Гёз тиймекден нечик сакъланайыкъ?

«Бигь, не арив яшдыр!» – деген сёзлени эшитгенде: «Баракаллагьу фика!» – деп айтыгъыз. Шо сёзлени маънасы – Есибиз Аллагь ﷻ берекет берсин. Булай жавапны авлетин макътагъан ата-ана айтмагъа тийишли.

Кёплер гёз тиймекни гьакъында яхшы биле ва адамлар жыйылагъан ерлерден йыракъдан гете ва яшына тикленегенлеге къынгыр гёзден къарай. Айлана якъдагъыланы гёзлерин юммагъа болмассан ва шо саялы ата-ана учун лап яхшы авлетине гёз тиймекден сакъланмакъ учун не йимик буса да чаралар гёрмеге тюше.

Иманлы ана

Бир сыйлы адам хабарлагъан кюйде, анасыны къарынындагъы заманда анасы гьар гюн Къуръан охуй болгъан. Ол нарыста заманда да ана шо кепде Къуръан охувун токътатмай. Эгер бусурман адам Сыйлы Китапны охувун мердешге айландыргъан буса, шолайлыкъ шексиз кюйде ону авлетлерине де сингежек. Къуръан яшав къурмакъны уьйретивчюсюнден къайры, ол дарман да дюр, ону охуйгъанлар къаркъара якъдан да, ругь якъдан да сав бола.

Бютюн халкъ Къуръанны герек кюйде охумагъа болмай, биревлер шогъар охумагъан, башгъаланы заманы ёкъ, уьчюнчюлер сюе буса да, агьлюню хыйлы борчларындан къутулуп битмейген саялы чола тапмай тура. Амма, мени эсиме гелеген кюйде, агьлюню ажайып кюйде юрютеген къатынгишилер де Къуръанны билмек учун гюнде бир-эки сагьат тапмай къалмас ва мурадына етишмекге къаст къылса, муаллим де табар, охумагъа да уьйренер.

Билим булан савутлангъан

Кёбюсю гезикде эсли бусурманлар гёз тиймекден сакъланмагъа кёмек этеген сураланы, аятланы биле. Ол оланы уьйден чыгъагъанда яда юхламагъа ятагъанда оьзю учун охумагъа бола. Амма яшлар буса уллулар билегенни билмей къалмагъа бола. Масала, анасы яхшы билеген «Аль-Фалякъны», «Ан-Насны» яда «Аль-Курсийни» яшлар уьйренмеген. Гьатта биле буса да, олар гьайсызлыкъ этип, уьйден чыгъагъанда шоланы охумай унутса да тамаша тюгюл. Яшланы гьайы орамда, оюнларда, гёз тиймекден сакъланывну эсине де алмай. Шо саялы яшланы гьайындагъы ана авлетлери къыргъа чыгъагъанда яда юхламагъа ятагъанда оланы уьстюнде шо эсгерилген сураланы охур, демек олагъа гёз тиймес учун оьзюнден болагъанны этер.

Намазлардан сонг охулагъан зикирлени де уллу маънасы ва пайдасы бар. Борч намазлардан сонг охулагъан зикирлени, дуаланы таймай этсе яхшы болур, шолай Пайхаммар ﷺ оьзю де эте болгъан. Яшларын, оьзюн ва агьлюсюн гёз тиймекден яда башгъа яманлыкълардан сакъламакъ мурат булан гьар билегенин охуса, шо ёлда къаст къылса ва янгыз бир «Ма шаа Аллагь» деп дазуланып къалмаса, оьзлеге яхшы болур чу. Есибиз Аллагьгъа ﷻ тавакал этип, таймай шолай этип турса, сонг гёз тийип къалды, деп кант этмеге тюшмес. Гьарибиз оьз-оьзюбюзню гьайын этсек, дин уьйретеген ёлланы къолласакъ ва, аслусу, юрекде иман сакълап, Яратгъаныбызгъа умут этсек гёз де тиймес, аврувлар, балагьлар ягъадан оьтюп гетер, Аллагь ﷻ буюрса.

АЙШАТ ТУХАЕВА