Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Арт вакътилерде адамлар эси осал болгъанына ва унутагъанына кёп кант этеген болгъан. Шолай гьал тюрлю себеплерден болмагъа бола. Адамлар оьзюнден башгъа кимни де айыплама гьазир, тек айып оьзюнде экенни нече де аз адам мюкюр болар.

 

Эсин гючлю этмек учун хыйлы ёл бар, шоланы ичине тюрлю-тюрлю дуа этив де гире. Амма бир-бир дуа охугъан булан инсанны эси гючлю болажакъ, деп бирев де мекенли инандырмас. Оьзге масъалаларда йимик, дуа гьакъ юрекли саналмакъ учун, шону булан янаша яхшы ишлер де болмагъа герек. Эгер де яшап барагъан яшавугъуз Аллагь ﷻ рази къалардай яшавдан арек буса, дуагъыз шоссагьат къабул этилежек деп неден эсигизге геле? Адамны эси осал бомагъа башлагъанны лап аслу себеби – инсан Аллагь ﷻ ушатмайгъан ишлер этегенидир. Шолай болгъан сонг, инсан Есибизни бары да буйрукъларын кюте ва гюнагьдан сакъланып яшай буса – эсин осал болма къоймай сакъламакъ учун, лап инамлы кюйдюр.

Шо саялы, эсин осал болмай, гючлю этмек учун, гёз къаравун, ойларын ва бары да ишлерин гери урулагъан затлардан аман сакълама тарыкъ. Янгыз гьалал булан гелген ашны ашамакъ – эсини даражасына таъсир этеген агьамиятлы ишлерден. Баш майыбызны даим гьазир эте турмагъа ва яхшы ишлени гьакъында болгъан чакъы кёп ойлашма тарыкъ. Къуръан охув, намаз къылыв ва ораза тутув – эсгерилген масъаланы алдын алмакъ учун инг агьамиятлы себеплерден санала.

Эси осал болагъанына кёбюсю гезик охуйгъан яшлар кант эте. Шо саялы, охувчулар, къолуна китап да алып, шу дуаны охуса яхшы болур: «Би-сми Ллягьи ва субхана Ллягьи ва ль-гьамду ли-Ллягьи ва ла илягьа илля Ллагьу ва Ллагьу Акбар, ва ля хавля ва ля къуввата илля би-Ллягьи ль-‘Алиййи ль-‘Азими ль-‘Азизи ль-‘Алим, ‘адада кулли харфин кутиба ва юктабу абада ль-абадиййина ва дахра ддахирин».

Олай да, гьар борч намаздан сонг, шу дуаны охумакъ яхшы: «Аманту би-Ллягьи ль-вахиди ль-ахади ль-гьакъкъи, ля шарика лаху ва кафарту би-ма сиваху».

Эсин гючлю этмеге сюегенлеге Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ болгъан чакъы кёп салават салмагъа ёрар эдик. Гьакъ кюйде, Расулуллагь ﷺ бары да дюньялар учун рагьму гьисапда йиберилген.

Сивак къолламакъ, бал ашамакъ, гьар эртен ач къарынгъа 21 къара кишмиш ашамакъ эсин къолай эте, деп санала ва хыйлы ачыкъ ва яшыртгъын аврувлагъа дармандыр. Сонг да, къакъырыкъны ёкъ этеген бир-бир ашлар да эсин гючлю эте. Шоланы арасына къатгъан экмек, къакъ инжир ва шолагъа ошагъан оьзгелер гире.

 

Абдулла Магьамматов

2026-04-01 (Шаввал 1446 г.) №4.


Сорав – жавап

– Къурбатда (чужбина) оьлген адамны сюегин ватанына гелтирмеге яраймы? Сонг да, къурбатда оьлген сюекни ватанына гелтирмеге деп акъча жыймагъа яратыламы? Шафии ва ханафи мазгьаплагъа гёре жавап бергенни сюер эдик. – «Тухфат аль-Мугьтаж» деген китабында ибн Гьажар...


Аллагьны ﷻ ёлундагъы агьлю

Мама-гьажи   Къоччакъ адамлардан тамаша болабыз, оланы гьюнерлери эсибизде къала. Амма аты арагъа чыкъмаса да, тек ишлери батырланыкинден артда къалмай игит кюйде яшагъанлар да бар.   Бу адамлар яшавун дин яйывгъа, ярыкъландырывгъа багъышлагъан. Шолайланы бириси – Халимбекавулда тувгъан дин...


«Рамазан айны чатыры» Къызылюртда оьтгерилди

Гьар йыл дегенлей, уьстюбюздеги йылда бир керен гелеген рамазан айны сыйлап, гьар ким яшавубузда бир яхшы амал этмекни гьайында болабыз.   Рамазан айны оразасын тутмакъны зувабы уллу йимик, ону ачмакъ учун сурсат берген адамгъа да шолай зувабы тиегени юрекге сабурлукъ бере. Артдагъы...


Кёп сюеген Пайхаммары-бызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   «Аль-Кабир» деген гьадислени жыйымында имам ат-Табарани гелтиреген кюйде, Расулуллагьны ﷺ имбашында юрютеген гиччи сюнгюсю (копьё) болгъан. Намаз къылагъанда, ол шо сюнгюсюн алдына чанча болгъан – шолайлыкъ бу савут межитден яда...


Гечмек

Марат яшлар бавундан къайтгъанда пашман гёрюне, бирев булан да сёйлемей. Уьйде татывлу ашланы ийиси гелгенде де улан ачылмай. Агьлю ашап тоюп битген сонг, анасы яшына:   – Балам, сагъа не болгъан? – деп сорай. Марат бираз ойлашып: – Яшлар бавунда Гьамза дейген улан бар....