Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Биревлер дюньялыкъ яшавдан артда къалма сюймей бек гьаракат эте, тек дин яшавундагъы кемчиликлерин эс этмей къоя. Шолайлыкъ булан, ибадатыбыз бютюнлей гьакъ юрекден этилеген болмагъа герекни «унутуп» къала. Гьакъ юреклик негет булан, охуйгъан илму, алагъан билим ва бары да ишлер булан байлавлу болмагъа герек. Не эте бусакъ да, этеген ишибиз янгыз бир Аллагьны I разилиги учун этилмеге герек.

Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьадисинде булай айтыла: «Есибиз Аллагь ﷻ адамланы бир ишин де къабул этмей, янгыз Оьзю учун гьакъ юрекден этилгенлеринден къайры» (Абу Давуд). Али аль-Хаввас булай айтгъан: «Гьакъ юрекликни лап тёбен даражасы – уьстюне мал юкленген гьайван йимик гьис этмек оьзюн. Ол башы иелген гьалда авур юкню еси бакъдыргъан якъгъа багъып элте ва не ташыйгъанны, къайда барагъанны, не гёрежегин де билмей. Уьстюндеги шо юк булан ол оьзюн оьзге гьайванлардан артыкъ да гёрмей».

Оьзюне салынгъан борчну кюте туруп ва бютюнлей Есини рагьмулугъуна умут этип, Аллагьны ﷻ къулу муна шулай тутмагъа герек оьзюн. Юк ташыйгъан гьайван оьзге гьайванлардан оьзюн артыкъ гёрмейгенде йимик, инсан да башгъалардан оьзюн оьр гёрмеге тарыкъ тюгюл. Пеленче адам этеген ишин гёземеликге эте буса (юрек аврувланы бириси) шондан бир пайда да болмас ва Сорав алынагъан гюн терс негет булан этилген яхшы иши чанггъа айланажакъ. Муаз ибн Жабал Пайхаммаргъа ﷺ васият этмеге тилегенде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан болгъан: «Негетингни таза эт – шолайлыкъда этилген аз иш де сагъа таманлыкъ этер. Гьакъ кюйде, Есибиз бир ишни де къабул этмей, эгер о таза болуп, янгыз Ону разилиги учун этилмеген буса» (Ан-Насаи, Абу Давуд).

Ибн Мубарак булай айтгъан: «Бир-бирде ишлер аз бола, тек гьакъ юреклик шону оьр эте. Амма башгъа гезиклерде ишлер кёп бола, тек тюз негет этилмеген саялы шолар тёбенге тюше». Закария аль-Ансари булай айта болгъан: «Гьакъ юрекли адамны борчу – оьзюню гьакъ юреклигин гьис этмей къоймакъ ва шону булан рази къалмай турмакъ, дагъы ёгъесе шону гьакъ юреклиги таза болмас ва гёземелик болур».

Имам Шаарани язагъан кюйде, ругь кемчиликлерден юрегин тазаламакъ ва гьакъ юрекликге етишмек учун ругь насигьатчы болмагъа тарыкъ. Шо тармакъдагъы муаллим ругьну таза этивдеги бу бек четим ёлда огъар кёмек этежек, кемчиликлерин гьис этмеге ва шолардан арчылмагъа болушлукъ этер. Гьар илмуда оьз муаллими болмагъа герек йимик, къаркъара аврувлардан сав этеген доктор болагъанда йимик, юрек де шолай ругь эмчиге гьажатлы. Шолай адам о ёлдан оьзю де оьтген ва насигьатчыны даражасына етишген. Есибиз Аллагь ﷻ негетлерибизни таза этмеге ва башгъа муратланы къоюп, янгыз Ону разилигин къазанмакъ учун гьаракат этмеге бизге кёмек этсин. Амин!

МУГЬАММАТ АЗИМОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Бары да къаркъаралар-чархлар бир ерге жыйылажагъына ва, гертиден де, халкъ башдагъы кююне къайтажагъына сени иътикъатынг нечикдир?   Шо биз токъташагъан зат, гертиден де, Аллагь ﷻ бары да инсанланы биринчи яратгъан йимик янгыдан тирилтер. Аллагь ﷻ...


Уьстюнлю сатыв-алыв

Сатыв-алыв лап гелимли касбу санала. Амма бу ишни юрютеген инсан ялгъан айтмайгъан, алдатмайгъан ва Яратгъаныбызны буйрукъларын къатты кюйде юрютеген адам болма герек. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ булай айтгъан: «Адилли сатывчу Къыяматгюн сыйлы адамлар ва шагьитлер булан тирилежек» (Ибн...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...