Яшавну яхшы якъгъа алышдырагъан 5 абат

Яшавну яхшы якъгъа алышдырагъан 5 абат

Булай къарагъанда дюньядагъы бары да халкъ орта гьисапда бир йимик яшай, оьмюр сюре. Амма гьарибиз башгъа-башгъабыз ва гьакъылы бар ким де дагъыдан-дагъы яхшы болмагъа болагъанын англай.

Къайсы инсан да яхшы болмакъ учун гьаракат этмей тюгюлдюр, тек шо муратгъа нечик етишмеге герекни билмей къалмакъ бар. Ойлашып къараса чы, бу къыйын масъала болмас, оьзге ишде йимик мунда да, аслусу – дурус ёлну тангламакъ.

Гьар ким де яхшы болмагъа болур, эгер тёбенде берилеген ёравланы яшавгъа чыгъартмагъа болса, шолагъа гёре юрюмеге бажарса.

1. Шюкюрлю болугъуз

Есибиз берген яхшылыкъланы, ниъматланы къыйматламагъа ва шолар саялы Яратгъаныбызгъа шюкюрлюк этмеге тарыкъбыз. Разилик билдирмеге къыйын тюгюл чю, амма шону пайдасы буса нече ду уллу, неге десе Аллагьу таала Оьзюне шюкюрлюк этегенлени рыцкъысын артдырагъаны белгили.

Инсан Есине шюкюрлюк эте буса, шолайлыкъ булан ол Яратгъанына разилигин билдире, шо буса насипликни кюрчюсю. Есибизге рази болмай нечик болайыкъ, Ол чу бизин бары да тарыкъ-герек булан таъмин эте, яхшылыкълар оьзлюгюнден болуп къалмай чы!

Эгер де бир-бир ниъматлардан къуру къалгъанбыз деп гьисап эте бусагъыз, оьзюгюзден осал яшайгъанлагъа яда авруйгъанлагъа къарагъыз. О-бу етишмей, о зат ёкъ, бу зат ёкъ деп даим ойлашмагъыз. Нечик болса да, ёкъдан эсе, бар кёп болуп чыгъажакъ.

2. Яхшы даражалы болугъуз

Яхшы даражалы (позитивный) болмакъ – инсанны арив хасиятларындан, шону кёмеги булан не иш этмеге де енгил бола. Эгер сиз яхшы даражалы хасиятны еси бусагъыз бары да зат къыйышып-ярашып къалажакъгъа даим инанасыз, яманлыкълагъа ёл къоймайсыз.

Бу амал насипни ачгъычларындан экенни билигиз. Шолай адам гьар гюн оьз-оьзюн яхшы этмек учун гьаракат эте. Яман ойланы ари тебермеге тарыкъ, пашманлыкъ къуршай тура буса, тез-тез шолардан къутулмагъа ва янгыз яхшылыкъны гьакъында ойлашмагъа арив болур. «Яхшыман, насиплимен, ишлерим алгъа бара, берекетим де бар», – деп ойлашмакъ яхшы, тунукъ ойланы гелмеге де къоймай.

Яман ойланы тувдурагъан, къуру пашман турагъан адамлардан арек болса яхшы, оланы гьалы сизге юкъмас учун. Шолай адамлар не гёрсе де, къыйын болажакъ деп эсине гелтире, яхшы даражалы адамлар буса, къайсы къыйынлы гьалдан да чыкъмагъа бажарыла деп шекленмей.

3. Гюнчюлюкден ва къызгъанчлыкъдан сакъланыгъыз

Гюнчюлюк лап яман ишлени бириси деп негьакъ саналмай. Бу хасият адамгъа насипли ва яхшы болмагъа къоймай. Башгъаланы парахат яшавуна къарап, оьзюгюзню масъалаларыгъыз гьакъда бирт де кант этмегиз.

Гюнчюлю адам Еси бергенге рази тюгюлюн билдиреген бола. Яратгъаныбыз Оьзю сюйген кюйде пайлай рыцкъыны. Гюнчюлюк бир пайда да бермей, янгыз ичинден гюйдюрте адамны.

4. Аралыкъланы къыйматлагъыз

Инг башлап агьлюдеги аралыкъланы беклешдиригиз ва къардаш гьислени сыкълашдырыгъыз. Шону булан бирче къурдашларыгъызны да гьюрметлегиз, эришмекден сакъланып, аралыкъланы къыйматлап болугъуз.

