Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Гьар инсанны аслу муратларыны бириси – жагьаннемге тюшмей сакъланмакъ. Сорав алынагъан гюн иманы бар адам учун шолайлыкъ уллу насип болур, неге десе жагьаннемден къутулмакъ – женнет агьлю болмакъ деген бола.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Гьар жан ажжалны татувун сезежек ва Къыямат гюн гьаригизге толу кюйде тийишли шабагъат берилежек. Ва жагьаннемни отундан арек этилип, женнетге гиргени уьстюнлюкге етгени болажакъ. Ер юзюндеги яшав буса – сукъланывдан гьавасланыв» («Аль-Имран» деген сура, 185-нчи аят).

Жагьаннемден сакъланмакъ учун иманы барланы нечик хасиятлары болмагъа герекни гьакъында Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гьадислеринде ачыкъ этген. Демек, шолай адамлар жагьаннемге бирт де гирмежек, неге десе жагьаннем учун Есибиз оланы гери ургъан.

Бир-бир иманы барлар жагьаннемге гирежек, тек гюнагьларындан чайылгъан сонг ондан чыгъажакъ. Биз мунда оланы гьакъында айтмайбыз. Макъалада айтылагъанлар жагьаннемге бирт де тюшмежек, неге тюгюл жагьаннемни оту олар учун гери урулгъан.

Жагьаннемге бирт де тюшмес:

1. Аллагьгъа ﷻ инангъан, Аллагьны ﷻ сюйген ва оьзюн Аллагь ﷻ шондан сакълагъан сонг дагъы имансызлыкъгъа къайтмагъа сюймейген гиши.

Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьч хасиятны еси жагьаннем учун гери урула: Аллагьгъа ﷻ инанагъан, Аллагьны ﷻ сюеген ва уьчюнчюсю – имансызлыкъгъа къайтгъанча отгъа тюшюп, ялламакъ ону учун аявлу» (имам Агьмат).

2. Борч ва сюннет намазланы даим къылагъан гиши.

Ханзаль бин Ар-Раби аль-Усайди етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан: «Заманында даим беш борч намазны къылагъан (герек кюйде намаз жувунуп ва бары да суждаланы, рукугьланы кютюп) ва шолайлыкъны Аллагьны ﷻ буйругъу деп къабул этеген адам жагьаннемни оту учун гери урула» (имам Агьмат).

Умм Гьабиба етишдирген кюйде, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Ким тюш намазны алдында дёрт ракаат ва шондан сонг да дёрт ракаат сюннет намаз къыла буса, жагьаннем учун гери урула» (Абу Давуд, Тирмизи, ан-Насаи).

3. Адамланы арасында юваш ва йымышакъ гиши.

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ айтып булай бар: «Гьар юваш, йымышакъ, тюз юрюйген ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (имам Агьмат, Ибн Гьиббан).

Олай да, Абдуллагь Ибн Масъуд Пайхаммарны ﷺ булай сёзлерин де етишдирген: «Жагьаннемни оту учун гери урулагъан адамны гьакъында айтайымы сизге? Гьар юваш, йымышакъ хасиятлы ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (Тирмизи, Ибн Гьиббан)

4. Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылайгъан адам.

Абу Гьурайра Пайхаммар ﷺ айтгъан булай сёзлени етишдире: «Эмчекден чыкъгъан сют ерине къайтмай туруп ва Есибизни къулу учун Аллагьны ﷻ ёлундагъы чанг да жагьаннемни оту да бир-бирине къыйышывсуз болмай туруп, Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылагъан адам жагьаннемге гирмес» (Тирмизи).

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар булай айтгъан болгъан: «Яратгъаныбыздан къоркъуп гёз яш тёкген Аллагьны ﷻ къулуна жагьаннемни оту тиймес, гьатта шо гёз яшны тамчысы жибинни башы чагъы да болуп, ону яягъына акъгъан буса» (Ибн Мажжагь)

5. Гьакъ юрекден: «Ля илягьа илля Ллагь», – деп айтгъан адам.

Магьмут ибн ар-Раби аль-Ансари етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан деп бар: «Гьакъ кюйде, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун: “Ля илягьа илля Ллагь”, – деп айтгъан адамны Аллагь ﷻ жагьаннемни оту учун гери уражакъ» (Бухари, Муслим).

Бизин бу яшавубуз сынав экенни ва Есибиз бизге чечмеге тюрлю-тюрлю масъалалар берегенни унутмагъа герекмейбиз. Гьар этген ишибиз, сёзюбюз, оюбуз ва гьатта гёз къаравубуз – Аллагь ﷻ сынамакъ учун гёрсетген ёлдагъы сапардан гезев.

Абдулла Магьамматов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Илмугъа элтеген ёл

Билим алывну ёлуна тюшген алимлер ва сыйлы адамлар, илмугъа агьамият бермекден къайры, оьзюн нечик тутма герекни де ахтаргъан, шону булан байлавлу эдеплени де аяп юрютген. Гьакъны билмеге белсенген муталим оьзюню насигьатчысына юваш кюйде таби болмагъа герек, авруйгъан гиши докторгъа инамлыкъ...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Женнет агьлю адамны гёрмеге сюегенлер бар буса, бугъар къарасын» (Абд уль-Малик ибн Мерван ).   Адамлар гиччирек гюплер булан йыракъдан гёрюнеген Каабаны айланасында жыйыла. Олар...