Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Гьакъ юреклик

Биревлер дюньялыкъ яшавдан артда къалма сюймей бек гьаракат эте, тек дин яшавундагъы кемчиликлерин эс этмей къоя. Шолайлыкъ булан, ибадатыбыз бютюнлей гьакъ юрекден этилеген болмагъа герекни «унутуп» къала. Гьакъ юреклик негет булан, охуйгъан илму, алагъан билим ва бары да ишлер булан байлавлу болмагъа герек. Не эте бусакъ да, этеген ишибиз янгыз бир Аллагьны I разилиги учун этилмеге герек.

Мугьаммат Пайхаммарны ﷺ гьадисинде булай айтыла: «Есибиз Аллагь ﷻ адамланы бир ишин де къабул этмей, янгыз Оьзю учун гьакъ юрекден этилгенлеринден къайры» (Абу Давуд). Али аль-Хаввас булай айтгъан: «Гьакъ юрекликни лап тёбен даражасы – уьстюне мал юкленген гьайван йимик гьис этмек оьзюн. Ол башы иелген гьалда авур юкню еси бакъдыргъан якъгъа багъып элте ва не ташыйгъанны, къайда барагъанны, не гёрежегин де билмей. Уьстюндеги шо юк булан ол оьзюн оьзге гьайванлардан артыкъ да гёрмей».

Оьзюне салынгъан борчну кюте туруп ва бютюнлей Есини рагьмулугъуна умут этип, Аллагьны ﷻ къулу муна шулай тутмагъа герек оьзюн. Юк ташыйгъан гьайван оьзге гьайванлардан оьзюн артыкъ гёрмейгенде йимик, инсан да башгъалардан оьзюн оьр гёрмеге тарыкъ тюгюл. Пеленче адам этеген ишин гёземеликге эте буса (юрек аврувланы бириси) шондан бир пайда да болмас ва Сорав алынагъан гюн терс негет булан этилген яхшы иши чанггъа айланажакъ. Муаз ибн Жабал Пайхаммаргъа ﷺ васият этмеге тилегенде, Расулуллагь ﷺ булай айтгъан болгъан: «Негетингни таза эт – шолайлыкъда этилген аз иш де сагъа таманлыкъ этер. Гьакъ кюйде, Есибиз бир ишни де къабул этмей, эгер о таза болуп, янгыз Ону разилиги учун этилмеген буса» (Ан-Насаи, Абу Давуд).

Ибн Мубарак булай айтгъан: «Бир-бирде ишлер аз бола, тек гьакъ юреклик шону оьр эте. Амма башгъа гезиклерде ишлер кёп бола, тек тюз негет этилмеген саялы шолар тёбенге тюше». Закария аль-Ансари булай айта болгъан: «Гьакъ юрекли адамны борчу – оьзюню гьакъ юреклигин гьис этмей къоймакъ ва шону булан рази къалмай турмакъ, дагъы ёгъесе шону гьакъ юреклиги таза болмас ва гёземелик болур».

Имам Шаарани язагъан кюйде, ругь кемчиликлерден юрегин тазаламакъ ва гьакъ юрекликге етишмек учун ругь насигьатчы болмагъа тарыкъ. Шо тармакъдагъы муаллим ругьну таза этивдеги бу бек четим ёлда огъар кёмек этежек, кемчиликлерин гьис этмеге ва шолардан арчылмагъа болушлукъ этер. Гьар илмуда оьз муаллими болмагъа герек йимик, къаркъара аврувлардан сав этеген доктор болагъанда йимик, юрек де шолай ругь эмчиге гьажатлы. Шолай адам о ёлдан оьзю де оьтген ва насигьатчыны даражасына етишген. Есибиз Аллагь ﷻ негетлерибизни таза этмеге ва башгъа муратланы къоюп, янгыз Ону разилигин къазанмакъ учун гьаракат этмеге бизге кёмек этсин. Амин!

МУГЬАММАТ АЗИМОВ

2026-02-01 (Шаабан 1447 г.) №2.


Къара ва акъ тюслю опуракъ не заманда да арив гёрюне

Къара ва акъ – бу эки де тюс кимге де къыйыша, не заманда да къолланмагъа бола. Ала-къула ренклерден ялкъгъанда гьар тиштайпа учун бу эки де тюс арив кёмекчи. Яш къызъяш, орта оьмюрдеги ва уллу чагъындагъы тиштайпа – гьариси бу эки тюс сайласа утдурмас. Къара ва акъ – не девюрге...


Къумукъ поэзияны инче асил тавушу

Артдагъы гюнлерде Супиянат Магьамматовна Мамаевагъа Дагъыстанны халкъ шаири деген ат берилди деген шат хабар барыбызны да сююндюрдю. Бизин республикада, савлай уьлкебизде ва гьатта тыш пачалыкъларда яшайгъан адабиятны сюеген, поэзияда англаву барлар бу янгылыкъны алдан берли къаравуллай эди, неге...


Ораза айны нечик оьтгерсе яхшы

Рамазан ай бек сыйлы ай, динибизни рукнуларындан бириси. Рамазан ай гелмек булан Аллагьутаала женнетлени къапуларын ача, жагьаннемни къапуларын буса яба. Бизге енгил болсун учун шайтанланы, жинлени бугъавлай.   Рамазан ай Аллагьны ﷻ янындан йылда бир керен гелеген сыйлы къонакъдыр. Бизге...


САЙЛАМЛЫ АСАРЛАР

    ЯШЛЫГЪЫМНЫ ДЮНЬЯСЫ Яратгъаным, язывунгну бузгъан ёкъ, Гьатта огъар гьат къошгъан ёкъ бир ерде. Амма юртну таш ёлуна чыкъгъандокъ, Гьалек болуп гете юрек бир-бирде.   Ата юртгъа ахыр гезик гелгендей, Абатларым, огь, бир авур алына… «Гетме дагъы, къал дагъы...


Арыгъанлыкъ – агьлю насипни аслу душманы

Эр-къатынны яшавунда гелишли ва илиякълы аралыкъ оьзлюгюнден болуп къалагъан иш тюгюл экенни къайсыбыз да билебиз. Бир-биревге инанмакъ, бетге-бет къарап иржаймакъ, исси аралыкълар болдурмакъ, юваш гечелер йибермек учун эр де, къатын да къаныгъып чалышма герек. Олар бир-биринден гечмеге, гьариси...