Пашман болгъанда охума яхшы дуалар

Къардашларым, яшавубузда шатлы ва сююнчлю гюнлер болагъаны йимик, шо кюйде къайгъылы, пашман гюнлер де бола. Нечик болса да, динибиз яшавда болагъан гьарбир гьаллагъа жавап бере. Бугюн Аллагь ﷻ буюрса, адам къайгъыгъа тюшген заманда, пашман болгъанда, нечик дуаланы охума яхшы экенни айтмагъа сюемен. Аллагьгъа ﷻ таянып, герти юрек булан Есибизге тилеп, дуалар этсек, шо заман адамгъа шайлы маслагьат болур, юрегиндеги къайгъысы тайып, енгиллик болур.

Дюнья яралгъанлы сююнч булан янаша къайгъы да бола. Пайхаммарыбызны ﷺ яшавун алсакъ, къайгъы гелгенде, къарагъыз, о нечик дуа охуйгъан болгъан. Шо гьакъда Пайхаммарыбызны ﷺ зукъариси Аббасны уланы Абдуллагь булай айтгъаны бар: «Аллагьны Элчиси ﷺ къайгъы гелген заманда: “Ля илягьа илляллагьуль азимуль гьалим, ля илягьа илляллагьу раббуль аршиль азим, ля илягьа илляллагьу раббус самавати ва раббуль арзи ва раббуль Аршиль карим”, – деген сёзлени де айтып, дуа эте эди» (Бухари, Муслим). Бу сёзлени маънасы: «Аллагьны ﷻ бирлигине, барлыгъына, уллулугъуна, сыйлылыгъына, кёклени, ерлени, Аршны яратмагъына, Аллагьдан ﷻ къайры бир затгъа къуллукъ этме ярамайгъангъа мюкюр болуп, Аллагьу таалагъа тилемек». Къайгъы гелген заманда шулай сёзлер булан Пайхаммарыбыз ﷺ Аллагьгъа ﷻ тилеп, дуа эте болгъан.

Ибн Масъуд булай етишдире: «Пашман болгъанда яда бир къайгъы тюшгенде Пайхаммар ﷺ : “Я Гьаййю, я Къаййюм, бирагьматика астагъис”, – деп айта эди» (Гьаким). Маънасы: «Сав болгъан, бары да затны сакълап турагъан Аллагьым ﷻ , Сени кёмегингни излеймен». Пайхаммарыбызны бирев зукъариси Али асгьаба булай айта: «Аллагьны Элчиси ﷺ къайгъы тюшген заманда шу сёзлени: “Ля илягьа илляллагьуль гьалимуль карим, субгьаналлагьи ва табаракаллагьу раббуль аршиль азим, валгьамду лиллягьи раббиль аламин», – айт деп уьйрете эди» (Насаи, Ибн Гьиббан, Ибн Аби Шайба, Гьаким). Башгъа гьадисде булай дуаны уьйретген охума: «Ля илягьа илляллагьуль гьалимуль карим, субгьаналлагьи раббис самаватис сабъи, ва раббиль аршиль азим, алгьамду лиллягьи раббиль аламин. Аллагьумма инни аъузю бика мин шарри ибадика, гьасбуналлагьу ва ниъмаль вакиль, гьасбияллагьу ва ниъмаль вакиль» (Бухари). Анабыз Айшат булай етишдирген: «Бир керен Пайхаммарыбыз ﷺ уьйдегилени жыйып, къайгъы яда пашманлыкъ гелсе: “Аллагьу, Аллагьу рабби, ля ушрику бигьи шайьан”, – деп айтмагъа уьйретди» (Ибн Гьиббан). Маънасы: «Аллагь ﷻ , Аллагь ﷻ мени Есим, мен Огъар бир затны да ортакъчы тутмайман».

Абу Бакр етишдирген кюйде, Пайхаммарыбыз ﷺ : «Къайгъыгъа тюшген адамны дуасы шудур: “Аллагьумма рагьматака аржу, фала такилни иля нафси тарфата айнин, ва аслигь ли шаъни куллягьу, ля илягьа илля анта”, – деп айтгъан болгъан» (Ибн Гьиббан). Маънасы: «Гьей, Аллагьым ﷻ , Сени рагьматынга умут этемен, оьз-оьзюме тапшуруп мени аз замангъа да къоюп къойма, ва бары да мени ишлеримни онгар, кюйле. Сенден къайры къуллукъ этмеге тийишли гьеч зат ёкъдур». Абу Вакъкъасны уланы Саъд Пайхаммарны ﷺ булай сёзлерин гелтире: «Зин Нунну (Юнусну) хортма чабакъны къурсагъыны ичиндеги дуасы шу эди: “Ля илягьа илля анта, субгьанака инни кунту миназ-залимин”. Ва къайсы бусурман адам шу дуаны охуп, сонг Аллагьгъа ﷻ тилесе, Аллагь ﷻ ону дуасына жавап берир» (Тирмизи, Гьаким). Маънасы: «Сенден къайры къуллукъ этме тийишли гьеч зат ёкъ, сыйлысан, уллусан ва гьар бир кемчиликден Сен тазасан Аллагь ﷻ , гертиден де, мен оьз-оьзюме зулму этдим».

