Мен намазгъа гелген кюй

Мен намазгъа гелген кюй

Мен намазгъа гелген кюй

Охувчулагъа пайда болар деген умут булан, намазгъа гелген кююмню гьакъында язмагъа сюйдюм. Нечакъы яман тийсе де, намаз къылагъаным он йылдан кёп болмай, магъа буса элли йыл битме аз къалгъан. Мен гьисап этеген кюйде, булай болгъанлыкъда айып янгыз менде тюгюл, айланамдагъы адамлар да шогъар жаваплы.

Яш йылларымны лап илиякълы эсге алывларым улланам ва уллатам намаз къылагъан кюй булан байлавлу. Олар гьар гюн эртен башлап, геч болгъанча ибадат булан заманын йибере эди. О заманларда дин, гьали йимик эркин тюгюл эди, тек къардашларым намаз къылывун къоймай юрютген.

Биз, яшлар, оланы къырыйындан таймай, олар этегенни эте эдик. Амма мен гьали де англамайман, неге уллулар бизин о заман намаз къылмагъа уьйретмеди, динге ювукъ этмеди. Тилевлерибизге сесленив ёкъ кюйде иннемей башгъа янгъа буруп къоя эди. Улланам юхлатма ятдырагъан бир гезик чи дуа, алгъыш ва не буса да уьйретмеге тилегенде, ол магъа ана тилимде (къумукъча) чалынагъан тилек сёзлер такрарлап айтды. Шо сёзлер эсимден гьали де таймагъан.

Шо гюнню мен исси гьислер булан эсиме гелтиремен. Иманы бар адам билмеге герекли затлагъа яшлайын бизин уьйретмегени яман тие, хатирибизни къалдыра. Эсибиз гючлю о заманларда айтылагъан затланы тез алар эдик. Аслусу – билмеге амракъ эдик! Яш вакътимде: «Гьей, Аллагь ﷻ!» – деп кёп айтагъаным эсимде. Шо сёзлерден сонг жанымны парахат гьислер къуршай эди…

Уллу бола туруп, намаз къылмагъа тарыкъ экенге бек тюшюнеген болдум, тек уьйретеген адам табылмады. Яш вакътисинде намаздан къуру къалгъан уллулагъа гьали уьйренмеге къыйын. Амма бажарылмас масъала чы тюгюл. Къаркъара ва ругь учун тарыкълы шо. Гьакъ юрекден инанмакъ – Ислам динни кюрчюсю, тек этилеген ишлер булан шо белгиленмесе, ичинде иман ёкъ деп санама ярай. Ишлер иманны белгиси, ишлени лап агьамиятлысы буса – намаз къылыв.

Намаз къылып болагъаным саялы, шу гюнлеримден сююнемен, оьзюмню насипли гёремен, бусурманны хыйлы борчларын билемен ва шолагъа гёре яшамагъа къаст этемен. Яшавда шолайлыкъ магъа бек кёмек эте. Намаз къыламан ва Есим мени къоймасгъа инанман. Яшав айланып, бир мюгьлетде эримни ва малымны тас этдим. Юрегим бошап къалды ва башыма къопгъан къыйынлыкълар битмес деп ойлаша эдим. Амма, мен бирден-бир жагь кюйде, шу гьалымдан бетери болмасын деп Яратгъанымдан тилеме башладым. Озокъда, авур гьалда эдим. Аччылыкъны татувун да сездим. Буса да, ювукъ адамларым ва яшларым янымдан таймады ва шо гюнлерден нечик де къутулмагъа бодум. Шо гьалны тергевюню тюбюнде сакълайгъан Есим де бар эди, рагьмусун яягъан…

Бугюн намаз къыламан ва шону булан юрегим парахат. Авлетлерим де намаз къыла ва кёп затгъа уьйрете мени. Биз бир-бирибизге шо якъдан кёмек этебиз, намаз къылмагъа герекни эсге салабыз. Ибадат адамны насипли этегенни гёрсетмеге къарайман олагъа, эгер Аллагьгъа ﷻ къуллукъ этив таза юрекден этиле буса, бу насипликни дазусу да ёкъ.

Намаз къылмагъа башлагъан гюнюм эсден таймай. Агьлюмден яшынып, башлап кагъызгъа къарап уьйрене эдим. Сонг бир гезик мени намаз къылып гёргенде олар тамаша болду ва бек сююндю. Айрокъда эрим айрыча гьюрметли къарайгъан болду. Бара-бара уялывум тайды ва дурус ёлда экеним юрекге рагьатлыкъ берди.

Шо саялы, аявлу охувчулар, намаз къылма башламагъа бирт де геч тюгюл, тек артгъа салып, созмагъа да тюшмей. Шу дюньяда нечакъы заман туражагъыбыз белгисиз бизге, заман етишмей къалмакъ бар. Гьали де намаз къылмагъа башламагъанлагъа тез-тез Есибизге бакъмагъа, намазлыкъны уьстюне турмагъа чакъыраман. Гёрерсиз, юрекни къуршажакъ рагьатлыкъны ва насипни.

Атия Аджиева

2026-09-01 (Раби уль-аввал 1448 г) №9.


Тиштайпалар бош заманын йибереген кюйлер

Гьар къатынгиши де яхшылыкъ гелтиреген ва жагьлыгъын артдырагъан билимге ес болма сюедир. Бош заманын пайдалы кюйде йиберме бажарагъан тиштайпа оьз пагьмусун арагъа чыгъарма да, къазанмагъа да бола. Биревлер не булан машгъул болмакъны биле, башгъалар не этейим деп токъташып битмеген. Хасиятына ва...


«Кепли китапны» айланасында кавлу лакъыр

Къумукъ тилде китап чыгъагъанда шат болабыз, айрокъда проза буса, неге тюгюл шиърулар аз-кёп буса да заманда бир чыгъа, тек ана тилибиздеги проза нече де аз. Пагьмулу журналист ва язывчу Рашит Гьарунов язгъан «Кепли китап» деген асарны охугъан адам ушатмай къалмасгъа мен бек инанаман. Гертиден де,...


«Кепли китапны» бетлеринден

«Бу чу сени йырынг»   Йырчы Къазакъ – къумукъ поэзияны классиги, биринчи ердеги ва лап пагьмулу шаирибиз деп негьакъ айтылмайдыр. Ол оьзю буса: «Бир йырлагъан йырымны къайтарып йырлайман десем, башгъалатып къояман яда янгы йыр чыгъарып къояман», – дей...


Иммунитетни гьайын этебиз

Тиштайпалагъа исси вакътидеги ёравлар   Йылны яз айлары – исси гюнлери, исси гьавасы ва гьар тюрлю емишлерден толгъан леззет алагъан тамаша вакъти. Амма бу заманда къаркъарабыз бир-бир яман ишлеге де къаршы болма бола. Демек чакъны яллав гюнлеринде гючюбюз тая, осал болабыз, этеген...


Насипни гёлеми

Арт вакътилерде адамлар къайдан да, гьатта интернетден де кёп зат сатып алагъан болгъан. Кёплер тарыкъ тюгюл затгъа ес болса да, алгъанындан ажайып сююне.   Алгъанындан сююнмек – гьар кимге де танывлу гьисдир, тек шо сююнювню даражасы бир йимик тюгюл: биревлер гьатдан озуп йибере,...