Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Пайхаммарны ﷺ шапаатын гёрмежек эки гюп

Сорав алынагъан гюн, оьзге пайхаммарлар шапаат этмекни къойгъан заманда, бары да халкъ гелип, Мугьаммат Пайхаммардан ﷺ кёмек излежек. Адамланы гьалын гёргенде, бизин Пайхаммарыбыз ﷺ олар саялы шапаат этмекни Есибизден тилежек.

 

Шондан сонг Къудратлы ва Уллу Есибиз огъар: «Тиле, ва тилегенинге гёре берилежек сагъа, шапаат эт, ва сени шапаатынг къабул этилежек», – деген. Шо гюн, гьатта оьзге пайхаммарлар да янгыз оьзлени гьайын этеген заманда, бизин Пайхаммарыбыз ﷺ буса, Аллагьны ﷻ алдында сав уьммети учун тилежек.

Убаййа бин Каъаб етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Сорав алынагъан гюн мен пайхаммарланы имамы болажакъман, олардан алда сёйлежекмен; оланы арасындан янгыз мени шапаат этмеге ихтиярым болажакъ, тек мен оьзюмню оьр гёрмежекмен» (Агьмат, Ибн Мажжагь).

Янгыз ондан сонг оьзге пайхаммарлагъа, алимлеге, шагьитлеге ва башгъа сыйлы адамлагъа шапаат этмеге ихтияр берилежек.

Осман ибн Аффан етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Сорав алынагъан гюн шапаат этмеге, деп ихтияр берилген уьч аслу гюп болажакъ: пайхаммарлар, сонг алимлер ва шагьитлер» (Ибн Мажжагь).

Пайхаммарны ﷺ шапааты Есибиз Аллагьгъа ﷻ ёлдаш къошмагъан бизин уьметдеги бары да бусурмангъа тиежек.

Ауф ибн Малик аль-Ашжа етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Есимден элчи гелди магъа (Жабрайыл) ва сайламакъ учун шуну таклиф этди: уьмметимни яртысы женнетге гирежек яда мен шапаат этмеге болажакъман ва шапаатым къабул этилежек. Мен шапаат этмекни сайладым. Ва шо шапаатым Аллагьгъа ﷻ ёлдаш къошмай гьар оьлюп гетгенге тиежек» (Тирмизи, Ибн Хиббан).

Булайлыкъ бизин учун уллу сююнч, неге тюгюл гьарибиз Аллагьны ﷻ лап сюйкюмлю Пайхаммарындан ﷺ шапаат алмагъа болажакъбыз. Бизге буса, шапаат алмакъ учун оьзюбюзню тийишли юрютмеге ва шапаатдан къуру къоягъан ишлерден сакъланмагъа къала.

Амма Расулуллагь ﷺ шапаат гёрмежек ва Сорав алынагъан гюн ону шапаатындан къуру къалажакъ адамланы да белгилей. Шу дюньяда этген бир-бир яман ишлери саялы, Сорав алынагъан гюн ол адамлар талайсыз болажакъ.

Абу Умама аль-Бахили етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Уьмметимдеги эки гюп адам мени шапаатымны алмажакъ (Сорав алынагъан гюн): адилсиз ва зулмучу ёлбашчы, олай да, имандан чыгъып, ахыр даражагъа етген де» (Табарани, аль-Манзури).

«Ля илягьа илля ллагь», – деп айтгъан гьар гиши шапаат алажакъ дегенге де къарамайлы, авур гюнагь этгенлер (умуми гьалгъа гёрю тюгюл) Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ шапаатындан къуру къалажакъ.

Шапаат гёрмежек биринчи гюп – адилсиз ёлбашчылар: олар оьзюню табилигиндегилеге зулму этип яшагъан ва Есибизни гери урувларын кютмеген.

Экинчи гюп – бусурман деп гьисаплана буса да, Есибизни дазуларындан чыгъып, ахыр даражагъа етген саялы, Аллагьны ﷻ гери урувларын кютмегенлер.

Яратгъаныбыз Аллагь ﷻ, Сорав алынагъан гюн Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ шапаатын алардан этгир бизин!

 

Магьаммат Солтанов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бешинчи бёлюк Ахыр гюнге иман салмакъ   Ахыр гюн не гюндюр, огъар иман салмакъ не маънадыр?   Амма ахыр гюнню гьакъында айтсакъ, о уллу авур гьаллар булангъы гюндюр. О гюн яшланы чачына акъ гирежек. Аллагь ﷻ шо гьакъда булай айта (маънасы):...


Исбайы болма четим этеген гиччиден гелеген мердешлер

Гетген асруну 90-нчы ва 2000-нчи йылланы башында оьсгенлер: «Ашап битдирмей туруп, тепсиден турмажакъсан!» – деген буйрукъну эшитмей къалмагъандыр. Сен саялы шорпаны, пилавну гьаран-гьаран ашап битдиреген ананы яда уллананы сагъа яман къарайгъан къараву эсигиздеми? Гьали биз уллу...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Рызкъы артмакъны себеплери

Бу дюньяны себеплеге кюрчюлю этип яратгъан Аллагьгъа ﷻ макътав болсун. Масала, терек оьсмек учун, бир башлап ону орнатма тарыкъ. Билимли болмакъ учун, муаллимни алдына барып, охума тарыкъ. Нени буса да сатып алгъанча ондан алда къазанып акъчалы болма герек. Рызкъы булангъы ишлерде де, Къуръанда ва...