Гюнчюлюк гьислер бийлегенде, оьз-оьзюнге нечик кёмек этмеге бола?

Гюнчюлюк гьислер бийлегенде, оьз-оьзюнге нечик кёмек этмеге бола?

Гюнчюлюк гьислер бийлегенде, оьз-оьзюнге нечик кёмек этмеге бола?

Гьалиги дюньяда инсан, ёлун тас этген ёлавчу йимик, ону гьар янгъа тарта ва о-бу яхшылыкълар булан алдатмагъа къарай. Ачувгъа йимик, айланадагъы адамлар да, оьзлер нечик арив яшайгъанын гёрсетмеге белсенген, дюньядан леззет алагъаны булан макътана (гьакъыкъатда оланы кёплери осал яшай ва шу деп айтмагъа чакъы заты да ёкъ).

 

Яхшылыкъ деп гёрюнеген ниъматланы аслу яны ялгъан болуп чыгъа. Адамлар «арив» яшайгъан болуп гёрюне, шолайлыкъ гьакъыкъатгъа къыйышмай буса да. Шулай гьалда инсан гюнчюлюк гьислерин енгип болмай къала.

Булай гезикде инг башлап адам оьз-оьзюне кёмек этип болмагъа тарыкъ. Башгъа адамны яшаву тюзелгенни, бары да заты онгайлы экенни гёргенде, инсанны юрегинде билмейли гюнчюлюк тувмагъа бола. Шо мюгьлетде ол шоссагьат сесленмеге ва бу бузукъ гьисни ёкъ этмеге тарыкъ. Муна бу болур оьз-оьзюне этген биринчи кёмеги. Шолай этмеге бажаргъан инсан гюнчюлюкню агъусундан сакъланыр ва билмейли биревню гюллеген гьислери басылып, къоркъунчлугъун тас этер.

Амма гюнчюлюк – шолай гьисдир, ондан къутулмагъа бек къыйын. Айрокъда айлана якъда бары да зат тюзевлю-онглу гёрюнюп, соцсетлерде арив яшавну гёрсетеген суратлар мунаман деп гёзюнгню ичине гирип бара буса.

Эгер адам башгъагъа къарап, гюллеген саялы, ондагъы яхшылыкълар ёкъ болсун деген жиргенч ойларындан къутулмагъа болса, оьзюнде де шолай ниъматлар ёкъ деген ачувлу гьислеринден юрегин тазаламагъа болур. Мунда да оьз-оьзюне этген биринчи кёмеги агьамиятлы болур.

Эгер инсан юрегинде тувгъан гюнчюлюк гьислени басылтып, къыргъа чыкъмагъа къоймаса (гьатта шолардан бютюнлей къутулмаса да), толу уьстюнлюкге етишмесе де, шо да ону учун уллу яхшылыкъ. Юреги булан ол адам кимесе биревню гюллей, тек яман иш этмекден сакъланмагъа бажара. Шолай буса, гюнчюлюк гьислени заралы кёп тюгюл ва бираз къаст къылса, юрекни шондан тазаламагъа бола. Шо бек агьамиятлы!

Амма инсан шо эрши хасиятындан айрылмагъа бирт де сюймей ва заманда бир юреги гюнчюлюкге ачыла, уьстевюне шолайлыкъда яманлыкъ гёрмей буса, гюллейгенде пелен гиши ниъматындан къуру къалгъанны сюе буса, шолай гезиклерде биринчи кёмекден пайда болмас.

Шолай гюнчю адамны гьалы бек къоркъунчлу, огъар оьз-оьзюн толу кюйде ахтармагъа ва лап яхшы эмчилени кёмеги булан оьзюн сав этмеге тарыкъ. «Авруву» оьрчюп йибергенче ва гьалы бузулуп дам-дагъыры чыкъгъанча, ол сав этив булан алгъасама герек.

Амма бу да гюнчюлюкню лап бетер даражасы тюгюл. Ондан да яманы – адам башгъа инсанны яхшылыкълары ёкъ болгъанны сюймекден къайры, шону учун бир-тюрлю ишлер эте буса. Гьакъ кюйде, бу бек къоркъунчлу гьал, шолайлыкдан гьар ким де йыракъгъа къачмагъа тарыкъ.

Эгер инсан, гюнчюлюк оьзюне текаран пайда бермейгенни, ондан янгыз зарал болагъанны англаса, кёбюсю гезикде – уллу къыйынлыкъ гелтирегенни билсе, ол гюнчюлюк гьислени ювукъ гелме де къоймас. Гьатта билмейли де юрекде шо гьис тувмакъдан бек сакъланыр.

Амма кёплер шолайлыкъны англамай, бирлер буса, гьатта англама да сюймей. Натижада хыйлы халкъ бу яман хасиятны тюбюне тюше.

Шо саялы, ичибизде гюнчюлюк тувдуртмагъа болагъан ишлерден бек ариде турмагъа герек. Айрокъда арив яшайгъан адамланы яшавуна гёз къаратмагъа, оланы гюллемеге тарыкъ тюгюл. Гертиден де, гьалиги заманда олайлар кёп бар. «Талайлылар» сав дюньяны айланып чыгъалар, арив-арив курортларда ял ала, багьалы тюкенлерден чыкъмай, ресторанларда ашай, янгы-янгы машинлени гьайдай. Оланы яшавуна къарап, биревлер сукълана, оланы гюллей.

Гёзлени шолай «татли» яшайгъанлагъа къаратмай, гюнчюлюкден сакълансакъ, оьз-оьзюбюзге биринчи кёмек этгендей болур. Адамлар гележекде бай яшамакъ учун, бугюнгю яшавунда хыйлы затлардан къуру къалма рази, гьатта шолай турмагъа къыйын буса да. Шо саялы бу масъалада да бираз чыдамагъа ярай.

Лап шо кюйде гюнчюлюк гьислер тувдуртмагъа болагъан ишлеге гёз къаратмай сакъ турмагъа да ярай. О-бу гьислеге, ойлагъа юреги авагъаны инсанны битими. Гюнчюлюк гери урулагъан иш этдирегени де белгили.

Гьар адам юрегин оьр къылыкълы ишлерден ва яхшылыкълардан безендирмеге ва яман негетлерден, эрши хасиятлардан, айрокъда гюнчюлюкден, тазаланмагъа герек. Башгъасы аз йимик, гюнчлюкню маънасы – Есибиз берген ниъматлагъа разисизлик билдиреген йимик бола.

 

Нурмагьаммат Изудинов

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Сыйлы рамазан геливю булан къутлав

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашларым ва къызардашларым! Кёп миллетли ва кёп динли Россия ватандашлары! Гьакъ юрекден ва шат кюйде етишип гелген оразаны айы, Къуръанны, рагьмуну ва гечивню айы – сыйлы рамазан ай булан къутлайман сизин. Оьз къулларына...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ ашгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Аль-Авсат» деген китабында имам ат-Табарани булай яза: «Расулуллагь ﷺ лап сюеген аш – уьстюнде кёп къоллары булангъы аш (демек ашайгъанда болгъан чакъы кёп адам болмакъ)». Жыйылып аш...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...