Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Гьар инсанны аслу муратларыны бириси – жагьаннемге тюшмей сакъланмакъ. Сорав алынагъан гюн иманы бар адам учун шолайлыкъ уллу насип болур, неге десе жагьаннемден къутулмакъ – женнет агьлю болмакъ деген бола.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Гьар жан ажжалны татувун сезежек ва Къыямат гюн гьаригизге толу кюйде тийишли шабагъат берилежек. Ва жагьаннемни отундан арек этилип, женнетге гиргени уьстюнлюкге етгени болажакъ. Ер юзюндеги яшав буса – сукъланывдан гьавасланыв» («Аль-Имран» деген сура, 185-нчи аят).

Жагьаннемден сакъланмакъ учун иманы барланы нечик хасиятлары болмагъа герекни гьакъында Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гьадислеринде ачыкъ этген. Демек, шолай адамлар жагьаннемге бирт де гирмежек, неге десе жагьаннем учун Есибиз оланы гери ургъан.

Бир-бир иманы барлар жагьаннемге гирежек, тек гюнагьларындан чайылгъан сонг ондан чыгъажакъ. Биз мунда оланы гьакъында айтмайбыз. Макъалада айтылагъанлар жагьаннемге бирт де тюшмежек, неге тюгюл жагьаннемни оту олар учун гери урулгъан.

Жагьаннемге бирт де тюшмес:

1. Аллагьгъа ﷻ инангъан, Аллагьны ﷻ сюйген ва оьзюн Аллагь ﷻ шондан сакълагъан сонг дагъы имансызлыкъгъа къайтмагъа сюймейген гиши.

Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьч хасиятны еси жагьаннем учун гери урула: Аллагьгъа ﷻ инанагъан, Аллагьны ﷻ сюеген ва уьчюнчюсю – имансызлыкъгъа къайтгъанча отгъа тюшюп, ялламакъ ону учун аявлу» (имам Агьмат).

2. Борч ва сюннет намазланы даим къылагъан гиши.

Ханзаль бин Ар-Раби аль-Усайди етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан: «Заманында даим беш борч намазны къылагъан (герек кюйде намаз жувунуп ва бары да суждаланы, рукугьланы кютюп) ва шолайлыкъны Аллагьны ﷻ буйругъу деп къабул этеген адам жагьаннемни оту учун гери урула» (имам Агьмат).

Умм Гьабиба етишдирген кюйде, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Ким тюш намазны алдында дёрт ракаат ва шондан сонг да дёрт ракаат сюннет намаз къыла буса, жагьаннем учун гери урула» (Абу Давуд, Тирмизи, ан-Насаи).

3. Адамланы арасында юваш ва йымышакъ гиши.

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ айтып булай бар: «Гьар юваш, йымышакъ, тюз юрюйген ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (имам Агьмат, Ибн Гьиббан).

Олай да, Абдуллагь Ибн Масъуд Пайхаммарны ﷺ булай сёзлерин де етишдирген: «Жагьаннемни оту учун гери урулагъан адамны гьакъында айтайымы сизге? Гьар юваш, йымышакъ хасиятлы ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (Тирмизи, Ибн Гьиббан)

4. Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылайгъан адам.

Абу Гьурайра Пайхаммар ﷺ айтгъан булай сёзлени етишдире: «Эмчекден чыкъгъан сют ерине къайтмай туруп ва Есибизни къулу учун Аллагьны ﷻ ёлундагъы чанг да жагьаннемни оту да бир-бирине къыйышывсуз болмай туруп, Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылагъан адам жагьаннемге гирмес» (Тирмизи).

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар булай айтгъан болгъан: «Яратгъаныбыздан къоркъуп гёз яш тёкген Аллагьны ﷻ къулуна жагьаннемни оту тиймес, гьатта шо гёз яшны тамчысы жибинни башы чагъы да болуп, ону яягъына акъгъан буса» (Ибн Мажжагь)

5. Гьакъ юрекден: «Ля илягьа илля Ллагь», – деп айтгъан адам.

Магьмут ибн ар-Раби аль-Ансари етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан деп бар: «Гьакъ кюйде, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун: “Ля илягьа илля Ллагь”, – деп айтгъан адамны Аллагь ﷻ жагьаннемни оту учун гери уражакъ» (Бухари, Муслим).

Бизин бу яшавубуз сынав экенни ва Есибиз бизге чечмеге тюрлю-тюрлю масъалалар берегенни унутмагъа герекмейбиз. Гьар этген ишибиз, сёзюбюз, оюбуз ва гьатта гёз къаравубуз – Аллагь ﷻ сынамакъ учун гёрсетген ёлдагъы сапардан гезев.

Абдулла Магьамматов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Ухуд къазаватгъа гьазирленив   Бир йыл гетген сонг маккалылар дав этмеге онгарылагъаны тамам бола. Къурайшитлерден ва оланы янын тутгъан булар йимик бутпереслерден жыйылгъан асгерде давда ортакъчылыкъ этмеге гьазир уьч минг адам болгъан....


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Асгьабаланы асил вариси ва бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз оьзюнден алда болгъан халипа Сулейман ибн Абд уль-Маликни къабурундагъы хумну къолларындан силкип тайдырып битгинче де аякъ тюпдеги...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...