Яшыртгъын этилеген яхшылыкъ
Яшыртгъын этилеген яхшылыкъ
Гьакъ юреклик – яхшылыкъгъа, рагьмулукъгъа гелтире! Шо болмаса, этген ишлерибизде пайда болмас.
Адамны яшаву этген ишлерден ясалгъан, гьатта инсан оьзю де ишлерине гёре бола. Эгер ону ишлери яхшы буса, шолайлыкъ ону инсаплыгъын, тазалыгъын гёрсете, амма ишлери яман буса, инсан даражалыгъын тас эте.
Этилген ишлени яхшысын-яманын нечик айыра? Яхшы ишлер – шону этген адам учун да, айланадагъылар учун да яхшылыкъ гелтире, яманлары буса – аччылыкъ, бузукълукъ болдура. Амма шону булан бирче яхшы ишлер де эки тюрлю бола: таза юрекден этилгенлери ва гёземелик учун этилгенлери.
Мисал учун, пеленче адам яхшы иш этген. Амма ону мурады оьзюню гьакъында адамлар яхшы айтмакъ болгъан. Шолай этилген яхшы ишни къыйматлыгъы болмай, неге десе этилген гьар ишни багьасы – гьакъ юрекликде. Шо саялы Есибиз янгыз таза юрекден, Ону разилигин къазанмакъ учун этилген ишлени къабул эте.
Шолайлыкъ булан, не йимик буса да иш эте бусакъ, инг башлап дурус негет тутмагъа тарыкъ. Шо да – Яратгъаныбызны разилиги учун болмагъа герек. Гьакъ кюйде, бары да гюч ва къуват янгыз бир Аллагьдан ﷻ геле ва Ону пурманы болмаса, бир зат да этилмей, болмай.
Шо саялы бизге бары да ишлерде гьакъ юреклик берсин деп Есибизден даим тилемеге герекбиз. Дурус негет къыйматлы ишни, бош ишден айыра. Бош иш – гьакъ юрексиз этиле, дурус иш буса – гьакъ юрекден геле. Не иш башлай бусакъ да, негетибизни тюзлемеге герекбиз. Дагъы ёгъесе бизге ондан яхшылыкъ болмас.
Адамланы арасында чомарт болуп гёрюнмеге сюйсек ва тав чакъы алтын оьлешсек де, Аллагьны ﷻ алдында шо – бош зат. Амма таза юрекден, Аллагь ﷻ учун деп негет тутуп, ярты кабахурма оьлешсек, шо иш оьр даражалы болажакъ ва Яратгъаныбыз Оьз чомартлыгъына гёре шогъар болагъан шабагъатын хыйлыгъа артдырмагъа бола. Шо саялы, таза юреклик, гьакълыкъ ажайып агьамиятлы.
Мунда таза яшагъан ата-бабаларыбызны бир-нече уьлгюсюн гелтирмеге сюемен, балики шондан бизге пайда ва берекет болур.
Бырын заманларда Осман халифат дюньяны яртысын елеген вакътиде бай адамлар простой опуракъ да гийип, базарлагъа чыгъа болгъан. Онда олар сатыв этегенлеге борчлу адамланы сиягьларын гёрсетмеге тилей. Шо тептерлердеги амалсыз яшайгъан ва заманында борчун тёлеп болмайгъанлар саялы шо байлар гьагъын берип, борчун ёкъ эте. «Аллагь ﷻ къабул этсин», – деп айтып, шо мадарлы адамлар ким экенин билдирмей астаракъ гете болгъан. Булайлыкъ рамазан айда айрокъда кёп этиле, неге тюгюл бу сыйлы айда этилген рагьмулу иш учун Есибиз айрыча шабагъатлай. Аслусу – борчу барлар да, сатыв этегенлер де, борчланы тёлеп тайдырагъанлар да бир-бирин танымай болгъан. Муна шулайлыкъ адамланы юрегиндеги тазалыкъ нечик даражада болгъанны гёрсете. Олар пакъырлар учун ажайып уллу къуллукъ этип, оьзлени атын да билдирмей болгъан. Бай адамлар этеген ишин янгыз бир Аллагь ﷻ учун эте болгъан, оланы яхшы ишлери гьакъда адамлар биле турмаса да ярай.
Шолайлыкъ булан, гьакъ юреклик этилеген ишлерибизни жаны, оьзеги, неге десе гьакъ юрексиз этилсе, оланы къыйматлыгъы тас бола, гьатта олар лап бийик тав чакъы уллу буса да.
Пайхаммарны ﷺ наслусу Зайнулабидин Али ибн аль-Гьусейн гьакъда кёплер ол къызгъанч адам деп айта болгъан, неге десе байлыгъындан пакъырлагъа садагъа этмей болгъан. Амма ол оьлген сонг белгили болгъан кюйде, бу адам Мадина шагьарда яшайгъан юз пакъыр агьлюню гьайын этип тургъан. Булайлыкъдан англашылагъан кюйде, Зайнулабидин Али ибн аль-Гьусейн таза юрекли адам болгъан, ол янгыз Аллагьны ﷻ разилиги учун эте болгъан яхшылыгъын. Оьзюне айтылагъан эрши сёзлеге де къарамайлы ва шо айтды-къуйтдуну тынч кюйде гери урмагъа имканлыгъы бар туруп, ол иннемей, Яратгъаныбыз учун чалыша болгъан ва шабагъатын оьр даражада сакъламагъа бажаргъан.
