Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Биревлер дюньялыкъ яшавдан артда къалма сюймей бек гьаракат эте, тек дин яшавундагъы кемчиликлерин эс этмей къоя. Шолайлыкъ булан, ибадатыбыз бютюнлей гьакъ юрекден этилеген болмагъа герекни «унутуп» къала. Гьакъ юреклик негет булан, охуйгъан илму, алагъан билим ва бары да ишлер булан байлавлу болмагъа герек. Не эте бусакъ да, этеген ишибиз янгыз бир Аллагьны I разилиги учун этилмеге герек.

Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьадисинде булай айтыла: «Есибиз Аллагь ﷻ адамланы бир ишин де къабул этмей, янгыз Оьзю учун гьакъ юрекден этилгенлеринден къайры» (Абу Давуд). Али аль-Хаввас булай айтгъан: «Гьакъ юрекликни лап тёбен даражасы – уьстюне мал юкленген гьайван йимик гьис этмек оьзюн. Ол башы иелген гьалда авур юкню еси бакъдыргъан якъгъа багъып элте ва не ташыйгъанны, къайда барагъанны, не гёрежегин де билмей. Уьстюндеги шо юк булан ол оьзюн оьзге гьайванлардан артыкъ да гёрмей».

Оьзюне салынгъан борчну кюте туруп ва бютюнлей Есини рагьмулугъуна умут этип, Аллагьны ﷻ къулу муна шулай тутмагъа герек оьзюн. Юк ташыйгъан гьайван оьзге гьайванлардан оьзюн артыкъ гёрмейгенде йимик, инсан да башгъалардан оьзюн оьр гёрмеге тарыкъ тюгюл. Пеленче адам этеген ишин гёземеликге эте буса (юрек аврувланы бириси) шондан бир пайда да болмас ва Сорав алынагъан гюн терс негет булан этилген яхшы иши чанггъа айланажакъ. Муаз ибн Жабал Пайхаммаргъа ﷺ васият этмеге тилегенде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан болгъан: «Негетингни таза эт – шолайлыкъда этилген аз иш де сагъа таманлыкъ этер. Гьакъ кюйде, Есибиз бир ишни де къабул этмей, эгер о таза болуп, янгыз Ону разилиги учун этилмеген буса» (Ан-Насаи, Абу Давуд).

Ибн Мубарак булай айтгъан: «Бир-бирде ишлер аз бола, тек гьакъ юреклик шону оьр эте. Амма башгъа гезиклерде ишлер кёп бола, тек тюз негет этилмеген саялы шолар тёбенге тюше». Закария аль-Ансари булай айта болгъан: «Гьакъ юрекли адамны борчу – оьзюню гьакъ юреклигин гьис этмей къоймакъ ва шону булан рази къалмай турмакъ, дагъы ёгъесе шону гьакъ юреклиги таза болмас ва гёземелик болур».

Имам Шаарани язагъан кюйде, ругь кемчиликлерден юрегин тазаламакъ ва гьакъ юрекликге етишмек учун ругь насигьатчы болмагъа тарыкъ. Шо тармакъдагъы муаллим ругьну таза этивдеги бу бек четим ёлда огъар кёмек этежек, кемчиликлерин гьис этмеге ва шолардан арчылмагъа болушлукъ этер. Гьар илмуда оьз муаллими болмагъа герек йимик, къаркъара аврувлардан сав этеген доктор болагъанда йимик, юрек де шолай ругь эмчиге гьажатлы. Шолай адам о ёлдан оьзю де оьтген ва насигьатчыны даражасына етишген. Есибиз Аллагь ﷻ негетлерибизни таза этмеге ва башгъа муратланы къоюп, янгыз Ону разилигин къазанмакъ учун гьаракат этмеге бизге кёмек этсин. Амин!

МУГЬАММАТ АЗИМОВ

2026-06-01 (Мугьаррам 1448 г.) №6.


Сыйлы адамлар: Ияс ибн Муавия

Адилликни ва итти гьакъылны еси (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Бусурманланы халипасы Умар ибн Абд уль-Азиз бир гечени юхламай оьтгере. Гёзлери юмулма сюймейген саялы, ол оьзюне ер тапмай. Дамаскда бу сувукъ гечесинде халипа Басрагъа дуванчы (судья) сайлай. Шагьарда дуван гесежек адам,...


Загьмат – Аллагь ﷻ сюеген иш

Ислам дин загьматгъа, айрокъда топуракъ булан байлавлу яратыв, болдурув ишге айрыча агьамият бере. Юрт хозяйство тармакъ – лап асил касбулардан, неге тюгюл Яратгъаныбыз гёрсетген кюйде, топуракъны гьайын этив, мол тюшюм болдурувгъа ва адамланы сурсат булан таъмин этивге гелтире. Бу дюньяда...


Эргишиге не савгъат берейик?

Эргишиге савгъат сайламакъ – тынч масъала тюгюл. Тиштайпа гюллеге яда кампет къутукъгъа сююнежек буса, эргишини не булан сююндюрейим деп къатын урлукъ ойлаша къала. Савгъат арив болмакъдан къайры, маъналы да болгъанны сюесен чи.   Эргишиге чораплардан къайры (озокъда, шо да пайдалы тек...


Сёз юрекден гелмесе пайда ёкъ…

Шаирлеге къарап, сёз усталар къапиялы сатырларында терен гьакъылны ва ичиндеги гьислерин бир-бирине къыйышдырып, нечик къужурлу асарлар яратма бажарагъангъа не заманда да тамаша боламан. Шо саялыдыр шаирни сёзю адамны юрегине ёл табагъаны. Пагьмулу адамлар кёбюсю гезик къайсы якъдан да бажарывлу...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ башчылыгъы булан этилген походлар   Ухуд къазаватны алдында гьижраны уьчюнчю йылыны мугьаррам айында болгъан бу поход Пайхаммар ﷺ башчылыкъ этген походлардан лап уллусу болгъан. Бу походну себеби – гьызарлавчулар билген кюйде,...