Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Сорав алынагъан гюн, оьзге пайхаммарлар шапаат этмекни къойгъан заманда, бары да халкъ гелип, Мугьаммат Пайхаммардан ﷺ кёмек излежек. Адамланы гьалын гёргенде, бизин Пайхаммарыбыз ﷺ олар саялы шапаат этмекни Есибизден тилежек.

 

Шондан сонг Къудратлы ва Уллу Есибиз огъар: «Тиле, ва тилегенинге гёре берилежек сагъа, шапаат эт, ва сени шапаатынг къабул этилежек», – деген. Шо гюн, гьатта оьзге пайхаммарлар да янгыз оьзлени гьайын этеген заманда, бизин Пайхаммарыбыз ﷺ буса, Аллагьны ﷻ алдында сав уьммети учун тилежек.

Убаййа бин Каъаб етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Сорав алынагъан гюн мен пайхаммарланы имамы болажакъман, олардан алда сёйлежекмен; оланы арасындан янгыз мени шапаат этмеге ихтиярым болажакъ, тек мен оьзюмню оьр гёрмежекмен» (Агьмат, Ибн Мажжагь).

Янгыз ондан сонг оьзге пайхаммарлагъа, алимлеге, шагьитлеге ва башгъа сыйлы адамлагъа шапаат этмеге ихтияр берилежек.

Осман ибн Аффан етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Сорав алынагъан гюн шапаат этмеге, деп ихтияр берилген уьч аслу гюп болажакъ: пайхаммарлар, сонг алимлер ва шагьитлер» (Ибн Мажжагь).

Пайхаммарны ﷺ шапааты Есибиз Аллагьгъа ﷻ ёлдаш къошмагъан бизин уьметдеги бары да бусурмангъа тиежек.

Ауф ибн Малик аль-Ашжа етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Есимден элчи гелди магъа (Жабрайыл) ва сайламакъ учун шуну таклиф этди: уьмметимни яртысы женнетге гирежек яда мен шапаат этмеге болажакъман ва шапаатым къабул этилежек. Мен шапаат этмекни сайладым. Ва шо шапаатым Аллагьгъа ﷻ ёлдаш къошмай гьар оьлюп гетгенге тиежек» (Тирмизи, Ибн Хиббан).

Булайлыкъ бизин учун уллу сююнч, неге тюгюл гьарибиз Аллагьны ﷻ лап сюйкюмлю Пайхаммарындан ﷺ шапаат алмагъа болажакъбыз. Бизге буса, шапаат алмакъ учун оьзюбюзню тийишли юрютмеге ва шапаатдан къуру къоягъан ишлерден сакъланмагъа къала.

Амма Расулуллагь ﷺ шапаат гёрмежек ва Сорав алынагъан гюн ону шапаатындан къуру къалажакъ адамланы да белгилей. Шу дюньяда этген бир-бир яман ишлери саялы, Сорав алынагъан гюн ол адамлар талайсыз болажакъ.

Абу Умама аль-Бахили етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьмметимдеги эки гюп адам мени шапаатымны алмажакъ (Сорав алынагъан гюн): адилсиз ва зулмучу ёлбашчы, олай да, имандан чыгъып, ахыр даражагъа етген де» (Табарани, аль-Манзури).

«Ля илягьа илля ллагь», – деп айтгъан гьар гиши шапаат алажакъ дегенге де къарамайлы, авур гюнагь этгенлер (умуми гьалгъа гёрю тюгюл) Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ шапаатындан къуру къалажакъ.

Шапаат гёрмежек биринчи гюп – адилсиз ёлбашчылар: олар оьзюню табилигиндегилеге зулму этип яшагъан ва Есибизни гери урувларын кютмеген.

Экинчи гюп – бусурман деп гьисаплана буса да, Есибизни дазуларындан чыгъып, ахыр даражагъа етген саялы, Аллагьны ﷻ гери урувларын кютмегенлер.

Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ, Сорав алынагъан гюн Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ шапаатын алардан этгир бизин!

 

Магьаммат Солтанов

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сорав – жавап

– Сюннет этилген сонг къалгъан гён ва бир-бир себеплеге гёре гесилген сан булан не этме герек? – Гесилген санланы къумачгъа чырмап гёмсе яхшы. Шо кюйде гинник бавну (пуповина) ва сюннет этилген сонг къалгъан гённю де ерге гёмсе яхшы болар. «Мугни аль-Мугьтаж» деген китапда...


Гьаж къылмакъны сыйлылыгъы

Гьюрметли дин къардашларым ва къызардашларым! Сыйлы болгъан гьажгъа бармагъа онгайлыкълар берген саялы, ёлланы ачгъан саялы Аллагьутаалагъа макътавлар болсун. Бизин ата-бабаларыбызны кёбюсю гьасирет къалгъанлар гьажгъа барып болмай. Гьаж – Ислам динни бешинчи рукнусудур. Гьажгъа бармакъ булан...


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ башчылыгъы булан этилген походлар   Ухуд къазаватны алдында гьижраны уьчюнчю йылыны мугьаррам айында болгъан бу поход Пайхаммар ﷺ башчылыкъ этген походлардан лап уллусу болгъан. Бу походну себеби – гьызарлавчулар билген кюйде,...


Аллагь ﷻ бизден къачыргъын яманланы арекге…

Аллагьгъа ﷻ шюкюр къумукъ тилде язагъан язывчулар ва шаирлер болгъан ва бар. Уллу классигибиз Йырчы Къазакъдан, Анваргъа ерли ва сонггъулар ана тилибизде инче гьислени, сюювню, намусну, борчну, намартлыкъны, оьзденликни ва яшавну бары да дегенлей янларын, гьалларын суратлап гелген. Бир сатырлар...