Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Арт вакътилерде адамлар эси осал болгъанына ва унутагъанына кёп кант этеген болгъан. Шолай гьал тюрлю себеплерден болмагъа бола. Адамлар оьзюнден башгъа кимни де айыплама гьазир, тек айып оьзюнде экенни нече де аз адам мюкюр болар.

 

Эсин гючлю этмек учун хыйлы ёл бар, шоланы ичине тюрлю-тюрлю дуа этив де гире. Амма бир-бир дуа охугъан булан инсанны эси гючлю болажакъ, деп бирев де мекенли инандырмас. Оьзге масъалаларда йимик, дуа гьакъ юрекли саналмакъ учун, шону булан янаша яхшы ишлер де болмагъа герек. Эгер де яшап барагъан яшавугъуз Аллагь ﷻ рази къалардай яшавдан арек буса, дуагъыз шоссагьат къабул этилежек деп неден эсигизге геле? Адамны эси осал бомагъа башлагъанны лап аслу себеби – инсан Аллагь ﷻ ушатмайгъан ишлер этегенидир. Шолай болгъан сонг, инсан Есибизни бары да буйрукъларын кюте ва гюнагьдан сакъланып яшай буса – эсин осал болма къоймай сакъламакъ учун, лап инамлы кюйдюр.

Шо саялы, эсин осал болмай, гючлю этмек учун, гёз къаравун, ойларын ва бары да ишлерин гери урулагъан затлардан аман сакълама тарыкъ. Янгыз гьалал булан гелген ашны ашамакъ – эсини даражасына таъсир этеген агьамиятлы ишлерден. Баш майыбызны даим гьазир эте турмагъа ва яхшы ишлени гьакъында болгъан чакъы кёп ойлашма тарыкъ. Къуръан охув, намаз къылыв ва ораза тутув – эсгерилген масъаланы алдын алмакъ учун инг агьамиятлы себеплерден санала.

Эси осал болагъанына кёбюсю гезик охуйгъан яшлар кант эте. Шо саялы, охувчулар, къолуна китап да алып, шу дуаны охуса яхшы болур: «Би-сми Ллягьи ва субхана Ллягьи ва ль-гьамду ли-Ллягьи ва ла илягьа илля Ллагьу ва Ллагьу Акбар, ва ля хавля ва ля къуввата илля би-Ллягьи ль-‘Алиййи ль-‘Азими ль-‘Азизи ль-‘Алим, ‘адада кулли харфин кутиба ва юктабу абада ль-абадиййина ва дахра ддахирин».

Олай да, гьар борч намаздан сонг, шу дуаны охумакъ яхшы: «Аманту би-Ллягьи ль-вахиди ль-ахади ль-гьакъкъи, ля шарика лаху ва кафарту би-ма сиваху».

Эсин гючлю этмеге сюегенлеге Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ болгъан чакъы кёп салават салмагъа ёрар эдик. Гьакъ кюйде, Расулуллагь ﷺ бары да дюньялар учун рагьму гьисапда йиберилген.

Сивак къолламакъ, бал ашамакъ, гьар эртен ач къарынгъа 21 къара кишмиш ашамакъ эсин къолай эте, деп санала ва хыйлы ачыкъ ва яшыртгъын аврувлагъа дармандыр. Сонг да, къакъырыкъны ёкъ этеген бир-бир ашлар да эсин гючлю эте. Шоланы арасына къатгъан экмек, къакъ инжир ва шолагъа ошагъан оьзгелер гире.

 

Абдулла Магьамматов

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Къурбан байрам къутлу болсун!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Уллу байрамыбыз Къурбан байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу сыйлы гюн Ибрагьим пайхаммарны оьр даражадагъы уьлгюсюн, ону гьакъ юрекден Яратгъаныбыз Аллагьгъа ﷻ берилгенлигин, негетлерини тазалыгъын...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...


Яшны алдында гечмекни тилеме герекми, тюгюлмю?

Яш талашгъан, оьзюн багъыйсыз юрютген буса, ол анасыны ва атасыны алдында оьзюнден гечсин деп тилемеге борчлу. Бу низамгъа бирев де шеклик этмей. Амма бир-бирде ата-ана да терс болма бола. Масала, яшлары булан кёп заманын йибереген ананы алып къарайыкъ. Ол айыплы буса, яшыны алдында оьзюнден...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...