Пайхаммарыбызны ﷺ сыйлылыгъы

Пайхаммарыбызны ﷺ сыйлылыгъы

Пайхаммарыбызны ﷺ сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Раби уль-аввал ай бизин сыйлы Пайхаммарыбыз ﷺ тувгъан ай. Бу айны ичинде алдан берли кёп мавлетлер охула, Пайхаммарны ﷺ яшав гьалындан айтыла, ону арив къылыкълары эсгериле. Бизге де Аллагь ﷻ Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында охуп, ону яшавун билип, огъар ювукъ болмагъа кёмек этсин. Неге тюгюл де, Аллагь ﷻ оьзюн уьлгю этип тутсун, оьзюне табиъ болсун ва сюйсюн деп бизге буюргъан адам – Пайхаммарыбыздыр ﷺ .

Есибиз Аллагь ﷻ Къуръанда кёп ерлерде бизге билдире, огъар табиъ болгъан адам насипли адам экенни, олай адам уллу уьстюнлюкге етишген экенни. Болмаймы дагъы, ол чу бары да пайхаммарланы бийи, мюгьюрю (печать), бары да пайхаммарлардан Аллагь ﷻ сёз алгъан, эгер де ону заманында бизин Пайхаммар ﷺ йиберилсе, огъар иман да салып, табиъ болажакъгъа. Шолайлыкъ булан, Пайхаммаргъа ﷺ инанып, ону сююп, абурлап-сыйлап асгьабалар нечик уллу даражалагъа етишген! Огъар инанып ва кёмек этип тюгюлмю асгьабаланы бирлерине Аллагь ﷻ олагъа сав заманында разилигин билдирип, женнет булан сююндюргени.

Аллагьу таала бизге де шолай насип берсин. Къардашларым, мен бугюн эсгермеге сюемен, Аллагьу таала Пайхаммарны ﷺ гьюрмети учун, ону арагъа салып, ону гьюрмети булан Оьзюне тилеген заманда, нечик оланы дуаларына жавап берип, адамланы муратларына етишдиргенни гьакъында. Ондан биз англайбыз Аллагь ﷻ Оьзюню сыйлы Пайхаммарын ﷺ нечик сюе экенин ва Аллагь ﷻ янында ону даражасын ва сыйлылыгъын. Бу гьакъда Къуръанда кёп аятлар бар. Пайхаммарыбыз ﷺ тувгъанча биринчилей атабыз Адам пайхаммар u Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьюрмети булан Аллагьдан ﷻ тилеген болгъан. Пайхаммарыбыз ﷺ о гьакъда булай айта: «Адам u хата ишни этген заманда: «Гьей Есим Аллагь ﷻ , мен Сагъа тилеймен менден Мугьамматны гьюрмети учун гечмекни», – деп айтгъан.

О заман Аллагь ﷻ : «Гьей, Адам u, сен Мугьамматны ﷺ нечик билдинг? Мен ону гьали де яратмагъанман чы», – деп сорай. Адам пайхаммар u: «Гьей, Есим, Сен мени яратып, магъа жан салгъан заманда, мен башымны гётердим ва аршны багъаналарында «Ля илягьа илляллагь, Мугьаммат расулуллагь», – деп язылып гёрдюм. О заман мен билдим, Сен Оьзюнгню атынг булан лап да Сен кёп сюеген адамны атын тюгюл язмажакъ экенин. Шо саялы, ону гьюрмети булан Сагъа тиледим», – деп жавап бере. О заман Есибиз Аллагь ﷻ : «Сен тюз айтасан, гьей, Адам u! Ол, гертиден де, Мен яратгъан махлукъатны арасында лап да Мен кёп сюегени, сен ону гьюрмети булан тилеген заманда, Мен сени гечдим ва Мугьаммат ﷺ болмагъан буса Мен сени яратмас эдим», – деген (Гьаким, Байгьакъи, Табарани, Суюти, Къасталани, Субки, Зуркъани). Къарагъыз, къардашларым, Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ Пайхаммарны ﷺ гьюрмети учун атабыз Адамны u дуасын нечик къабул этген!

Усман ибн Гьунайф дейген асгьаба булай хабарлай: «Бир гезик Пайхаммар ﷺ булан олтуруп турагъан заманда, пеленче сокъур гиши гелип, гёзлери гёрмейгенлигине Пайхаммаргъа ﷺ кантыллады. Пайхаммар ﷺ да бугъар сабурлукъ эт деди. Бу гиши, къуллукъларына юрютеген адам ёкъ саялы, бек къыйын болагъанны айтды. О заман Пайхаммар ﷺ бугъар: «Сен намаз жувунагъан ерге де барып, намаз да жувунуп, эки ракаат намаз да къылып, сонг шу дуаны: «Гьей, Аллагьым ﷻ , мен Сагъа тилеймен Сени Пайхаммарынг Мугьаммат ﷺ булан, оьзю де рагьмулу Пайхаммар ﷺ болгъан, гьей Мугьаммат ﷺ , гертиден де мен тилеймен Сени гьюрметинг булан мени Есиме шу мени гьажатымны, тилевюмню кютсюн деп. Гьей, Аллагьым ﷻ , шону гьюрмети булан шу мен этген дуамны къабул этип ал», – деп айт деди».

Пайхаммр ﷺ шулай дуа эт деп буюра. Сонг Усман хабарын узата: «Воллагьи, биз де шо ердедик ва шо адам гетип, кёп де къалмай гёзлери гёреген болуп гелди» (Тирмизи, Абу Давуд, Насаи, Байгьакъи, Табарани, Гьаким). Къардашларым! Бу уллу аламат, сокъур адамны Аллагьу таала гёреген этген Оьзюне Пайхаммарыны ﷺ гьюрмети булан тилеген заманда. Гёресиз, Аллагьны ﷻ рагьмусун, Аллагьны ﷻ бизин Пайхаммаргъа бакъгъан сюювюн ва дуа этмекни берекетин. Ибн Аббас Пайхаммардан ﷺ эшитгенин булай етишдире: «Аллагьу таала Иса пайхаммаргъа u: «Гьей, Иса u, сен Мугьамматгъа ﷺ иман сал ва сени уьмметингден огъар ёлукъгъанлагъа да буюр огъар иман салсын деп.

Мугьаммат ﷺ болмагъан буса мен Адамны u яратмас эдим, Мугьаммат ﷺ болмагъан буса женнетни ва жагьаннемни де яратмас эдим. Мен Аршны сувну уьстюнде яратдым ва о тербенеди, сонг огъар «Ля илягьа илляллагь, Мугьаммат расулуллагь» деп язгъанда, о токъташды» (Гьаким). Есибиз Аллагь ﷻ бизге хыйлы ниъматлар берген ва шолардан пайдаланагъан кюйге де уьйретген. Булай ва оьзге яхшылыкъланы къоллайыкъ, берекетли болайыкъ.

АРСЛАНАЛИ-ГЬАЖИ МОЛЛАЕВ,

ЯХСАЙ ЮРТНУ ИМАМЫ

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Байрам шатлыкъда оьтсюн!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьутаала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.   Бу – бек сыйлы...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...