Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Жагьаннемге тюшмей къутулажакълар

Гьар инсанны аслу муратларыны бириси – жагьаннемге тюшмей сакъланмакъ. Сорав алынагъан гюн иманы бар адам учун шолайлыкъ уллу насип болур, неге десе жагьаннемден къутулмакъ – женнет агьлю болмакъ деген бола.

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда булай айта (маънасы): «Гьар жан ажжалны татувун сезежек ва Къыямат гюн гьаригизге толу кюйде тийишли шабагъат берилежек. Ва жагьаннемни отундан арек этилип, женнетге гиргени уьстюнлюкге етгени болажакъ. Ер юзюндеги яшав буса – сукъланывдан гьавасланыв» («Аль-Имран» деген сура, 185-нчи аят).

Жагьаннемден сакъланмакъ учун иманы барланы нечик хасиятлары болмагъа герекни гьакъында Мугьаммат Пайхаммар ﷺ гьадислеринде ачыкъ этген. Демек, шолай адамлар жагьаннемге бирт де гирмежек, неге десе жагьаннем учун Есибиз оланы гери ургъан.

Бир-бир иманы барлар жагьаннемге гирежек, тек гюнагьларындан чайылгъан сонг ондан чыгъажакъ. Биз мунда оланы гьакъында айтмайбыз. Макъалада айтылагъанлар жагьаннемге бирт де тюшмежек, неге тюгюл жагьаннемни оту олар учун гери урулгъан.

Жагьаннемге бирт де тюшмес:

1. Аллагьгъа ﷻ инангъан, Аллагьны ﷻ сюйген ва оьзюн Аллагь ﷻ шондан сакълагъан сонг дагъы имансызлыкъгъа къайтмагъа сюймейген гиши.

Анас ибн Малик етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьч хасиятны еси жагьаннем учун гери урула: Аллагьгъа ﷻ инанагъан, Аллагьны ﷻ сюеген ва уьчюнчюсю – имансызлыкъгъа къайтгъанча отгъа тюшюп, ялламакъ ону учун аявлу» (имам Агьмат).

2. Борч ва сюннет намазланы даим къылагъан гиши.

Ханзаль бин Ар-Раби аль-Усайди етишдирген кюйде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан: «Заманында даим беш борч намазны къылагъан (герек кюйде намаз жувунуп ва бары да суждаланы, рукугьланы кютюп) ва шолайлыкъны Аллагьны ﷻ буйругъу деп къабул этеген адам жагьаннемни оту учун гери урула» (имам Агьмат).

Умм Гьабиба етишдирген кюйде, Пайхаммарны ﷺ булай сёзлери сакълангъан: «Ким тюш намазны алдында дёрт ракаат ва шондан сонг да дёрт ракаат сюннет намаз къыла буса, жагьаннем учун гери урула» (Абу Давуд, Тирмизи, ан-Насаи).

3. Адамланы арасында юваш ва йымышакъ гиши.

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ айтып булай бар: «Гьар юваш, йымышакъ, тюз юрюйген ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (имам Агьмат, Ибн Гьиббан).

Олай да, Абдуллагь Ибн Масъуд Пайхаммарны ﷺ булай сёзлерин де етишдирген: «Жагьаннемни оту учун гери урулагъан адамны гьакъында айтайымы сизге? Гьар юваш, йымышакъ хасиятлы ва адамлагъа ювукъ гиши жагьаннем учун гери урула» (Тирмизи, Ибн Гьиббан)

4. Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылайгъан адам.

Абу Гьурайра Пайхаммар ﷺ айтгъан булай сёзлени етишдире: «Эмчекден чыкъгъан сют ерине къайтмай туруп ва Есибизни къулу учун Аллагьны ﷻ ёлундагъы чанг да жагьаннемни оту да бир-бирине къыйышывсуз болмай туруп, Аллагьдан ﷻ къоркъуп йылагъан адам жагьаннемге гирмес» (Тирмизи).

Абдуллагь Ибн Масъуд етишдирген кюйде, Пайхаммар булай айтгъан болгъан: «Яратгъаныбыздан къоркъуп гёз яш тёкген Аллагьны ﷻ къулуна жагьаннемни оту тиймес, гьатта шо гёз яшны тамчысы жибинни башы чагъы да болуп, ону яягъына акъгъан буса» (Ибн Мажжагь)

5. Гьакъ юрекден: «Ля илягьа илля Ллагь», – деп айтгъан адам.

Магьмут ибн ар-Раби аль-Ансари етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан деп бар: «Гьакъ кюйде, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъ учун: “Ля илягьа илля Ллагь”, – деп айтгъан адамны Аллагь ﷻ жагьаннемни оту учун гери уражакъ» (Бухари, Муслим).

Бизин бу яшавубуз сынав экенни ва Есибиз бизге чечмеге тюрлю-тюрлю масъалалар берегенни унутмагъа герекмейбиз. Гьар этген ишибиз, сёзюбюз, оюбуз ва гьатта гёз къаравубуз – Аллагь ﷻ сынамакъ учун гёрсетген ёлдагъы сапардан гезев.

Абдулла Магьамматов

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Пайхаммарны ﷺ асгьабалары: Урва ибн аз-Зубайр

«Алим болмагъа умут этемен»   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Эмчи (лекарь) сюек гесеген бычгъы ва докторлар къоллайгъан хас бичакъны къолуна тутгъанда, Урвагъа: «Мен гьисап этеген кюйде, биз сени чагъыр берип эсиртме герекбиз, неге десе шолай этсек, сагъа бу...


Сыйлы гюнлер булан савболлашабыз

Борч оразаны гюнлери битди. Бу сыйлы рамазан айда биз тутгъан оразаланы, къылгъан таравихлени, этген садагъаланы ва оьзге ибадатланы Яратгъаныбыз къабул этсин, йа Аллагь ﷻ.   Гертиден де, Есибиз бу сыйлы вакътилени, бизин иманларыбызны дагъыдан-дагъы артдырып, динибизни мугькам кюйде...


Бенто-тортну язывлар безендире

Арт вакътилерде гиччирек тортлар ажайып яйылгъан. Шоланы себепге гёре де, себепсиз де кёп савгъат этеген болгъан. Ювукъ адамын кепин гётермек учун да берелер.   Оюнчакъдай гёрюнеген бу арив татлиликни аслу башгъалыгъы – уьстюндеги асил языву. Шо язывну охуп, ону алгъан адам сююнмей...


Яман оьгейана болмас учун не этме тарыкъ?

Эр-къатын бирче яшавун таза кагъыздан башлайгъанда не аривдюр. Оланы арасында алда болгъан ишлер ва о-бу шекликлер ёкъ. Амма бир-бирде къысмат башгъача болма да бола. Демек, къошулгъан эр-къатынны мундан алда агьлю яшаву болгъан гезиклер де бола.   Эрини башгъа къатындан къалгъан яшлары...