Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Гьар инсанны аслу муратларыны бириси – жагьаннемге тюшмей сакъланмакъ. Сорав алынагъан гюн иманы бар адам учун шолайлыкъ уллу насип болур, неге десе жагьаннемден къутулмакъ – женнет агьлю болмакъ деген бола.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Гьар жан ажжалны татувун сезежек ва Къыямат гюн гьаригизге толу кюйде тийишли шабагъат берилежек. Ва жагьаннемни отундан арек этилип, женнетге гиргени уьстюнлюкге етгени болажакъ. Ер юзюндеги яшав буса – сукъланывдан гьавасланыв» («Аль-Имран» деген сура, 185-нчи аят).

Жагьаннемден сакъланмакъ учун иманы барланы нечик хасиятлары болмагъа герекни гьакъында Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гьадислеринде ачыкъ этген. Демек, шолай адамлар жагьаннемге бирт де гирмежек, неге десе жагьаннем учун Есибиз оланы гери ургъан.

Бир-бир иманы барлар жагьаннемге гирежек, тек гюнагьларындан чайылгъан сонг ондан чыгъажакъ. Биз мунда оланы гьакъында айтмайбыз. Макъалада айтылагъанлар жагьаннемге бирт де тюшмежек, неге тюгюл жагьаннемни оту олар учун гери урулгъан.

Жагьаннемге бирт де тюшмес:

1. Аллагьгъа ﷻ инангъан, Аллагьны ﷻ сюйген ва оьзюн Аллагь ﷻ шондан сакълагъан сонг дагъы имансызлыкъгъа къайтмагъа сюймейген гиши.

Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьч хасиятны еси жагьаннем учун гери урула: Аллагьгъа ﷻ инанагъан, Аллагьны ﷻ сюеген ва уьчюнчюсю – имансызлыкъгъа къайтгъанча отгъа тюшюп, ялламакъ ону учун аявлу» (имам Агьмат).

2. Борч ва сюннет намазланы даим къылагъан гиши.

Ханзаль бин Ар-Раби аль-Усайди етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан: «Заманында даим беш борч намазны къылагъан (герек кюйде намаз жувунуп ва бары да суждаланы, рукугьланы кютюп) ва шолайлыкъны Аллагьны ﷻ буйругъу деп къабул этеген адам жагьаннемни оту учун гери урула» (имам Агьмат).

Умм Гьабиба етишдирген кюйде, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Ким тюш намазны алдында дёрт ракаат ва шондан сонг да дёрт ракаат сюннет намаз къыла буса, жагьаннем учун гери урула» (Абу Давуд, Тирмизи, ан-Насаи).

3. Адамланы арасында юваш ва йымышакъ гиши.

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ айтып булай бар: «Гьар юваш, йымышакъ, тюз юрюйген ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (имам Агьмат, Ибн Гьиббан).

Олай да, Абдуллагь Ибн Масъуд Пайхаммарны ﷺ булай сёзлерин де етишдирген: «Жагьаннемни оту учун гери урулагъан адамны гьакъында айтайымы сизге? Гьар юваш, йымышакъ хасиятлы ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (Тирмизи, Ибн Гьиббан)

4. Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылайгъан адам.

Абу Гьурайра Пайхаммар ﷺ айтгъан булай сёзлени етишдире: «Эмчекден чыкъгъан сют ерине къайтмай туруп ва Есибизни къулу учун Аллагьны ﷻ ёлундагъы чанг да жагьаннемни оту да бир-бирине къыйышывсуз болмай туруп, Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылагъан адам жагьаннемге гирмес» (Тирмизи).

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар булай айтгъан болгъан: «Яратгъаныбыздан къоркъуп гёз яш тёкген Аллагьны ﷻ къулуна жагьаннемни оту тиймес, гьатта шо гёз яшны тамчысы жибинни башы чагъы да болуп, ону яягъына акъгъан буса» (Ибн Мажжагь)

5. Гьакъ юрекден: «Ля илягьа илля Ллагь», – деп айтгъан адам.

Магьмут ибн ар-Раби аль-Ансари етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан деп бар: «Гьакъ кюйде, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун: “Ля илягьа илля Ллагь”, – деп айтгъан адамны Аллагь ﷻ жагьаннемни оту учун гери уражакъ» (Бухари, Муслим).

Бизин бу яшавубуз сынав экенни ва Есибиз бизге чечмеге тюрлю-тюрлю масъалалар берегенни унутмагъа герекмейбиз. Гьар этген ишибиз, сёзюбюз, оюбуз ва гьатта гёз къаравубуз – Аллагь ﷻ сынамакъ учун гёрсетген ёлдагъы сапардан гезев.

Абдулла Магьамматов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Амир ибн Абдуллагь

Имандан толгъан юрек   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Амир олай асгерчи эди, дав урушда оьзюн бек къоччакъ кюйде гёрсетеген, тек бирт де трофей булан аварасы болмайгъан. Ол шонча да игит кюйде дав эте, гьатта огъар тенг гелегенни де тапма къыйын, шону булан бирче ону...


Ораза айны нечик оьтгерсе яхшы

Рамазан ай бек сыйлы ай, динибизни рукнуларындан бириси. Рамазан ай гелмек булан Аллагьутаала женнетлени къапуларын ача, жагьаннемни къапуларын буса яба. Бизге енгил болсун учун шайтанланы, жинлени бугъавлай.   Рамазан ай Аллагьны ﷻ янындан йылда бир керен гелеген сыйлы къонакъдыр. Бизге...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

  (Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Тавратгъа сени нечик иътикъатынг болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Таврат – Аллагьны ﷻ китапларындандыр. Шариат агькамланы баян этмек учун, ону Калимуллагь Муса пайхаммаргъа тюшюрген.   Аллагь ﷻ Къуръанда булай...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...