Неге бары да дуабыз къабул этилмей?
Неге бары да дуабыз къабул этилмей?
Белгили йимик, дуа – бусурманны савуту. Гьар адам алгъыш этип, оьз масъаласын чечмек яда юрек сюйгенни бермек учун Яратгъаныбыздан тилей.
Шексиз кюйде, Есибиз Аллагь ﷻ Оьз къулуну бары да дуасын эшите, къабул эте ва тилегенни бере. Амма бир-бирде дуабыз яшавгъа чыкъмай. Шолай неге бола экен?
Сыйлы Къуръанда эсгерилеген пайхаммарланы дуасына къарасакъ, Аллагьу таала шолагъа гьар заман жаваплангъанын, тилеклерин яшавгъа чыгъаргъанын ва кёмексиз къоймагъанын гёрербиз.
Нугь пайхаммар халкъы этеген зулмудан оьзюн азат этсин деп Есибизден тилеген. Айюб пайхаммар аврувундан сав этсин деп тилеген. Юнус пайхаммар хортма балыкъны ичине тюшгенде, шондан чыгъартсын деп тилеген.
Есибиз пайхаммарланы дуаларын къабул этген: узакъ къалмай Нугь зулмудан къутула, Айюб сав бола, Юнус хортманы ичинден чыгъа. Къуръанда булай мисаллар дагъы да кёп бар, тек биз шулар булан дазуланайыкъ.
Яратгъаныбыз пайхаммарланы дуаларын къабул этип, тилегенлерин берген. Шолай тез жавапланмакъны себеби недир? Неге Есибиз бизин бары да дуабызны къабул этмей? Маънасы недир?
Бу соравлагъа Есибиз Къуръанда жавап бере (маънасы): «Гьакъ кюйде, Биз бу пайхаммарланы дуасына жавап бергенбиз, неге десе олар гьакъ юрекден ибадат этген ва яхшы ишлер этмеге къаст къылгъан, рагьму ва шабагъат гёрерге умут булан Бизден тилеген, такъсыр болардан къоркъгъан ва Бизин алдыбызда юваш тургъан» («Аль-Анбияъ» деген сура, 90-нчы аят).
Оланы тилеклери яшавгъа чыкъмакъны сыры – шо аятда айтылагъан кюйдеги, дуа къабул этилеген уьч шарт бар болмакъда:
1. Яхшы иш этмеге къаст этив
Дуабыз къабул боларгъа элтеген биринчи абат – яхшы иш этмеге къаст этив. «Олар яхшы иш этмеге къаст къыла», демек яхшы иш этивге чакъырыв болгъанча къарамагъан, оьзлер сююп яхшы ишлер этген, уьстевюне, этмеге де алгъасагъан.
Биз буса, нечик этебиз? Арабызда азмы мадарлы адамлар, тек амалсыз яшайгъанланы гьайын этегенлер кёпмю? Пакъырлар оьзлеге гелип, тилегенче къарай олар. Ондан къайры, байлар тилегенлеге гьатта жавап бермей къойма да бола.
Пеленче ерде кёмек тарыкълы адам барны билгенде, шогъар алгъасагъан ва гьажатын кютген гезиклени къайсыбыз эсге гелтирмеге бола?
Тюз ёлдан тайышгъан бусурмангъа арив сёз, насигьат булан пайда гелтирген, намаз къылмагъа ёрагъан ва гьарамны гери урмагъа чакъыргъан гьакъда айтмагъа болабызмы?
Бу кюйдеги хыйлы сорав бермеге бола, тек шолагъа тийишли жавап бермеге болажакълар кёпмю? Олай болгъанда, Яратгъаныбыз учун бир зат да этмеген сонг, тилеклерингни Аллагь ﷻ сагъа нечик берсин?
Шолайлыкъ булан, алгъыш тилемекден эсе, яхшы ишлер этмек артыкъ, неге тюгюл Есибиз Къуръанда яхшы иш этивню дуа этмекден алда эсгере. Шо саялы Аллагь ﷻ дуагъа жавап бергенни сюе бусакъ, яхшы ишлер этмеге алгъасайыкъ.
