Пайхаммар ﷺ сюеген емишлер ва яшылчалар

Бу макъалабызда Мугьаммат Пайхаммар ﷺ сюе болгъан емишлени ва овошланы гьакъында язмагъа тюз гёрдюк, неге десе ол янгыз пайдалы аш ашай болгъан.

Гьар адам учун аш – яшавну бек агьамиятлы яны, тек мунда артыкълыкъ этмей, кёп ашамаса яхшы. Амма бу тынч масъала тюгюл, шо саялы дюньядагъы адамланы 20 проценти къаркъараны авурлугъундан, семизлигинден къыйнала ва шолайлар гюн сайын кёп бола. Адам урлукъ Пайхаммарны ﷺ сюннетине гёре юрюй ва ашай болгъан эди буса, бу «къыйынлыкъ» арагъа чыкъмас эди. Ондан къайры, кёп ашайгъанлыкъ бир-бир аврувлагъа себеп де бола. Ашкъазанны герек кюйде ишлемейгени ва аврувлу болагъаны да аш булан байлавлу. Аш ашав ёравлу тюгюл буса, артыкъ ва зараллы ашлар ашала буса, къаркъарагъа уллу зарал бола. Шо саялы дурус аш ашав нечик болагъанны ахтарып къарайыкъ ва Пайхаммар ﷺ сюе болгъан ашланы къоллап, ону сюннетин янгыртайыкъ.

Къабакъ

Къабакъдан башлайыкъ. Къабакъны къаркъара учун бек пайдалы янлары бар. Биринчилей, къабакъны юрек аврувда ва анемияда къоллай, неге десе ону ичинде темир (железо) ва калий тузлар кёп бар. Экинчилей, къабакъны йымышакъ ери къаркъарадан артыкъ сувланы чыгъарта ва санланы тазаламакъ учун шону къоллай. Тамаша иш: къабакъ япыракълар бар ерге жибинлер ва сюйрю жибинлер гелмей. Къабакъны урлугъу буса, сувалчанны (глисты) ёкъ эте. Кимге шону къолламагъа ярамай? Къабакъ ашамагъа ярамайгъанланы арасына шекер авруву оьрчюгенлер гире, олар шону ашамаса яхшы, неге десе о къандагъы шекерни даражасын артдыра.

Харбуз

Пайхаммар ﷺ сюе болгъан емишлени арасына харбуз да гире. Расулуллагь ﷺ харбузну кабахурма булан бирче ашамагъа сюе болгъан. Харбуз къаныбызны тазалай ва геморрой аврув болмакъдан сакълай. Харбуз ашасакъ, сувсап болмакъдан сакъланабыз, неге десе харбузну 90 проценти сувлу. Шону да къабакъ йимик ичин тазаламакъ учун къолламагъа ярай. Харбуз – аривлюкню ачгъычы да дюр. Ону ичиндеги А витамин терини исбайылыгъын болдура, С витамин буса чач учун яхшы. Пайхаммар ﷺ ону гьакъында айтгъан булай сёзлер бар: «Харбузда бир минг яхшылыкъ ва бир минг рагьмулукъ бар».

Кабахурма

Кабахурма пайдалы экенни гьар ким де биледир. Бу емишни пайдасыны гьакъында айтып битдирмеге къыйын. Кабахурманы ичинде инсанны къаркъарасы учун тарыкълы бары да микроэлементлер бар. Къуръанда кабахурма ва ону тереги йигирма бир керен эсгериле. Пайхаммарны ﷺ гьадисинде ону гьакъында булай айтыла: «Кабахурма женнетни емиши. Дарман пайдасы бар саялы, агъулангъанда къолламагъа ярай ону». Амма кабахурманы артыкъ кёп ашаса, ашкъазан-ичек булан байлавлу масъалалар тувмакъ бар. Бизин Пайхаммарыбыз ﷺ хыярны, харбузну ва пастанны кабахурма булан бирче ашамагъа сюе болгъан. Пайхаммарны ﷺ тойгъа чакъыргъанда Абу Асид асСаидини къатыны огъар сув булан къошулгъан кабахурманы йымышагъын таклиф этген болгъан. Сув булан кабахурманы ашамакъ – къаркъарагъа ажайып таъсир эте. Айтывгъа гёре, бырын заманларда бир къавум янгыз сув булан кабахурма ашап яшай болгъан. Шонча да пайдалы аш болгъан. Кабахурма айлы ва яш ичиреген къатынлагъа айрокъда пайдалы.

Нар

Бугюн биз эсгермеге сюеген ахырынчы емиш – нар. Къызыл тюслю татли де, туршлу да болагъан бу емишни сюймейген гиши ёкъдур. Мугьаммат Пайхаммар ﷺ авруп къалгъанда Жабрайыл малайик u огъар бошгъапгъа да салып нар ва юзюм гелтирген болгъан. Нар ашкъазаны авруйгъанлагъа бек пайдалы. Али ибн Абу Талиб шо гьакъда булай айтгъан болгъан: «Нар ашагъыз, шо ашкъазанны беклешдире». Тамагъы авруйгъанлагъа да нар ашамакъ яхшы болур. Гемоглобин тюшгенде де нар ашамакъ пайдалы. Амма ичеги осал адамлагъа нар кёп ашамаса яхшы. Дурус кюйде ашамагъа уьйренгиз ва сав болугъуз.

БАГЪИДАТ СААДУЛАЕВА

Пайхаммар ﷺ сюеген емишлер ва яшылчалар