къыйышагъан болмагъа герек. Булай дегенде, аслу гьалда, къатын-гишини опурагъы гёз алгъа геле ва гьижап масъаланы гьакъында айтылажакъ деп ойлашасан.

Амма эргишилер де ёрукълу ва арив гёрюнюшлю болмагъа тийишли экени ялгъан тюгюл. Алда-нокъ айтмагъа герек, гьалиги заманда эргиши-къатынгиши деген англавлар иш этилип булгъан-магъа къарай. Ислам дин шолайлыкъны гери ура ва, белгили кюйде, эргишиге ошамагъа къаст къылагъан тиштайпа ва, олай да, къатынгишиге ошашлы эргиши – экиси де налатлана ва бек эр-ши ишлерден санала. Мунда англашылмайгъан зат ёкъдур деп эсиме геле. Эргишилени тыш яны кёп затны талап этмей.

Ону азында ябылмагъа герекли ерлери белгили, тек бютюн къаркъара опуракъны «ичинде» болса бирден-бир яхшы ва макътавгъа лайыкълы. Шону булан бирче, опуракъ таза болмагъа ге-рек ва бюрюш-чюрюш тюгюл. Нечик алай да, бусурман адамгъа къарагъанда, ону уьстю-бою арив, сукъланардай исбайы болмакъ яхшы деп санала. Амма гьалиги заманда, къайдагъы «мода-ны» артындан чабаман деп, бирбиревлер кюлкюлю гёрюне. Бир масхарада айтылагъан кюйде, клоунлар айлана якъгъа къарап, не гиегенни билмей къала, шонча да гьал алышынгъан.

Мисал учун, тамаша гёрюнсе де, йыртылгъан опуракъ гиймек арив деп санала. Биревлер безен-мек учун гьатта янгы шалбарыны тобукъларын къайчы булан гесип де «онгара». Ягъари, ал за-манларда тешилген опуракъны адамлр ямав салып кюйлей эди, гьали буса терсине эте. Бу дюнья тайышгъан деп нечик айтмассан?! Хыйлы йыллар алда америкалы бир жамият чалышыв-чу африкалы ярлыланы авур гьалына агьамият бакъдырмакъ учун, оланыки йимик тешик-тешик опуракъ гие ва гьар йыл бир гюн шолай парпача булан орамгъа чыгъа болгъан. Гёресен, авамлар масъаланы маънасын тюз англамай, терс мода чыгъарып къоя.

Эрши гёрюнеген затланы адамлар этмеге нече де амракъ болгъан экен. Бусурманлар оьзлени шолай юрютегенде бирден-бир жиргенчли, неге тюгюл таза ва исбайы гёрюнмеге герекни ор-нунда къайдагъы тиленчилер яда «бомжлар» йимик болмагъа къарай ва шону учун акъча да тё-лей. Гьар заман янгы-янгы опуракъ алмагъа болмасакъ да, таза ва итив урулгъан тыш гёрюнюш-ню сакъламагъа болабыз чы. Айтывгъа гёре, опуракъ булан къаршылай... Шо саялы ятлар бизге къарагъандокъ: «Бу чу бусурман адам болмагъа герек», – деген кюйде арив ва исбайы гийинмеге герекбиз.

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Уьчюнчю бёлюк. Элчилеге ва пайхаммарлагъа иман салмакъ. Аллагьны ﷻ элчилерине иътикъат нечик болма тарыкъ?   Аллагьны ﷻ элчилери барына мен, гертиден де, токъташаман. Аллагь ﷻ оланы сыйлы ва рагьму этип йиберген. Аллагь ﷻ оланы яхшы амаллар...


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...