Гьадис аль-Къудсийни Къуръандан не башгъалыгъы бар?

Гьадис аль-Къудсийни Къуръандан не башгъалыгъы бар?

Гьадис аль-Къудсийни Къуръандан не башгъалыгъы бар?

Къуръандан къайры Есибиз Аллагьны ﷻ каламы хас гьадислерде де сакълангъан. Шолагъа гьадис альКъудсий деп айтыла. Тёбенде Къуръанны ва гьадис аль-Къудсийни башгъалыкъларыны гьакъында айтыла.

1.Къуръан – маънасы, сёзлери, умуми тексти тувра Аллагьдан ﷻ геле, огъар Мугьаммат Пайхаммар ﷺ оьзюнден бир зат да къошмагъан. Гьадис аль-Къудсий буса – Аллагьны ﷻ каламын Пайхаммар ﷺ оьз сёзлери булан етишдирген.

2.Къуръан аятланы маънасын етишдирип айтмагъа ярамай, ону бар кююнде алышдырмай айта. Гьадис аль-Къудсийни буса маънасын етишдирип айтмагъа яратыла.

3.Къуръан – муъжизат, оьз дилбарлыгъы, маънасы ва тетиксизлиги булан Пайхаммаргъа ﷺ къаршы чыкъгъанланы гьайран эте. Гьадис аль-Къудсий буса, муъжизат тюгюл.

4.Къуръан аятлар, суралар, гьатта гьар гьарпы «мутаватир» деп айтылагъан шынжыр этилип биревден-биревге тапшурула гелген. Мутаватир – бир затны хыйлы адам тапшургъан демек бола, шолайлыкъ булан олар биригип ялгъан айтмакъдан таза. Гьадислерде буса шолай шынжыр болмакъ борч тюгюл, биревден-биревге айтылгъанлыкъ таманлыкъ эте.

5.Къуръан аятланы охув – ибадат санала. Гьадис альКъудсийни охугъанлыкъ ибадатгъа саналмай, гьатта шону учун шабагъат бола буса да.

6.Къуръан аятлар Пайхаммаргъа ﷺ тёлюнде яда Жабрайыл u малайикден таба тюшюрюлген. Гьадис аль-Къудсий буса, яшыртгъын вагьйу яда юрегине сингдирмек (аль-Ильгьам) булан гелген Пайхаммаргъа.

7.Къуръангъа тиймек учун инсан толу кюйде таза (гъусул-киринив) ва намаз жувунгъан гьалында болмагъа герек. Сыйлы Китапны къолуна алмай гёнгюнден охумакъ учун буса, гъусл кирингенлик таманлыкъ эте. Гьадис альКъудсийни охумакъ учун намаз жувунгъанлыкъ борч саналмай.

ШАМИЛ МУСАЕВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Забургъа (Псалтирь) иътикъатынг нечик болма тарыкъ?   Мен токъташаман, гертиден де, Забур китап, Аллагьны ﷻ сыйлы китапларыны бириси, Аллагь ﷻ ону Оьзюню пайхаммары Давутгъа йиберген. Сыйлы болгъан Къуръан каламында Аллагь ﷻ булай айта: «Ва...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Анварны музейи – яратывчулукъну очагъы

Кёплер биледир Магьачкъалада уллу шаирибиз Анвар Гьажиевни атындагъы музей барны. Къумукъ поэзияны классиги, Дагъыстанны халкъ шаири яшагъан уьй, яратгъан ери аявлап жыйылгъан ва къаравчулар учун сав йыл ачылгъан. Мунда шаир яшагъан кюй сакълангъан, ол къоллагъан савутлар, алатлар, китаплар, огъар...