2. Къоркъув ва умут булан этилген дуа
Аллагьгъа ﷻ алгъыш булан ял барагъанда инсан Есибизни рагьмулугъуна умут этмеге ва Яратгъаныбызны такъсыры болажакъгъа къоркъагъан гьалда болмагъа герек.
Мунда булай сорав тувмагъа бола: жавап болармы-болмасмы деп къарамайлы, дуа этегенде, юрегинг Аллагьгъа ﷻ бакъгъанмы деп тергеймисен, шо мюгьлетде Есибизни разилигин къазанмагъа сюемисен? Яда шо заман янгыз гьажатынгны гьакъында ойлашамысан?
Алгъыш этегенде, Яратгъаныбыз къайсы дуаны да яшавгъа чыгъармагъа бажарагъанны ва Ол сюйген затны этмеге болагъанны англаймысан? Шолайлыкъ булан биз гёреген кюйде, бир пайхаммар да Есибизден тилемеген, Ону къудратыны, рагьмулугъуну ва машгьурлюгюню гьакъында эсде сакъламай туруп.
Айюб пайхаммар Есибизден сав болмакъны тилей туруп, булай айтгъан: «Ва Сен (Аллагь ﷻ) – рагьмулуланы рагьмулусан» («Аль-Анбиъя» деген сура, 84-нчю аят).
Юнус оьз дуасында, тамаша гёрюнсе де, Есибизден бир зат да тилемеген. Юнус бир башлап Аллагь ﷻ бир ва машгьур экенин билдире, сонг буса, халкъына ачувлангъан заманда, Есине сорамай гемеге минип, денгизге чыгъып, оьз-оьзюне зулму этгенине мюкюр бола.
Есибизге дуа булан ял барагъанда оьзге бары да пайхамарлар лап шолай эте болгъан. Аллагьдан ﷻ тилейгенде, олар бир якъдан Ону машгьурлюгюн, къудратын эсде сакълай, башгъа якъдан – оьз хаталарын ва Яратгъаныбызны алдында осал экенин эсде тута.
3. Дуаны этегенде Аллагьны ﷻ алдында юваш болув
Есибизге алгъыш булан ял барагъанда Ону алдында юваш гьалда турмагъа тарыкъ. Ювашлыкъ (смиренность) – дуа къабул болмакъны агьамиятлы сыры. Ювашлыкъ бек болгъан сайын, дуа къабул болажагъы да арта.
Ювашлыкъ дегенде, янгыз дуа этегенде демек тюгюл. Бу гьалны оьзге гезиклерде де гёрсетмеге тарыкъ. «Намазны юваш гьалда къыламанмы?» – деп оьзюгюзге сорагъыз. «Къазанагъанда, Аллагьдан ﷻ къоркъуп, гьарамдан сакъланаманмы?»
Аллагь ﷻ дуабызны къабул этмек учун, Мугьаммат Пайхаммар ﷺ айтгъан кюйде, инсанны ашы-суву гьалал болмагъа герек. Гюнагь этегенлик дуа къабул болмайгъанлыкъны себеби болмагъа бола. Дуа этмек – рагьмулу иш, Аллагь ﷻ гёзьяш булан алгъыш этеген къулларын сюе.
Есибиз Аллагьгъа ﷻ, оьрде эсгерилген шартланы сакълай туруп этсе, дуа къабул этиле ва юрек сюйгенин ала. Амма бары да шартланы сакълагъан сонг да, алгъыш яшавгъа чыкъмай къалмакъ бар.
Шолай гезикде инсан алгъышына жавапны мунда тюгюл, герти дюньяда алажакъ яда яшавунда болмагъа герекли балагьдан сакъланажакъ, тек ол шо гьакъда билмежек. Натижада, бусурман адам Аллагьгъа ﷻ тилегенде, уьч гьалдан бириси бола.
Яхшыны гёрмеге сюе бусакъ, оьзюбюз де яхшылыкъ этейик. Эгер бизден яхшылкъ чыгъа буса, яхшылыкъ къайтып да гележек. Къоллайгъаныкъ Есибиз булангъы аралыкъгъа тувра таъсир эте, шо саялы гери урулагъан ишлерден сакъланмагъа тарыкъ.