Масъудну уланы Абдуллагь Пайхаммар ﷺ булай айтды деп етишдире: «Кимге къайгъы, яда пашманлыкъ гелгенде: “Аллагьумма инни абдука вабну абдика вабну аматика, насияти биядика, мазин фиййя гьукмука, адлюн фиййя къазаука. Асъалюка бикуллисмин гьува ляка саммайта бигьи нафсака, ав анзальтагьу фи китабика, ав аллямтагьу агьадан мин халькъика, авистаъсярта бигьи фи ильмиль гъайби индака ан тажъаляль Къуръана рабиа къалби ва нура басари ва жаляа гьузни ва загьаба гьамми ва гъамми”, – деп шу дуаны охуса, Аллагь ﷻ шону къайгъысын да, пашманлыгъын да тайдырып, пашманлыкъны орнунда сююнч берир» (Агьмат, Ибн Гьиббан, Баззар). Маънасы: «Я Аллагьым ﷻ , мен Сени къулунгман, Сени къулларынгны (Адамны ва Гьаваны) авлетимен, Сени ихтиярынгдаман, магъа бакъгъан якъда гьукму да этгенсен, этген гьукмунг да адиллидир. Сагъа мен тилеймен Сени атларынг булан Сен айтгъан яда китабынгда эсгерген, яда Сен уьйретген, яда Оьзюнг хас билеген атларынг булан, Сагъа тилеймен, Сени Къуръанынг булан мени юрегимни яшнатгъанны, гёзлеримни нюрлю этгенни ва пашманлыкъны да, къайгъыны да тайдыргъанны».

Абу Гьурайра Аллагьны Элчиси ﷺ айтгъан булай сёзлени гелтире: «Ким: “Ля гьавля валя къуввата илля биллягь”, – деп айтса, токъсан тогъуз аврувдан шогъар дарман болур, лап да азы – къайгъы» (Гьаким, Табарани). Дагъы да Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Ким “Истигъфаргъа” (Аллагьдан ﷻ гечмекни тилемек) даимчилик этсе, гьар бир къыйынлыкъдан Аллагь ﷻ огъар чыкъмагъа кёмек этер, гьар бир къайгъыдан къутултар ва оьзю де ойлашмайгъан ерден рыцкъы берир» (Абу Давуд, Ибн Гьиббан, Насаи). Къардашларым, Аллагьдан ﷻ гечмекни тилемек, гюнагьлардан товба этмек шолай гючлю зат. Къуръанда Есибиз Аллагь ﷻ о гьакъда кёп ерлерде эсгере. Шолай бир ерде Аллагьу таала булай айта (маънасы): «Сиз герти товба этсегиз, гюнагьларыгъыздан гечермен, кёкден янгур да берирмен, мал берип бай этермен ва авлетлер де берирмен» («Нугь» деген сура, 10—12-нчи аятлар). Истигъфар этмек булан юреклер парахат, енгил, нюрлю бола, гюнагьлар гечиле ва пашманлыкъ да тая.

Анас асгьаба Аллагьны Элчиси ﷺ шу дуаны охуй эди деп етишдире: «Аллагьумма ля сагьля илля ма жаальтагьу сагьля, ва анта тажъалуль гьазна иза шиъта сагьля» (Ибн Гьиббан). Маънасы: «Гьей, Аллагьым ﷻ , тынчлыкъ ёкьдур Сен тынчлыкъ этмесенг ва гьар-бир къыйынлыкъны Сен сюйгенде тынч этесен». Яшавда тюрлю-тюрлю къыйынлыкълар, къайгъылар, сынавлар бола. Бир-бирде адамны яшавдан гьатта гёнгю чыгъагъан кюйде къыйын бола. Шолай заманларда муна бизге Пайхаммарыбыз ﷺ уьйретген дуалар, шуланы герти юрек булан охусакъ, кёп уллу пайда да, берекет де болажакъ. Шунда язылгъан дуаланы бир-бир ерлерин англамасагъыз, гьар юртда имамлар, алимлер, мадрасада охуйгъанлар бар, шолагъа сорап, тюз кюйде охуп уьйренсегиз, бек яхшы болур. Аллагьу таала магъа да, сизге де шу дуалардан пайдаланмагъа кёмек этсин. Амин.

АРСЛАНАЛИ-ГЬАЖИ МОЛЛАЕВ,

ЯХСАЙ ЮРТНУ ИМАМЫ