Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Эсибизни гючлю этейик

Арт вакътилерде адамлар эси осал болгъанына ва унутагъанына кёп кант этеген болгъан. Шолай гьал тюрлю себеплерден болмагъа бола. Адамлар оьзюнден башгъа кимни де айыплама гьазир, тек айып оьзюнде экенни нече де аз адам мюкюр болар.

 

Эсин гючлю этмек учун хыйлы ёл бар, шоланы ичине тюрлю-тюрлю дуа этив де гире. Амма бир-бир дуа охугъан булан инсанны эси гючлю болажакъ, деп бирев де мекенли инандырмас. Оьзге масъалаларда йимик, дуа гьакъ юрекли саналмакъ учун, шону булан янаша яхшы ишлер де болмагъа герек. Эгер де яшап барагъан яшавугъуз Аллагь ﷻ рази къалардай яшавдан арек буса, дуагъыз шоссагьат къабул этилежек деп неден эсигизге геле? Адамны эси осал бомагъа башлагъанны лап аслу себеби – инсан Аллагь ﷻ ушатмайгъан ишлер этегенидир. Шолай болгъан сонг, инсан Есибизни бары да буйрукъларын кюте ва гюнагьдан сакъланып яшай буса – эсин осал болма къоймай сакъламакъ учун, лап инамлы кюйдюр.

Шо саялы, эсин осал болмай, гючлю этмек учун, гёз къаравун, ойларын ва бары да ишлерин гери урулагъан затлардан аман сакълама тарыкъ. Янгыз гьалал булан гелген ашны ашамакъ – эсини даражасына таъсир этеген агьамиятлы ишлерден. Баш майыбызны даим гьазир эте турмагъа ва яхшы ишлени гьакъында болгъан чакъы кёп ойлашма тарыкъ. Къуръан охув, намаз къылыв ва ораза тутув – эсгерилген масъаланы алдын алмакъ учун инг агьамиятлы себеплерден санала.

Эси осал болагъанына кёбюсю гезик охуйгъан яшлар кант эте. Шо саялы, охувчулар, къолуна китап да алып, шу дуаны охуса яхшы болур: «Би-сми Ллягьи ва субхана Ллягьи ва ль-гьамду ли-Ллягьи ва ла илягьа илля Ллагьу ва Ллагьу Акбар, ва ля хавля ва ля къуввата илля би-Ллягьи ль-‘Алиййи ль-‘Азими ль-‘Азизи ль-‘Алим, ‘адада кулли харфин кутиба ва юктабу абада ль-абадиййина ва дахра ддахирин».

Олай да, гьар борч намаздан сонг, шу дуаны охумакъ яхшы: «Аманту би-Ллягьи ль-вахиди ль-ахади ль-гьакъкъи, ля шарика лаху ва кафарту би-ма сиваху».

Эсин гючлю этмеге сюегенлеге Мугьаммат Пайхаммаргъа ﷺ болгъан чакъы кёп салават салмагъа ёрар эдик. Гьакъ кюйде, Расулуллагь ﷺ бары да дюньялар учун рагьму гьисапда йиберилген.

Сивак къолламакъ, бал ашамакъ, гьар эртен ач къарынгъа 21 къара кишмиш ашамакъ эсин къолай эте, деп санала ва хыйлы ачыкъ ва яшыртгъын аврувлагъа дармандыр. Сонг да, къакъырыкъны ёкъ этеген бир-бир ашлар да эсин гючлю эте. Шоланы арасына къатгъан экмек, къакъ инжир ва шолагъа ошагъан оьзгелер гире.

 

Абдулла Магьамматов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ байлыкъгъа янашыву   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммар ﷺ опуракъда ва ашда оьзюне артыкълыкъ этмеген, башгъа асгьабалар йимик ач да болгъан, уьшюме де уьшюген.   Аль-Касталляни язгъан «Аль-Мавахиб» деген китапда Ибну Бухайра гелтирген бу...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...