«Ас-Салам» газет оьсювню, камиллешивню ёлунда
«Ас-Салам» газет оьсювню, камиллешивню ёлунда

Гьар бир тармакъда заманда бир алышынывлар бола, янгылыкъланы къабул этеген гьаракат юрюле. Гьали-гьалилерде «Ас-Салам» газетге янгы баш редактор белгиленгени булан, бизде де янгыртыв иш, язылагъан макъалаланы дагъыдан дагъы къужурлу этмекге байлавлу бир-бир чаралар гёз алгъа тутулгъан. Шо гьакъда хабарлама сююп, аявлу газетибизни янгы ёлбашчысы Гьасан Магьмудов булан бугюн лакъыр этебиз.
– Гьасан-гьажи, лакъырыбызгъа гиришгенче, бир башлап оьзюнгню гьакъында маълумат бергенни, охувчулагъа янгы баш редакторну таныш этгенни сюер эдик.
– Мен 1982-нчи йыл Магьачкъалада тувгъанман, мунда оьсгенмен. Миллетиме гёре цахурман. Магьачкъаладагъы А.С.Пушкинни атындагъы 5 номерли лицейни охуп битдиргенде, башлап училищеде охудум, сонг ДГУ-гъа охума тюшюп, экономист касбугъа уьйрендим. Шону булан тамамланмай, Дагъыстан гуманитар колледжде, Дагъыстан гуманитар институтда ва Дагъыстан ислам университетде де охуп, билим алдым. Ондан къайры, касбу даражаны артдырагъан хыйлы курсларда да охудум. Гьатта тыш пачалыкъда, Оманда да бир вакъти охуп алдым. Гьар тюрлю форумларда, илму жыйынларда кёп ортакъчылыкъ этгенмен. Гьасили, илмугъа, билим алмагъа юрегим гьасирет экенгедир, бу тармакъны бек сюегеним. Гьар тюрлю къуллукъларда ишлесем де, шону булан бирче, экономист-бухгалтер касбумну да юрютемен.
Дин якъдан билим алгъаныма гёре, имам болуп да ишлгенмен: Цахурда, Магьачкъаладагъы Баш жума межитде, ДИУ-да ва ярыкъландырыв ишде де ортакъчылыкъ этгенмен. 2017-нчи йылдан тутуп гьалиге ерли Дагъыстан муфтини секретары да дюрмен. Дёрт йылны узагъында Магьачкъала шагьарны жамият палатасыны ишинде ортакъчылыкъ этдим.
«Ас-Салам» булан да алдан берли тыгъыс аралыгъым бар ва газетге къошулгъан кююмню айтайым. ДГУ-да охуп битген вакъти эди, 2004-нчю йыл бола, ёдашларым булан ёлугъуп къатнайгъанда, къурдашымны бириси «Ас-Салам» газетни яйывуна къошулмагъа таклиф этди ва бир жыйынгъа чакъырды. Шонда газет яйыв булан машгъул адамлар булан таныш болдум, шолагъа къошулмагъа да сюйдюм. Шолайлыкъ булан, яшайгъан еримде «Ас-Салам» газетге язылыв этмеге, шону адамлагъа етишдирмеге башладым. Газетни яхшылыгъындан, ону берекетинден дин илмугъа охумагъа сюйдюм ва ёлдашларымны бириси магъа дарс бермеге башлады. Амма шону булан къанмай, охувумну узатмагъа юрегим сюегенни англадым ва ДИУ-гъа да, ДГИ-ге охума тюшдюм. Дин булан байлавлу яшавум бу кюйде башланды. Шолай, охув практика ишлер булан аралап, билим алывум узатылды.
Ярыкъландырыв ишде ортакъчылыкъ этдим, тюрлю-тюрлю ерлерде имам болдум, бухгалтер касбумдан айырылмай загьмат тёгюп тураман, муфтини секретары да бола туруп, муна энни «Ас-Салам» газетни баш редактору болмагъа да гьали-гьалиреде тапшурду.
– Бу янгы къулугъунг булан къутлайман! Гьали сен «Ас-Салам» газетни башын тутгъансан. Баш редактор этилип белгиленгенде не гьислер гелди, не ойлашдынг?
– Кёп савбол, къутлагъанынг саялы, о кепде хыйлылар къутлады, уьстюнлюклер ёрады. Мен бары да къутлавланы ишимде оьрлюклеге етишмекни гьакъында ёравлар йимик къабул этемен. Имбашларыма салынгъан жаваплыкъны бек яхшы англайман, бары да биле чи «Ас-Салам» деген не экенни!
Редакторлукъ ишни тапшурагъанда магъа инанагъанны, аркъа таяйгъанны сездим. Этилген инамлыкъны, салынгъан тапшурувну ер этмес учун, мен, озокъда, оьзюмден болагъан бары да затны этермен. Анадаш газет учун берилип чалышажакъман.
– Гьасан-гьажи, сен алда да газетибизни уллу агьлюсюнде эдинг: ярыкъландырыв ва даъват ишде ортакъчылыкъ этгенсен. Янгы къуллукъда ишинг нечик болажакъ деп ойлашасан, шону не ёлда гёресен?
