Иш алдамы, агьлю алдамы? Тиштайпадан гьасил…
Иш алдамы, агьлю алдамы? Тиштайпадан гьасил…
Арт заманларда кёбюсю жагьил адам иши булан алгъа бармакъны гьайында. Оьр даражагъа етмекден, уллу къуллукъгъа олтурмакъдан къайры оланы гёзюне дагъы зат гёрюнмей ва гьатта агьлю деген къыйматлыкъны да артгъа тебере.
Яшавда не зат агьамиятлы: къуллукъда оьсмекми яда агьлюге берилип, яшланы оьсдюрмекми, къардаш аралыкъланы юрютмекми? Бу соравгъа гьар ким башгъа-башгъа жавап бередир. Бу масъалагъа гьалиги вакътиде оьсюп гетген техника ва янгы касбулар арагъа чыкъгъаны уллу таъсир эте.
Ал заманларда агьлюде нечик болмагъа гереги гьакъда бары да зат ачыкъ эди. Тиштайпалар – агьлю ишлени юрюте, эргишилер – агьлюню тарыкъ-герек булан таъмин эте. Амма заманлар алышынгъан. Гьалиги девюрде къызьяшлар агьлюден эсе, ишин ва касбусун артыкъ гёреген болгъан. Олар эргишилерден кёп къазанагъан кюйлер ва касбусунда оьр къуллукълагъа гётерилегени де аз тюгюл. Агьлю буса, тёбен даражада.
Неге тиштайпа агьлюден эсе ишин алда гёре? Жавап англашыладыр – ол харлысыз болмагъа сюе. Шону булан бирче бир-бир эргишилер къатынлары оьз гьайын этегенге къаршы тюгюл. Эргиши борчун къоюп, агьлюню гьайын этмекни ташлап, олжасына ва яшларына агьамият бермей, гьатдан озуп гетеген кюйлер де бола.
Биревлер ишине бериле, башгъалар агьлюден къайрыны башына алмай, тек ону да, муну да юрютмеге бажарагъан, орта ёлну сайлагъанлар бек сийрек ёлугъа.
Гьалиги заманда уьйден чыкъмай къазанмакъ учун хыйлы имканлыкъ бар ва бу да къатынгишилени акъча этмеге иштагьын гётере. Гьасили, олар не этип де маясын артдырмагъа ёл излей. Уьлкебиз Россияда этилген сорав-алыв да шону исбат эте.
Шогъар гёре, россиялыланы 68 % агьлюсюне аз заман багъышлап, аслу агьамиятын ишине, къуллукъда гётерилмекни алдынлы санай. Шону булан бирче, сорав-алывда ортакъчылыкъ этгенлени дёрт пайыны бириси гьисап этеген кюйде, иш де, агьлю де бир-биринден айрылмагъа тарыкъ. Амма белгили болгъан маълуматлар муну булан битмей.
Адамланы 6 % иш саялы къардашларын унутмагъа да рази экен – олар учун касбудан аявлу зат ёкъ. Амма агьлюню лап агьамиятлы гёреген, ишни артгъа салагъанлар да ёкъ тюгюл, оланы санаву – 25 %.
Тамаша тийсе де, тек кёбюсю къызьяшлар, агьлю – жамиятны кюрчюсю дегенни унута, шо болмаса, умуми гьал бузулажакъны англамай.
Инсанны агьлюсю ёкъ заманда ол, аслу гьалда, янгыз экенин гьис эте, насипсизликни сезе, биревге де тарыкъ тюгюл йимик гёре оьзюн. Ону гьатта оьзге бары да заты бар буса да: уью, машини, оьр даражалы къуллугъу ва оьзге маялары болса да, болмай. Гьар инсангъа сыр чечмеге болардай ювукъ адамы, оьзюн сюеген ва этеген ишин гьакъ кюйде къыйматлап болагъан жан тарыкъ.
Олай да, гьарибиз бугюнню тангаласы барны да эсде сакъламагъа тарыкъбыз. Къарт болгъанда ким булан болажакъбыз? Къарыву тайгъанда янгыз къалгъан адамгъа ким къаражакъ, ким гьайын этежек?
Ювукъ адамлар, къардашлар – уллу байлыкъ. Бир гезик бу яхшылыкъгъа арт берген сонг, ону янгыдан тапмагъа бек къыйын. Ишде оьрлюклеге сонг етишмеге де, байлыкъны бирдагъы да къазанмагъа бола. Амма адам аралыкъланы янгыдан болдурмагъа ажайып къыйын масъала.
Бары да затны алтын ортасы бола ва биз де шону юрютсек яхшы болур. Агьлюню де, ишни де арасында негер тарыкъ сайламагъа, оланы бирче юрютмеге имканлыкъ бар туруп?!
Кюйге къарагъанда, бары да зат къатынгишиден гьасил бола.