Бу якъдан ишигиз тюзевлю буса, бир балагь да сизге къоркъунчлу болмас. Къыйынлы мюгьлетде ювукъ арадагъы адамларыгъыз кёмек къолун узатажакъ, янгыз къоймажакъ. Яшав толу, маъналы ва насипли болмакъ учун гьар кимни айланасында инанмагъа, таянмагъа болардай ювукъ адамлар болмагъа тарыкъ. Сюювню ва ян тутувну ушата бусагъыз, халкъ арада яхшы аралыкълар юрютюгюз, адамлагъа яхшы болугъуз.

5. Гечигиз ва айыпламагъыз

Гьар инсан битимине гёре янгылыш этмей къалмай, янгыз бир зат да этмейгенлер янгылышмас. Адам нечакъы яхшылыкъ этсе де, оьзгелер янгыз ону хаталарын эсде сакълажакъ, шолар нечакъы аз ва увакъ болса да.

Сиз буса башгъаланы хаталарын эсде сакъламагъыз, айыпламагъыз ва хатир тутмагъыз олагъа. Ойлашмай гечмеге гьазир туругъуз, гьатта сизге бир токътамай яманлыкъ этегенлерден де. Адамланы бар кюнде къабул этигиз, оланы алышдырмагъа тарыкъ тюгюл, оланы шо кюйде Есибиз яратгъан.

Ичигизде хатиржанлыкъны сакъламагъыз, ачувдан ва оьчлюкден эркин болугъуз. Шолай этмеге болсагъыз енгилликни сезерсиз ва бары да зат яхшы болур – айлана якъ да, оьзюгюз де.

Эгер сизин булан бир яман иш болуп гетсе яда масъалалар тувса, себепни башгъалагъа салмагъыз. Гьар ким де янгылышмагъа бола, шону ичинде биз оьзюбюз де. Шо саялы болгъан ишде башгъаланы да, оьзюгюзню де айыпламагъыз.

Шолай гезиклерде тувулунгъан гьал не саялы болгъанны ахтарып къарагъыз, шо гьакъда ойлашыгъыз. Олай да, хаталаны уьстюнде ишлемек, оланы дагъы этмес учун ойлашмакъ ери болур.

Оьрде айтылгъан ёравлагъа гёре юрюмеге болсагъыз, оьзюгюз де, яшавугъуз да яхшы янгъа багъып алышынмай къалмас. Амма бир зат да этмей, бош турсагъыз, алышынывлар болуп гетерге инанмагъа къыйын.

Нурмагьаммат Изудинов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сыйлы адамлар: Умар ибн Абд уль-Азиз

Ата да, улан да бир йимик асил къылыкълы (давамы)   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Динге берилген улан оьз заманындагъы лап айтылгъан алимлени алдында охугъан, алгъан шо билими булан ол Пайхаммарны ﷺ гьадислерин билеген лап айтылгъан адам бола. Ол дин якъдан билим ала туруп, яш...


Уьюбюзню къолларыбыз булан безендиребиз

Уьйню безендирмек учун кёп харж чыгъарта турмакъ борч тюгюл. Ожакъны ичин къол тюпдеги, простой материаллар булан исбайы гёрюнюшлю, багъыйлы ва къужурлу алай да арив этмеге бола.   Кагъыздан ва картондан этилгенлери. Тамаша гёрюнсе де, ренкли кагъыздан ва картондан уьйню ичин безендиреген...


Яшлар булан бирче турув

Эришмей, къыйышып яшав   Гьалиги заманда уллу болгъан яшлар ата-анасы булан яшайгъан гезиклер аз тюгюл. Яшав шолай буваргъанда яш наслу ожакъда бир-бирде оьзлени низамын яратма ва уьйдеги гьалны, яшав-турушну оьз онгайлыгъына кюйлеме къарай. Токъташгъан адатланы бу кюйде алышдырма...


Янгы школа

Марьям янгы школагъа чыкъды ва биринчи гюн огъар бек къыйын тийди. Ол партаны артында яп-янгыз олтура, айлана якъда буса – танымайгъан белгисиз яшлар. Класдагъылар янгы охувчугъа къарай, тек таныш болмагъа бирев де янына гелмей. Ол бу мюгьлетде алдагъы къурдашларын эсге алып, бираз пашман...


Сорав – жавап

– Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ва ер-ерде яймагъа яраймы? – Адам ихтияр бермей туруп, ону суратын чыгъарма ярамай, эгер шолайлыкъ булан огъар ругь якъдан зарал тие буса. Ислам дин инсангъа не йимик зарал этме де къадагъа этген. Уьстевюне, адамны менлигине зарал этеген...