– Тюз айтасан, гьали болгъанча да «Ас-Салам» газетни яшавунда ортакъчылыкъ этип гелгенбиз. Язылыв ишни де юрютгенбиз, о-бу жыйынлардан, гьаракатлардан ягъада къалмагъанбыз. Ишни дагъыдан дагъы яхшы этмекге байлавлу бир-бир пикруларым ёкъ тюгюл, бар.
Аслусу, редакцияда ишин билегенлер, пагьмулу мухбирлер бары ачыкъ ва шолагъа аркъа таяп, шоланы кёмеги булан гёз алгъа тутулгъан ишлени яшавгъа чыгъармагъа къаражакъбыз, «Ас-Салам» газетни бирден-бир яхшы этмеге къаст къылажакъбыз. Янгы журналистлени ишибизге къошмагъа хыял бар ва Аллагьны ﷻ кёмеги булан алгъа барыв токъталмас, некъадар оьссе тюгюл.
– Газетни ишине не янгылыкълар къошмагъа яхшы болар деп эсинге геле, не ойлар бар? Не якъгъа айрыча агьамият бакъдырмагъа герек деп ойлашасан? Янгы гёзден къарав яратывчулукъ ишге пайда бермей къоймай чы.
– Гертиден де, янгылыкъланы гьакъында ойларым бар. Редакторлукъ иш тапшурулгъанда, газетни къолгъа алып, ичине къарап, язылгъан макъалалагъа башгъа гёзден, тергевлю къарадым. Гьали чыгъагъан газетде дин маълуматлар аз берилегени гьис этиле. Амма шолайлыкъгъа да себеп бар. «Ас-Салам» газет федеральный болгъан сонг, сав уьлкебизде яйыла. Шолай болгъанда, яйывчулар да айтагъан кюйде, Россияда яйылагъан газет хыйлы темаланы къуршама тарыкъ. Белгили йимик, газетибизни янгыз бусурманлар тюгюл, оьзге динлени юрютегенлер де охуй. Динден ареклер де шону ала, охуй ва шо саялы дин макъалалар неге аз болгъаны англашыладыр.
Шону уьстюнде ишлемеге хыял бар, берилеген маълуматланы дагъы да къужурлу этмеге гёз алгъа тутула. Шулай гьалда Дагъыстан учун орус тилде айрыча газет чыгъармагъа тюшежек, шонда дин макъалалар гьалиден эсе артыкъ болажакъ. Биз йимик, охувчулар да эс этген, канонический макъалалар аз болгъанны ва олар дин маълуматлар кёп болгъанны сюе. Шо саялы, биревню де хатири къалмайгъан кюйде, орус тилде чыгъагъан бираз башгъалыкълары булангъы эки тюрлю газет чыгъажакъ.
– Гьар информация къурал учун, шону охувчулагъа етишдиреген кюю агьамиятлы ер тута. Газетни яйыв булангъы масъаласы не даражададыр, бу якъны алгъанда редакция къайсылай бармагъа ва не янгы ёлланы тангламагъа умут эте?
– Газетни яйывун алсакъ, Дагъыстанда бу ишни этмеге бираз тынчдыр, неге десе мундагъы халкъны умуми яны бусурманлар. Амма гьалиге «Ас-Салам» толу кюйде, бары да ерлеге бир йимик етишдириле десе дурус болмас. Бу якъда акъсакълайгъан ерлер къалып тура. Шону уьстюнде, озокъда, иш юрюле ва тиражыбыз артмакъгъа тийишли чаралар гёрюле.
Дагъыстандан тышдагъы гьалны алсакъ, бары да ерлерде гьал бир йимик тюгюл. Бирлер оьсювню ёлунда, башгъалар бираз артда къала. Амма о бек къыйын иш экенни биз яхшы англайбыз. Ят ерде петер уьй тутмагъа тарыкъ, ашгъа-сувгъа амал этмеге де тарыкъ чы, айрокъда агьлюлер булан яшайгъанлагъа. Ерли уланланы кёмеги булан, бизден гетген яшлар да гьаракат эте, шо да оьсюп тербейген тиражыбыздан гёрюне. Газет яйыв булангъы ишни бирден-бир яхшылашдырмакъ учун гёз алгъа тутулгъан план бар ва шогъар гёре юрюмеге къаст этебиз.
– Гьасан-гьажи, имканлыкъдан пайдаланып, охувчуларыбызгъа не айтар, не ёрар эдинг?
– Инг башлап охувчуларыбызгъа савлукъ, парахат яшавлукъ ва Есибизни разилигин къазанмакъны ёрар эдим. Олай да, гьар гюн башыбызгъа явагъан информация агъымланы арасында бизин газетибизни охумагъа да заман тапмакъны ёрар эдим. Газетни бетлеринде юрек парахатлыкъ, ильгьам тапмакълыкъ булан, «Ас-Саламны» уллу агьлюсюне къошулгъаныгъызны да сюер эдим. Бизин йимик, сизин де, юрегигиз газетге ювукъ болгъанны ёрар эдим. Дин ва жамият булан байлавлу иш – бары да халкъ учун ортакъ иш. Шо саялы арабызда даим къурдашлыкъ, бир-бирибизни англав боларгъа, дуа этилерге умут этебиз.
Байлавлукъ уьзмей татувлукъда яшайыкълар.
Баянлыкъны Азиз Мичигишев алгъан