Гьадис аль-Къудсийни Къуръандан не башгъалыгъы бар?
Гьадис аль-Къудсийни Къуръандан не башгъалыгъы бар?
Къуръандан къайры Есибиз Аллагьны ﷻ каламы хас гьадислерде де сакълангъан. Шолагъа гьадис альКъудсий деп айтыла. Тёбенде Къуръанны ва гьадис аль-Къудсийни башгъалыкъларыны гьакъында айтыла.
1.Къуръан – маънасы, сёзлери, умуми тексти тувра Аллагьдан ﷻ геле, огъар Мугьаммат Пайхаммар ﷺ оьзюнден бир зат да къошмагъан. Гьадис аль-Къудсий буса – Аллагьны ﷻ каламын Пайхаммар ﷺ оьз сёзлери булан етишдирген.
2.Къуръан аятланы маънасын етишдирип айтмагъа ярамай, ону бар кююнде алышдырмай айта. Гьадис аль-Къудсийни буса маънасын етишдирип айтмагъа яратыла.
3.Къуръан – муъжизат, оьз дилбарлыгъы, маънасы ва тетиксизлиги булан Пайхаммаргъа ﷺ къаршы чыкъгъанланы гьайран эте. Гьадис аль-Къудсий буса, муъжизат тюгюл.
4.Къуръан аятлар, суралар, гьатта гьар гьарпы «мутаватир» деп айтылагъан шынжыр этилип биревден-биревге тапшурула гелген. Мутаватир – бир затны хыйлы адам тапшургъан демек бола, шолайлыкъ булан олар биригип ялгъан айтмакъдан таза. Гьадислерде буса шолай шынжыр болмакъ борч тюгюл, биревден-биревге айтылгъанлыкъ таманлыкъ эте.
5.Къуръан аятланы охув – ибадат санала. Гьадис альКъудсийни охугъанлыкъ ибадатгъа саналмай, гьатта шону учун шабагъат бола буса да.
6.Къуръан аятлар Пайхаммаргъа ﷺ тёлюнде яда Жабрайыл u малайикден таба тюшюрюлген. Гьадис аль-Къудсий буса, яшыртгъын вагьйу яда юрегине сингдирмек (аль-Ильгьам) булан гелген Пайхаммаргъа.
7.Къуръангъа тиймек учун инсан толу кюйде таза (гъусул-киринив) ва намаз жувунгъан гьалында болмагъа герек. Сыйлы Китапны къолуна алмай гёнгюнден охумакъ учун буса, гъусл кирингенлик таманлыкъ эте. Гьадис альКъудсийни охумакъ учун намаз жувунгъанлыкъ борч саналмай.
ШАМИЛ МУСАЕВ